İnsülin

1. Etimoloji ve Kavramın Kökeni İnsülin adı, Latince insula sözcüğünden türemiştir; bu sözcük “ada” anlamına gelmektedir. Adlandırma, hormonu üreten yapıyı doğrudan tanımlar: pankreas içinde dağınık biçimde yerleşmiş ve çevreleyen egzokrin dokudan adacıklar hâlinde ayrışan Langerhans adacıkları. Bu adacıklar, 1869 yılında Alman patolog Paul Langerhans tarafından keşfedilmiş; ancak işlevleri o dönemde henüz bilinmemekteydi. Latince insul-in yapısındaki … Devamını oku

Glukoz klemp tekniği

Sinonim: Glucose clamp technique Tekniğin amacı İnsülin salgısını ve direncini belirlemektir Test iki farklı metodla uygulanabilir. Kişinin metabolik glukozu belirlenebileceği gibi, insüline karşı hassasiyeti de incilenebilir. 1)Hiperglisemik klemp tekniği Glukoz enfüzyonu yardımıyla kişinin kan plazmasında bulunan glukoz konsentrasyonu 125 mg/dl’a dikkatle arttırılır. İnsülin sekresyon kapasitesi ölçülür. (Bkz; Hiper–gli-s-em–ik) 2)Hiperinsülinemik öglisemik klemp testi İnsülinin plazma konsantrasyonu 100 … Devamını oku

Glandula pinealis

Etimoloji ve tarihsel arka plan “Pineal/pinealis” adı, bezin makroskopik koni/kozalak benzeri biçimine gönderme yapan Latince pinus (çam) ve pinea (çam kozalağı) köklerinden türemiştir; terim 16.–17. yüzyıl anatomi geleneğinde kalıcılaşmıştır. Erken modern dönemde epifiz, felsefe tarihinde René Descartes’ın zihin-beden etkileşiminin “tekil merkezi” olarak spekülatif biçimde anılmasıyla geniş bir kültürel görünürlük kazansa da, modern nörobilim bu yorumu … Devamını oku

Cushing sendromu

Dolaşım sisteminde bulunan Glukokortikoid (Kortizol gibi) seviyesinin normalden yüksek olmasıyla karakterize edilir. Cushing hastalığı ile Cushing sendromu arasındaki fark nedir? Cushing hastalığı, Cushing sendromundan farklı olarak, ön hipofizde ACTHAdrenokortikotropik hormon (AKTH)‘nin (adrenokortikotropik hormon) aşırı üretiminden veya ayrıca hipotalamusta glandotropik hormon ACTH’nin üretimini uyaran CRH‘nin aşırı üretiminden kaynaklanır. Patofizyoloji Cushing’de hangi kan değerleri yükselir? Cushing sendromu, … Devamını oku

Deksametazon Supresyon Testi

Tanım ve amaç Deksametazon baskılama testi (DST), endojen hiperkortizolizmin—en sık Cushing sendromunun—biyokimyasal taraması ve kısmen tanısal doğrulaması için kullanılan, negatif geri-besleme mekanizmasına dayalı bir dinamik testtir. Temel amaç, dışarıdan verilen güçlü bir glukokortikoid olan deksametazonun hipofizer ACTH salınımını baskılayıp baskılamadığına bakarak, kortizolün sabah düzeylerinde beklenen düşüşün gerçekleşip gerçekleşmediğini değerlendirmektir. Sağlıklı bireylerde bu baskılama belirgindir; patolojik … Devamını oku

Ayak yanması sendromu

Sinonim: Burning feet, Burning-Foot-Syndrom, Syndrom der brennenden Füße, Gopalan-Syndrom, Grierson-Gopalan-Syndrom, “heiße Greisenfüße”. Aylar boyunca vücutta eksik olmuş olabilecek Pantothen asiti (Vitamin B5) sonucu, ayaklarda yanma, terleme ve/veya his eksikliğiyle gözlemlenebilecek bir sendromdur. Hastalığa hipotiroid, şeker hastalığı, romatoid artrit veya böbrek yetmezliği sebep olabileceği gibi, kişinin uyku sırasında daha kötü hissedip uyanması, sabahleyin daha iyi hissedebilmesi gibi … Devamını oku

Hiperparatiroidizm

Sinonim: Hiperparatiroidi, Hyperparathyroidism, Hyperparathyreoidismus. Küçük kalkan bezinin işlevinin normalden fazla olmasıdır. (Bkz; Hiper–para–tiroid–izm) Tipleri 1)Primer hiperparatiroidi Paratiroid bezindeki işlev bozukluğundan kaynaklanır. Geri beslem kontrolünden bağımsız olarak çalışan bez, salgıladığı parathormonla kandaki kalsiyum derişimini arttırır. Kemiklerdeki kalsiyum çözülerek kana karışır. Kemik erimesine bağlı olarak alkalen fosfataz (ALP) değeri yüksek olabilir. 2)Sekonder hiperparatiroidi Hipokalsemiden kaynaklı kaynaklı parathormon yükseliğine denir. … Devamını oku

Paratiroid bezi

“Küçük kalkan bezi” ifadesi, paratiroid bezlerini (Latince: glandulae parathyroideae) anlatır. Buradaki “kalkan” vurgusu, komşu olduğu tiroid bezinin (eski adlandırmayla “kalkan bezi”, Latince: glandula thyroidea) şekil ve tarihsel isim geleneğine dayanır. “Para-” öneki ise Yunanca kökenli olup “yanında, bitişiğinde, yakınında” anlamını taşır; bu nedenle paratiroid, kelime kökeni bakımından “tiroidin yanında yer alan bez” demektir. Bu adlandırma, … Devamını oku