Greft

yazar

Antik Yunancada γράφειν (gráphein, “yazmak”)—> γραφείον (grapheíon) —> Latince graphium (“taş kalem”) —> Eski Fransızcada greffe  ve İngilizcede graffe köklerinden dilimize geçtiği için Graftleme, Greftleme varyasyonlarına sebeb olmuştur.

Fiil olarak tıpta; organik bir birlik oluşturacak şekilde bir lezyona (canlı et veya doku) bir parça implante etmek.

Aşılama, tıp, diş hekimliği ve bahçecilik gibi çeşitli alanlarda kullanılan, dokunun vücudun bir bölümünden diğerine veya başka bir canlıdan taşındığı bir prosedürdür. Bu makalede farklı aşılama türleri ve bu alanlardaki uygulamaları incelenecektir.

İmmünolojide Aşılama

İmmünoloji alanında, nakledilen organ veya doku greft olarak adlandırılır1. Bağışıklık yanıtı, greftin türüne ve donör ile alıcı arasındaki genetik farklılıklara bağlı olarak değişebilir.

Diş Hekimliğinde Greftleme

Diş hekimliğinde kemik grefti, çenede kemik kaybının meydana geldiği bölgelere hacim ve yoğunluk kazandırır. Greft materyali hastanın vücudundan (otogreft), bir insan doku bankasından (allogreft) veya bir hayvan doku bankasından (ksenogreft)2 alınabilir.

Tıpta Greftleme

Greftleme tıpta kan kaynağı olmayan dokuları transfer etmek için de kullanılır. Bunun bir örneği, bir deri parçasının vücudun bir bölgesinden cerrahi olarak çıkarılıp başka bir bölgeye nakledildiği veya tutturulduğu deri grefti uygulamasıdır3.

Bahçe Bitkilerinde Aşılama

Bahçecilikte aşılama ve tomurcuklandırma teknikleri, iki veya daha fazla bitkinin parçalarını birleştirerek tek bir bitki olarak büyümelerini sağlamak için kullanılır. Aşılamada, bir bitkinin üst kısmı (scion) başka bir bitkinin kök sistemi (anaç) üzerinde büyür4. Bu uygulama bitki hastalıklarını azaltmaya, potansiyel verimi artırmaya ve organik tarımın önünü açmaya yardımcı olabilir.

Farklı Aşı Türleri

Greftler kökenlerine göre kategorize edilir: otogreftler aynı bireyden; homogreftler aynı türün farklı bireylerinden; hetero veya ksenogreftler ise farklı türlerden alınır5.

En yaygın greft türü, özellikle deri greftleri şeklinde olmak üzere otogrefttir6. Ayrıca, genellikle kan damarlarını değiştirmek veya onarmak için kullanılan, insan yapımı (sentetik) polyester malzemeden yapılmış protez greftler de vardır7.

Greftleme, birçok alana yayılan uygulamalarıyla çok yönlü bir tekniktir. Bağışıklık tepkilerinin iyileştirilmesinden diş rekonstrüksiyonuna ve bitki sağlığının geliştirilmesine kadar, greft kullanımı modern sağlık ve tarımın ayrılmaz bir parçasıdır.

Kaynak:

  1. Janeway CA Jr, Travers P, Walport M, et al. Immunobiology: The Immune System in Health and Disease. 5th edition. New York: Garland Science; 2001. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK27163/ ↩
  2. Aghaloo TL, Moy PK. Which hard tissue augmentation techniques are the most successful in furnishing bony support for implant placement? Int J Oral Maxillofac Implants. 2007;22 Suppl:49-70. ↩
  3. Davis, K. P., & Derick, A. J. (2019). Skin grafting. In StatPearls. StatPearls Publishing. ↩
  4. Hartmann HT, Kester DE, Davies FT, Geneve RL. Plant Propagation. Principles and Practices. 8th edition. New Jersey: Prentice Hall; 2010. ↩
  5. Cooper, D. K. C., & Lanza, R. P. (2000). Xeno: The Promise of Transplanting Animal Organs into Humans. Oxford University Press. ↩
  6. Gurtner GC, Neligan PC. Plastic Surgery: Volume 1: Principles. 4th edition. Elsevier Health Sciences; 2017. ↩
  7. Katz SG, Kohl RD. Graft materials in vascular surgery. Surg Clin North Am. 1992;72(3):501-13. ↩