• Omurlar arası disk. (bkz: Diskus) (bkz: inter–vertebr–alis)
• Omur sütununun oluşmasını sağlarken, omurga esneklik katıp hareketliliğini sağlar.
• İnsan omurgasında 23 disk bulunur.

Anatomi

• Omurganın vertebral gövdeleri arasında 23 intervertebral disk bulunur. Orada, omur gövdelerinin kenar ve kapak plakaları ile sıkıca kaynaşmışlardır.
• Sakrumun bir kemik oluşturmak için birlikte büyümesi ve ilk iki servikal omurun, atlas ve eksenin diartroz yoluyla bağlanması da farklı sayıda omur ve omurlar arası diskleri açıklar. İntervertebral diskler, presakral omurganın toplam uzunluğunun yaklaşık % 25’ini oluşturur.

Boyutlar

• Sağlıklı yetişkinlerde intervertebral disklerin merkezi yüksekliği 5 ile 13 mm arasındadır.
• Omurganın ilgili bölümüne bağlıdır. Lomber omurganın omurlararası diskleri, servikal omurgaya göre daha yüksek yüklere maruz kaldığından, daha güçlü bir şekilde inşa edilmişlerdir ve bu nedenle iki katından daha yüksektir. Yaş arttıkça, omurlararası disklerin yüksekliği azalır.
• Omurganın eğriliğine göre ön veya arka kenar yüksekliği orta yükseklikten farklıdır. Bir lordoz alanında ventral kenar yüksekliği dorsalden daha büyüktür, kifozda ise bunun tersi doğrudur. Bu, intervertebral diske sagital düzlemde kama şeklinde bir şekil verir.
• Yatay düzlemde, intervertebral disk enine oval bir şekle sahiptir. Enine çap, sagital çaptan daha büyüktür. Örneğin intervertebral disk L5 / S1 için enine çap yaklaşık 53 mm, sagital çap ise 31 mm civarındadır.

Histoloji:

Yapı

Bir intervertebral disk, dış lifli halka (anulus fibrosus) ve iç jelatinimsi çekirdek (nükleus pulposus) olmak üzere iki kısma ayrılabilir.

Anulus fibrosus

• Omurlararası diskin dış, kaba kısmı fiber kıkırdaktan oluşur. Bu sıkı kollajenli bağ dokusunun lamelleri eşmerkezli olarak katmanlanır ve kapak plakasına ve vertebral cisimlerin marjinal sırtına yayılır. Lifler esas olarak tip 1 kolajenden oluşur.
• Annulus fibrosusun iç bölgesinde, iç lamellerin bir kısmı hala parladığından, nükleus pulposusa doğru bulanık bir geçiş vardır.

Nucleus pulposus

• Omurlararası disklerin iç kısmı, esas olarak yüksek su bağlama kapasitesine sahip özel proteinler (agrekan) ve glikozaminoglikanlardan (örneğin kondroitin sülfat ve keratan sülfat) oluşan, hücre bakımından fakir bir dokudur. Su içeriği % 80 ile 85 arasındadır. Çekirdek pulpozus, şişme basıncının bir sonucu olarak annulus fibrosusu gerilir.
• Nukleus pulposus ayrıca birkaç fibroblast ve tip 2 kolajen lifleri içerir.Bazı yazarlar bunu notokord kalıntısı olarak kabul eder.

Biyomekanik

Omurga kolonunun bir bölümünün hareketliliği, omur eklemlerine ve omurlararası disklerin yüksekliğinin omur gövdesine oranına bağlıdır.

• Servikal omurga alanında oran en yüksek 2: 5’tir, bu yüzden burada en büyük hareketlilik vardır.
• Torasik omurga ise 1: 5 oranına sahiptir – burası hareketliliğin en az olduğu yerdir.
• Lomber omurga 1: 3 oranında ortadadır.

İşlev

Omurga, fiziksel zorlanma altında sürekli hareketlere ve darbelere maruz kalır. İntervertebral disk dokusunun esnekliği buna uyarlanmıştır: juvenil intervertebral disk, 800 N / m2’ye kadar kuvvetlere dayanabilir. Omurlararası diskler, elastik bir basınç yastığı olarak su bakımından zengin nukleus pulposus ve kaba anulus fibrosus ile yapıları boyunca hareket eder ve böylece çeşitli işlevleri yerine getirebilir.

Eksenel şokların basınç dağılımı ve sönümlemesi

• Omurlararası diskler, basıncı bitişik kapak plakalarının tüm yüzeyine eşit olarak dağıtır. Bu etki, münferit kapak plakası alanlarında basınç piklerini önlemek için özellikle eksantrik yüklerde önemlidir. Burada intervertebral disk elastik olarak deforme olur ve jelatinimsi çekirdek daha az gerilimli tarafa kaydırılır. Bu, basınç yükünün neredeyse eksenel yüke karşılık geldiği anlamına gelir.
• Ek olarak, omurlararası disk, eksenel basınç olduğunda dışarı doğru genişler, böylece omurga üzerindeki basınç azaltılabilir veya absorbe edilebilir. Bununla birlikte, bu etki, kolajen liflerinin düşük maksimum esnekliği ile sınırlıdır. Jelatinimsi çekirdek 3 / 4’ünü, fiber halka ise kuvvetlerin yaklaşık 1 / 4’ünü emer.

Hareket aralığının sınırlandırılması

• Omurganın ventrodorsal ve yanal hareketleri ile nükleus pulposus, daha önce de belirtildiği gibi, karşı tarafa kaydırılır. Bu, annulus fibrosusun fiksasyonu nedeniyle sadece sınırlı bir ölçüde mümkün olduğundan, aynı zamanda hareket aralığını da sınırlar. Hareketin başka bir sınırlaması, uzunlamasına eksen etrafında dönme ile gerçekleşir, çünkü bir girdap kayması – yani. omurların birbirine karşı yer değiştirmesi – intervertebral disklerin fiber yapısı ve vertebral gövdeye sabitlenmesi ile engellenir.
• Omurlararası disklere farklı sıkıştırma ve çekme kuvvetleri etki eder ve bu da lamel yapıyı açıklar.

Metabolizma

• Omurlararası disk, sadece düşük seviyede metabolik aktiviteye sahip olduğu ve bu nedenle de çok zayıf bir şekilde rejeneratif olduğu için braditrofik dokular arasında sayılabilir.
• Omurlararası diskler, neredeyse yalnızca, en dış bölgelerde yalnızca küçük kan damarlarına sahip olan annulus fibrosustan hücre dışı sıvının içeri akışı veya çıkışı ile beslenir. Omurlararası diskin geri kalan kısmı böylece damarlardan bağımsızdır.
• Nukleus pulposustan sıvı çıkışı, esas olarak gün boyunca basınç yükü sırasında gerçekleşir. Sonuç olarak, intervertebral diskin kalınlığı gün içinde 1 mm’ye kadar azalır, bu da akşamları vücut boyutundaki azalmayı 2,5 cm’ye kadar açıklar.
• Gece rahatlama aşamasında, omurlararası diskler su kaybına uğrar.

Klinik

Omurlararası diskteki dejeneratif değişiklikler, fıtıklaşmış disk denilen intervertebral diskin nükleus pulposusunun yer değiştirmesine yol açabilir. Çoğu durumda tedavi konservatiftir. Hasar görmüş disk dokusunun çıkarılmasına nükleotomi veya diskektomi denir. Bir disk tamamen çıkarıldıktan sonra disk protezleri yerleştirilir veya bitişik omurlar sertleştirilir (spondilodez).

Uzunluk artışı sırasında kapak plakası mimarisi bozulursa, omurlararası disk dokusu, omur gövdesinin süngerimsi kemiğine bastırılabilir. Bu değişiklikler Schmorl nodülleri olarak bilinir ve Scheuermann hastalığında meydana gelir.