Yaygın olarak koroner anjiyoplasti veya basitçe anjiyoplasti olarak bilinen Perkütan Koroner Müdahale (PCI), daralmış veya tıkalı koroner arterleri tedavi etmek için kullanılan cerrahi olmayan bir işlemdir. Prosedürün amacı, genellikle arter içindeki küçük bir balonu şişirerek kalp kasına giden kan akışını iyileştirmektir. Çoğu zaman atardamarı açık tutmak için bir stent de yerleştirilir.

Prosedür

• Kateterin Takılması: Genellikle femoral veya radyal arter yoluyla bir kateter yerleştirilir.
• Yönlendirme: Floroskopik kılavuzluk altında kateter, daralmış veya tıkalı arterin bulunduğu bölgeye yönlendirilir.
• Balon Şişirme: Kateterin ucundaki bir balon şişirilerek arterin genişletilmesi sağlanır.
• Stent Yerleştirme: Çoğu zaman, arterin açık kalmasına yardımcı olmak için bölgeye bir stent de yerleştirilir.

Endikasyonlar

• Kararsız anjina veya miyokard enfarktüsü gibi akut koroner sendromlar
• İlaçlarla iyi kontrol edilemeyen stabil anjina
• Koroner anjiyografi gibi testlerden olumlu sonuçlar alınmasının ardından

Riskler

Genel olarak koroner anjiyografiden kaynaklanan ciddi komplikasyon riski %1’den azdır.

Damar Erişimi Komplikasyonları

• Kanama/Hematom: Vakaların yaklaşık %0,1 ila %2’sinde görülür. En sık femoral erişim bölgesinde görülür ancak radyal erişimde de ortaya çıkabilir.
• Arteriyel Tıkanma: Hastaların %1’inden azında rapor edilmiştir; radyal erişimin kullanıldığı durumlarda tipik olarak radyal arteri etkilemektedir.

Kardiyak Riskler

• Aritmiler: Vakaların %10’una kadar geçici aritmiler meydana gelir ancak genellikle kendi kendini sınırlar.
• Miyokard İnfarktüsü: Bu risk son derece düşüktür, %0,05 civarındadır.

Kontrastla İlgili Riskler

• Kontrastın Neden Olduğu Nefropati: Önceden böbrek sorunu olmayan hastaların yaklaşık %2’sinde görülürken, yüksek riskli hastalarda bu oran %25’e kadar çıkar.
• Alerjik Reaksiyonlar: Vakaların yaklaşık %1’inde hafif reaksiyonlar meydana gelir. Şiddetli reaksiyonlar nadirdir ve vakaların %0,01-0,1’inde meydana gelir.

Diğer Riskler

• Radyasyona Maruz Kalma: Risk genellikle düşük kabul edilir ancak prosedürün karmaşıklığına bağlı olarak değişebilir.
• İnme: Son derece nadirdir; vakaların %0,1’inden azında meydana gelir.

Risk Azaltma Stratejileri

• Hidrasyon: Ön hidrasyon, kontrastın neden olduğu nefropati riskini azaltabilir.
• Hasta Seçimi: Uygun aday taraması riskleri en aza indirir.
• Düşük Osmolar Kontrastlı Maddelerin Kullanımı: Bunların olumsuz reaksiyonlara neden olma olasılığı daha düşüktür.
• Operatör Deneyimi: Yetenekli bir operatör, prosedürle ilgili riskleri önemli ölçüde azaltabilir.

Faydalar

• Semptomlardan hızlı rahatlama
• Koroner arter baypas greftlemesinden (CABG) daha az invaziv
• Daha kısa hastanede kalış ve iyileşme süresi

Sınırlamalar

• Her türlü tıkanıklık için uygun değildir.
• Stent içi daralma riski (yeniden daralma)

Tarih

Perkütan koroner girişimin (PCI) tarihi, girişimsel kardiyolojinin ilk günlerine kadar uzanan uzun ve hikayeli bir tarihtir.

İlk başarılı PCI işlemi 1977 yılında İsviçreli radyolog Andreas Gruentzig tarafından gerçekleştirildi. Gruentzig, daralmış koroner arteri genişletmek için balon kateter kullandı. Balon anjiyoplasti olarak bilinen bu prosedür, koroner arter hastalığının tedavisinde büyük bir atılımdı.

Gruentzig’in öncü çalışmalarından bu yana geçen yıllarda PCI önemli ölçüde gelişti. 1986 yılında ilk koroner stent yerleştirildi. Stentler genişlemiş koroner arteri açık tutmak için kullanılan küçük, ağ benzeri cihazlardır. Stentler, PCI’yi daha etkili hale getirdi ve anjiyoplasti sonrasında arterin daralması anlamına gelen restenozla sonuçlanma olasılığını azalttı.

1990’lı yıllarda ilaç salınımlı stentler (DES) geliştirildi. DES, stent içinde yeni dokunun büyümesini önleyen ilaçlar salgılar ve bu da restenoz riskini daha da azaltır. DES, PCI için bakım standardı haline geldi.

Günümüzde PCI koroner arter hastalığının yaygın ve etkili bir tedavisidir. Göğüs ağrısını hafifletmek, kalbe giden kan akışını iyileştirmek ve kalp krizlerini önlemek için kullanılır. PCI, genellikle lokal anestezi altında yapılan minimal invaziv bir işlemdir. Hastalar genellikle işlemle aynı gün evlerine giderler.

PCI’nin geleceği parlak. PCI’yi daha da etkili ve daha az riskli hale getirecek yeni teknolojiler geliştiriliyor. Örneğin, biyolojik olarak emilebilen stentler geliştiriliyor ve bu stentler vücutta çözünerek stentin çıkarılması için ikinci bir prosedüre gerek kalmıyor.

PCI, 1970’lerdeki mütevazi başlangıcından bu yana uzun bir yol kat etti. Artık dünya çapında milyonlarca insana yardımcı olan koroner arter hastalığı için güvenli ve etkili bir tedavi yöntemidir.

PCI tarihindeki önemli kilometre taşlarından bazıları şunlardır:

• 1977: Andreas Gruentzig ilk başarılı balon anjiyoplastisini gerçekleştirdi.
• 1986: İlk koroner stent yerleştirildi.
• 1990’lar: İlaç salınımlı stentler (DES) geliştirildi.
• 2000’ler: Gelişmiş performansa sahip yeni nesil DES geliştirildi.
• 2010’lar: Biyolojik olarak emilebilen stentler geliştirildi.

PCI hızla gelişen bir alandır ve sürekli olarak yeni gelişmeler yapılmaktadır. Koroner arter hastalığı olan kişiler için önemli bir tedavi seçeneğidir ve milyonlarca hayatın kurtarılmasına yardımcı olmuştur.

Kaynak:

1. Levine, G. N., Bates, E. R., Blankenship, J. C., Bailey, S. R., Bittl, J. A., Cercek, B., … & Jneid, H. (2011). 2011 ACCF/AHA/SCAI Guideline for Percutaneous Coronary Intervention. Journal of the American College of Cardiology, 58(24), e44–e122.
2. Brilakis, E. S., & Banerjee, S. (2011). Percutaneous coronary intervention in native arteries versus bypass grafts in prior coronary artery bypass grafting patients: a report from the National Cardiovascular Data Registry. JACC: Cardiovascular Interventions, 4(8), 844-850.
3. Mehta, S. R., Wood, D. A., Storey, R. F., Mehran, R., Bainey, K. R., Nguyen, H., … & Welsh, R. C. (2020). Complete Revascularization with Multivessel PCI for Myocardial Infarction. New England Journal of Medicine, 383(15), 1411-1421.