Fenotip

Genetik alanında, bir fenotip (sizin “fenotip” olarak adlandırdığınız şey olabilir) bir organizmanın gözlemlenebilir karakteristikleri veya özellikleri kümesidir. Bu özellikler boy, renklenme ve göz rengi gibi fiziksel özelliklerin yanı sıra davranışsal özellikler ve genel sağlık gibi çok çeşitli nitelikleri içerebilir. (Bkz; Fen-o-tip)

Bir organizmanın fenotipi, genetik yapısı (genotipi) ve içinde yaşadığı çevre tarafından belirlenir. Genotipler bir organizmanın taşıdığı depolanmış genetik bilgiyi temsil ederken, fenotipler bu genlerin çevre ile nasıl etkileşime girdiğinin görünür sonucudur.

Tıpta fenotipler, belirli bir genetik bozuklukla ilişkili fiziksel veya biyokimyasal özellikler gibi hastalıklar veya sendromlarla ilgili özellikleri ifade edebilir. Fenotipleme genetik araştırmanın önemli bir parçasıdır ve bilim insanlarının farklı genlerin sağlık ve hastalığa nasıl katkıda bulunduğunu anlamalarına yardımcı olabilir.

Tarih

Fenotip terimi 1909 yılında Danimarkalı botanikçi Wilhelm Johannsen tarafından Yunanca phainein (göstermek) ve typos (tip) kelimelerinin birleşimiyle oluşturulmuştur. Bir organizmanın morfolojisi, fizyolojisi, davranışı ve biyokimyasal özellikleri gibi gözlemlenebilir özelliklerini ifade eder. Fenotip, genotip (bir organizmanın genetik yapısı) ve çevrenin (bir organizmayı etkileyen dış faktörler) etkileşimi ile belirlenir. Fenotip kavramı, organizmaların çevrelerine nasıl uyum sağladıklarını ve doğal seçilimden nasıl etkilendiklerini yansıttığı için genetik, evrim ve ekoloji çalışmalarının merkezinde yer alır.

Kaynak:

  1. Griffiths AJF, Wessler SR, Carroll SB, Doebley J. Introduction to Genetic Analysis. 12th edition. New York: W.H. Freeman and Company; 2020.
  2. Houle D, Govindaraju DR, Omholt S. Phenomics: the next challenge. Nat Rev Genet. 2010;11(12):855-866. doi:10.1038/nrg2897.

Bcl-2-associated X protein

  • Apoptosis regulator BAX yada bcl-2-like protein 4 ,BAX geni tarafından kodlanan bir proteindir.
  • Bcl-2 gen ailesine aittir.
  • Eğer Dna hasarı çok büyükse, p53 Bax ‘ın expressyonunu düzenler ve böylelikle apoptose işlemi gerçekleşir.

p21

  • p21Cip1 (alternatifi p21Waf1), bilinen farklı versiyonu  cyclin-dependent kinase inhibitor 1 veya CDK-interacting protein 1, bir cycline bağlı kinaze inhibitörüdür.
  • CDK2 ve CDK1’yi inhibe eder.

Amöbiasis

  • Entamoeba histolytica
  • Entamoeba histolytica paraziti tarafından sebep olunan infeksiyon hastalığıdır.
  • Hastalık belirtilerini öncelikle colon ve karaciğerde gösterir.
  • Tropik ve subtropik iklim bölgelerinin hastalığıdır. Bunun dışında görülen yerlerdeki hastalıklar, o bölgelerden taşınmış hastalıklardır.
  • Parazit vücuda genellikle oral yolla alınır.
  • Hastalık symptom suz olarak izleyebileceği gibi ulcer li kolitis e de sebep olabilir. (bkz: colitis ulcerosa) Intestinal ve extraintestinal çeşitleri vardır:
    1. Intestinal çeşidi; kanlı ve mukozalı ishallere, karın ağrısı, ateş ve kramplı dışkılamaya sebep olur.
    2. Extraintestinal çeşidi ise epigastik ağrılara yani mide ve çevresinin ağrılarına, sebebi belli olmayan baskı hisleri ve thorax baskılanmasına sebep olabilir.
  • Bazen uzun bir süre boyunca hiç sypmtom göstermeyen bu hastalık, yıllar boyu sessiz bir biçimde vücutta kalabilir.
  • Tanısı bu parazitin dışkıda tanımlanması ya da karaciğer punktion u ile konulur. Tedavisi içinse uzun süreli ilaç kullanımı şarttır.

sociare

sociō‘nun ;

  1. Şimdiki Zamanın aktif hali.
  2. ikincil yalın şahıs şimdiki zaman pasif emir hali. 
  3. ikincil yalın şahıs şimdiki zaman pasif bildirme hali.

dis-

  • Ana Hint-Avrupa dilindeki dus- kelimesinden türeyen  ve Antik Yunancada da δυσ- ‎(dus-) diye ifade edilen kelimenin Latincedeki anlamları;

Ön ek (dys-)

  1. Zorluk, problem veya bozukluğu ifade eder.
  • Ana Hint-Avrupa dilindeki dwis kelimesinden türeyen ve Antik Yunancada da δίς ‎(dís) diye ifade edilen kelimenin Latincedeki anlamları;

Ön ek (dis-)

  1. birbirinden ayrı veya uzak,
  2. tersine çevirme, ortadan kaldırma
  3. tamamen, fazlasıyla