Exeter Üniversitesi’nden bilim insanları, sanat ve bilim ilişkisi üzerine yaptıkları çalışmalarla beynin şiir ve düz yazıya verdiği tepkileri ölçtüler. fMRI (manyetik rezonans görüntüleme) tekniğiyle yapılan çalışmalar, beynin okumaya farklı tepkiler verdiğini ortaya koyuyor.
13 kişinin katılımıyla gerçekleştirilen araştırma, 2013’te Exeter Üniversitesi Tıp Fakültesi Sinirbilim bölümünden Adam Zeman tarafından yürütüldü. Journal of Consciousness Studies isimli dergide yayımlanan çalışmaya göre, araştırmacılar, herhangi bir yazıyı okurken beynin “okuma ağı”nın harekete geçtiğini gözlemledi. Buna ek olarak, şiir okurken beynin sağ kısmında müzikle ilgili hareketlerin göründüğü bölümde duygusal anlamda bir hareketlenme olduğu ortaya çıktı.
Araştırmada tespit edilen bulgulardan biri de araştırmaya katılanların sevdikleri bir şiiri okurken hafızayla ilgili bölümlerinin okumayla ilgili olan bölümden daha çok harekete geçtiği oldu. Araştırmacılar, beynin şiire ve düz yazıya verdiği tepkileri kıyasladıklarında beynin arka singulat korteks ve orta temporal lob gibi “iç gözlem”le ilgili bölümlerinin harekete geçtiğini fark ettiler.
Beyninizin şiire verdiği tepkileri deneyimlemeniz için sizin için birkaç şiir videosu önerisi:
Müşfik Kenter’in sesinden Orhan Veli şiirleri:
Hakan Gerçek’in sesinden Cemal Süreya:
Sevmek Zamanı’ndan görüntülerle Orhan Alkaya’nın sesinden kendi şiiri:
Selçuk Yöntem’in sesinden Bedri Rahmi Eyüboğlu:
İş Sanat şiir etkinliklerinde Hakan Gerçek, Metin Belgin, Tilbe Saran, Bülent Emin Yarar’ın seslerinden Turgut Uyar şiirleri:
- nBeyin
- Zeman, Adam; Milton, F.; Smith, A.; Rylance, R. v By Heart An fMRI Study of Brain Activation by Poetry and Prose Journal of Consciousness Studies, Volume 20, Numbers 9-10, 2013, pp. 132-158(27)