Sodyum bikarbonat, karbonik asidin sodyum tuzudur. Moleküler formül NaHC03’tür.

Özellik

Sodyum bikarbonat, higroskopik ince beyaz bir tozdur. 65 °C’nin üzerinde, su ve karbondioksitin elimine edilmesiyle sodyum karbonata ayrışır.

Biyolojik Önemi

Hidrojen karbonat anyonu HCO3- protonları bağlayabilir ve böylece asitleri nötralize edebilir. Bu özellik HCO3’e asit-baz dengesinin düzenlenmesinde ve kanın tamponlanmasında (karbonik asit-bikarbonat sistemi) merkezi bir önem verir. Ayrıca mide mukusunun bir bileşenidir ve mide mukozasını agresif mide asidinden korur.

Tıpta uygulama

Geçmişte, mide asidini nötralize ettiği için, örneğin mide ekşimesi için bir antasit olarak sodyum bikarbonat kullanılırdı. Ancak, daha sonra artan reaktif asit oluşumu meydana geldiğinden, madde artık eskimiş olarak kabul edilir. Bununla birlikte, sitrik asitle birlikte, birçok efervesan tabletin (örneğin Aspirin® veya Alka-Seltzer®) bir bileşenidir, çünkü her iki madde de su ilavesinden sonra birbirleriyle reaksiyona girer ve böylece efervesan tabletlere özgü gaz oluşumunu başlatır.

Sodyum bikarbonat ayrıca metabolik asidozun tedavisinde infüzyon çözeltilerinde kullanılır. Ayrıca barbitürat veya salisilat intoksikasyonunda NaHCO3 kullanılmaktadır.

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

Always display content from YouTube

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

Always display content from YouTube

HCO3 ne anlama geliyor?

Bikarbonat HCO3 olarak da bilinir. Vücudunuzun metabolizmasının bir yan ürünüdür. Kanınız bikarbonatı akciğerlerinize getirir ve daha sonra karbondioksit olarak dışarı atılır. Böbrekleriniz de bikarbonatın düzenlenmesine yardımcı olur. Bikarbonat böbrekleriniz tarafından atılır ve yeniden emilir.

HCO3 neden bikarbonat olarak adlandırılır?

Bikarbonattaki bi öneki eski bir adlandırma sisteminden gelmektedir ve sodyum bikarbonatta (NaHCO3) sodyum başına sodyum karbonatta (Na2CO3) olduğundan iki kat daha fazla karbonat (CO3) olduğu gözlemine dayanmaktadır. IUPAC adı kimyasal formülü ile uyumludur: sodyum hidrojen karbonat.

HCO3 vücut için ne işe yarar?

Bikarbonat, vücudun asit-baz (pH) dengesini korumaya yardımcı olmak için vücut tarafından kullanılan negatif yüklü bir iyon olan bir elektrolittir. Ayrıca hücresel düzeyde elektriksel nötrlüğü korumak için diğer elektrolitlerle (sodyum, potasyum ve klorür) birlikte çalışır.

HCO3 yüksekliği ne anlama gelir?

Normalden yüksek veya düşük bir bikarbonat seviyesi, vücudun akciğerler veya böbrekler yoluyla karbondioksiti uzaklaştıramadığı veya elektrolit dengesizliği, özellikle de potasyum eksikliği nedeniyle asit-baz dengesini korumakta sorun yaşadığı anlamına gelebilir.

HCO3’ün düşük olması ne anlama gelir?

Kandaki düşük bikarbonat seviyeleri metabolik asidozun bir işaretidir. Asidin zıttı olan bir alkalidir (baz olarak da bilinir) ve asidi dengeleyebilir. Kanımızın çok asidik olmasını engeller. Sağlıklı böbrekler vücudunuzun
bikarbonat seviyeleri dengede.

HCO3 asit mi baz mı?

HCO3-‘ün doğası amfoteriktir, yani bazı koşullara bağlı olarak ya asit ya da baz olarak davranır. HCO3-‘ün eşlenik asidi Karbonik asittir (H2CO3). HCO3-‘ün eşlenik bazı bir Karbonat iyonudur (CO32-).

HCO3’ün pH değeri nedir?

HCO3: 22-26 meq/L. PCO2: 35 – 45 mmHg. pH: 7,35 – 7,45.

HCO3, CO2 ile aynı mıdır?

Vücutta CO2’nin çoğu bikarbonat (HCO3-) adı verilen bir madde şeklindedir. Bu nedenle, CO2 kan testi aslında kan bikarbonat düzeyinizin bir ölçüsüdür.

İnsan vücudu gaz üreten bir makine gibidir. Hem oksijen gibi gazları direkt olarak almak hem de sindirim sırasında üretilen gazlarla insan vücudu bu işlevi gerçekleştirmektedir. Günde 13 ila 21 kez ya geğirerek ya da anüsten gaz çıkararak bu gazı vücut dışına çıkarmaktadır. Ne var ki bu sayı birtakım yiyecek ve içeceğin tüketilmesiyle artabilmektedir.

Bu yiyecek içeceklerin bazıları da herkeste gaz üretilmesine sebep olmaktadır. Örneğin bir soda , gazoz veya kola içerseniz, en azından bir kaç kez geğirerek gaz çıkaracağınız garantidir. Bazı yiyecek ve içecekler de sağlık durumlarına veya biyolojik özelliklerinin bütününe göre bazı insanlarda gaz üretilmesine sebep olmaktadır. Örneğin, laktoz intoleransı olan insanlar süt ürünleri tükettiklerinde ciddi miktarda , çoğu zaman rahatsızlık verecek kadar çok gaz üretirler.

Gazın vücut için hem üretilen hem tüketilen bir şey olduğunu biliyoruz. Bu durumda değişken ise bazı yiyecek ve içeceklerin diğerlerinden daha fazla gaz üretimine ve şiddetli türbülansa sebep olmasıdır. Karbonatlı içecekler karbondioksit gazı baloncukları içerirler dolayısıyla bu içeceklerden fazla miktarda tüketmek sindirim sistemi içinde normalden daha fazla gaz üretilmesine dolayısıyla daha şiddetli bir türbülansa sebep olmaktadır.

Bir diğer yandan da bazı gıdalar sindirilmeden herhangi bir gaz üretimi gerçekleşmemektedir. Bu noktada da klasik örnek olan ‘fasulye’yi verebiliriz. Fasulye gibi diğer yüksek lifli gıdaların sindirimi daha uzun sürdüğü için, sindirimleri bittiğinde de daha çok gaz üretilmektedir. Kuru baklagillere ek olarak, yine bazı meyve, sebze ve karbonhidratlar da bu anlamda sorun çıkarıcı olarak sayılmaktadır. Ancak genellikle daha kısa sürede sindirildiğini bildiğimiz proteinler, aynı sebepten dolayı daha gaz üretmektedir.

Bazı insanların gaz problemi yaşarken bazılarının böyle bir sorunun olmamasındaki bir diğer faktör de sindirimde yaşanan zorluk ve buna bağlı olarak sindirimin süresidir. Sindirim zorluğu yaşadığımız her besin ve vücudumuzun duyarlı olduğu her gıda değişen oranlarda daha fazla gaz üretilmesine sebep olabilmektedir.

Tüm bu etkenler dışında trilyonlarca bakterinin bulunduğu sindirim sistemimizde, bu bakterilerin hücre içinde gerçekleştirdikleri reaksiyonların ürünleri olarak da gaz üretilmekte ve bu gaz da vücut içine dağılmakta veya benzer yöntemlerle atılmaktadır. Hepsi göz önüne alındığında gaz üretmek ve gaz çıkarmak kaçınılmaz bir gerçektir ve kabul edilmelidir.

Yine de gaz çıkarmaktan kaçınmak istiyorsanız da diyetinizi veya beslenme düzeninizi uygun şekilde düzenleyebilirsiniz. Sağlıklı kalmak şartı ile bunu gerçekleştirmek zor olduğundan, eğer bir sağlık sorunu olmadan gaz üretme ve çok fazla gaz çıkarma sorunu yaşıyorsanız ve bundan rahatsız iseniz, sindirim sistemine enzim verilerek kompleks karbonhidratların sindirimini kolaylaştıran bir takım tıbbi ürünleri doktorunuza danışarak kullanmak bu rahatsızlığınızı azaltabilir.

Referans :