Vena pulmonalis sinistra superior

Terimsel Açıklamalar ve Etimoloji

• Vena: Latince kökenli olup “toplardamar” anlamına gelir; kanı periferden kalbe taşıyan damarlardır.
• Pulmonalis: “Pulmo” (akciğer) kökünden türetilmiştir; akciğerlere ait veya akciğerle ilgili anlamındadır.
• Sinistra: Latince “sol” anlamına gelir; anatomide vücudun sol tarafını ifade eder.
• Superior: “Yukarıda bulunan” ya da “üstteki” anlamındadır.

Dolayısıyla “vena pulmonalis sinistra superior” ifadesi, “sol akciğerin üst kısmından gelen ve sol kulakçığa dökülen oksijenli kanı taşıyan toplardamar” anlamına gelir.

---

Sol akciğer üst toplardamarı, latince ifadesiyle vena pulmonalis sinistra superior, akciğerlerden oksijenlenmiş kanı toplayarak kalbin sol kulakçığına (atrium sinistrum) taşıyan dört ana pulmonal venadan biridir. Bu damar, yalnızca anatomik konumuyla değil, aynı zamanda histolojik yapısı, embriyolojik kökeni ve klinik önemiyle de ayrıntılı incelenmeyi hak eden bir yapıdır.

1. Anatomik Yerleşim ve Komşuluklar

Sol akciğer üst toplardamarı, sol akciğerin üst lobundan (lobus superior pulmonis sinistri) ve kısmen de lingula adı verilen bölgesinden gelen oksijenlenmiş kanı toplar. Bu damar, hilum pulmonis düzeyinde (akciğerin vasküler ve bronşiyal yapılarının giriş-çıkış yaptığı anatomik bölge) oluşur. Buradan çıkarak mediastene yönelir ve kalbin sol atriyumuna açılır.

Komşuluk açısından değerlendirildiğinde:

• Anteriorunda sol ana bronş bulunur.
• Posteriorunda aort arkı (arcus aortae) yer alabilir.
• Üzerinden geçen yapılar arasında sol akciğerin arteriyel dalları ve lenf nodları mevcuttur.
• Aşağıda ise sol alt pulmonal ven (vena pulmonalis sinistra inferior) yer alır.

2. Morfoloji ve Dallanmalar

Sol akciğer üst toplardamarı, hiluma girmeden önce genellikle 2-3 segmental venöz dalın birleşmesiyle oluşur. Bunlar çoğunlukla:

• Apikal ve posterior segment venleri (V¹ + V²)
• Anterior segment venleri (V³)
• Lingular segment venleri (V⁴ + V⁵)

şeklinde dallanır. Bu segmental venler segmental bronş ve arterlerle birlikte segmentum bronchopulmonale olarak adlandırılan işlevsel ve anatomik alt birimlere hizmet ederler.

3. Histolojik Özellikler

Pulmonal venler histolojik olarak ince tunika media‘ya sahiptirler ve bu yönüyle sistemik venöz yapılardan ayrılırlar. Endotel iç yüzeyi, düşük dirençli bir akışa olanak tanıyacak şekilde düzenlenmiştir. Damar çapı geniştir ve kalbe doğru yönelen sürekli bir kan akımı taşır.

4. Embriyolojik Gelişim

Pulmonal venler embriyogenez sırasında sol atriyumun dorsal duvarından tomurcuklanarak gelişirler. Başlangıçta tek bir pulmonal ven söz konusudur. Bu yapı zamanla dört ana ven olacak şekilde dallanır ve sonunda her biri bir akciğer lobuna karşılık gelen damarları oluşturur. Sol akciğerin üst lobuna giden venöz drenaj da bu süreçte gelişir.

5. Klinik Önemi

Sol akciğer üst toplardamarı, birçok klinik senaryoda önem arz eder:

• Pulmoner venöz dönüş anomalileri (ör. total veya parsiyel anormal pulmoner venöz dönüş): Bu damarın atriyuma anormal boşalması ciddi konjenital kalp hastalıklarına neden olabilir.
• Ablasyon işlemleri (ör. atriyal fibrilasyon tedavisinde): Sol üst pulmonal ven, sıklıkla aritmojenik odak olarak yer alır. Bu nedenle, radyofrekans ablasyonları sırasında hedef alınan başlıca damar segmentlerinden biridir.
• Toraks cerrahisi veya akciğer rezeksiyonları sırasında damarların tanınması ve korunması, postoperatif komplikasyonları önlemek açısından yaşamsaldır.

6. Görüntüleme Yöntemleriyle Tanımlama

• BT anjiyografi: Sol üst pulmonal venin konumu, kalbe boşalma açısı ve çapı detaylı olarak değerlendirilebilir.
• Ekokardiyografi (özellikle transözofageal): Kalbe açıldığı noktadaki kan akışı dinamiği izlenebilir.
• MR anjiyografi: Özellikle pulmoner venlerin anomalileri veya stenozlarının değerlendirilmesinde kullanılır.

---

---

---