Mide ve ince bağırsak arasında cerrahi olarak bir ağız veya geçit oluşturulması. (bkz: gastr-o- enter-o-stom-i)
Genellikle pankreatikoduodenektomi veya klasik Whipple prosedürü ile ilişkili bir cerrahi prosedür olan gastroenterostomi, sindirim sistemi içindeki birden fazla organın veya organ parçasının çıkarılmasını içerir. Prosedürü derinlemesine anlamak için, bu operasyon sırasında hangi parçaların çıkarıldığını bilmek önemlidir. Whipple’ın orijinal tekniğine göre, prosedür kısmi gastrektomi içerir, bu da midenin bir kısmının çıkarıldığı anlamına gelir1.
Ek olarak, pankreasın başı da çıkarılır. Pankreas, sindirim ve kan şekeri regülasyonunda kritik bir rol oynayan hayati bir organdır. İnce bağırsağın ilk kısmı olan duodenum da çıkarılır. Bunların yanı sıra, ince bağırsağın orta kısmı olan jejunumun ilk 15 cm’lik kısmı da çıkarılır1. Son olarak, safra üretim ve salgılama sisteminin temel bileşenleri olan ortak safra kanalı ve safra kesesi çıkarılır1.
Sindirim sistemi ameliyatları bağlamında gastrojejunostomi sıklıkla karşılaşılan bir diğer terimdir. Tıbbi olarak gastrojejunostomi, midenin bir kısmını jejunuma bağlayan bir prosedürdür2. Bu bağlantı, gıdanın üst ince bağırsağı atlayarak doğrudan mideden ince bağırsağın orta kısmına geçmesini sağlamak için oluşturulur.
Bu durum şu soruyu akla getirebilir:
Gastrojejunostomi büyük bir ameliyat sayılır mı?
Sindirim sisteminde yaptığı önemli değişikliklere rağmen, gastrojejunostomi tipik olarak minimal invaziv bir prosedür olarak kategorize edilir3. Bu ameliyat sırasında, gastrojejunostomi tüpü olarak adlandırılan uzun, kateter benzeri bir tüp, karından ince bağırsağa yerleştirilir3. Bu işlem, beslenme desteği için doğrudan bir yol sağlar ve özellikle ağızdan gıda alamayanlar için faydalıdır.
Her iki prosedür de, gastroenterostomi ve gastrojejunostomi, özellikleri ve amaçları farklı olsa da, çeşitli sindirim sistemi patolojilerinin yönetiminde çok önemli müdahalelerdir. Tüm cerrahi prosedürler gibi, bu prosedürler de optimal iyileşme için kapsamlı postoperatif bakım ve yaşam tarzı değişiklikleri gerektirir.
Ameliyat Öncesi Hazırlık
Ameliyattan önce hastanın genellikle birkaç saat aç kalması gerekir. Sıvı ve ilaçların verilmesi için intravenöz hatlar oluşturulur. Hastanın işlem sırasında bilinçsiz ve ağrısız olmasını sağlamak için anestezi uygulanır.
Prosedür Adımları
- İnsizyon: Açık yöntemde cerrah mide ve ince bağırsağa erişmek için karında büyük bir kesi yapar. Laparoskopik cerrahide, laparoskopu (küçük bir kamera) ve cerrahi aletleri yerleştirmek için birkaç küçük kesi yapılır.
- Midenin tanımlanması ve mobilizasyonu: Cerrah, ince bağırsağa güvenli bir şekilde bağlanabilmesini sağlamak için mideyi tanımlar ve bitişik yapılarından kurtarır.
- Jejunumun tanımlanması: Cerrah, ince bağırsağın jejunum adı verilen ve mideye bağlanacak olan kısmını tanımlar. Jejunum tipik olarak mideye bağlanmak üzere bir halka şeklinde yukarı kaldırılır.
- Anastomozun oluşturulması: Cerrah daha sonra mide ve jejunumu birbirine diker veya zımbalar, böylece gıdanın mideden jejunuma geçmesi için yeni bir yol oluşturur. Böylece ince bağırsağın ilk kısmı olan duodenum bypass edilmiş olur.
- Anastomozun kontrol edilmesi: Anastomoz tamamlandıktan sonra, cerrah mideye bir boya veya salin vererek ve yeni bağlantıdan herhangi bir sızıntı olup olmadığını gözlemleyerek sızıntı olup olmadığını kontrol eder.
- Kapatma: Cerrah anastomozdan memnun kaldığında, açık ameliyat durumunda karın kesisi dikilerek kapatılır veya laparoskopik cerrahide küçük kesiler sütür veya zımba ile kapatılır.
Ameliyat Sonrası Bakım
İşlemden sonra hasta bir iyileşme alanında yakından izlenir. Ağrı yönetimi, tedavi sonrası bakımın çok önemli bir yönüdür. Başlangıçta, yeni bağlantı iyileşmeye ve doğru şekilde çalışmaya başlayana kadar hasta bir IV hattından beslenebilir.
Riskler ve Komplikasyonlar
Her cerrahi prosedürde olduğu gibi gastroenterostomi de enfeksiyon, kanama, anastomozdan sızıntı ve genel anestezi riskleri dahil olmak üzere potansiyel riskler taşır. Hastanın genel sağlık durumu bu riskleri önemli ölçüde etkileyebilir.
Hastalar, prosedürü, potansiyel faydaları, riskleri ve gerekli ameliyat sonrası bakımı anlamak için cerrahları ve anestezi uzmanları da dahil olmak üzere sağlık ekipleriyle her zaman ayrıntılı bir görüşme yapmalıdır.
Tarih
İlk gastroenterostomi 1881 yılında Alman bir cerrah olan Theodor Billroth tarafından gerçekleştirilmiştir. Billroth prosedürü mide kanseri olan bir hastaya uygulamış ve hasta hayatta kalmıştır.
İlk yıllarda gastroenterostomi riskli bir işlemdi ve birçok hasta komplikasyonlar nedeniyle hayatını kaybetti. Ancak cerrahlar daha deneyimli hale geldikçe prosedürün riskleri azaldı.
1950’lerde Billroth II prosedürü gibi yeni cerrahi tekniklerin geliştirilmesi gastroenterostomiyi daha da güvenli hale getirdi. Billroth II prosedürü, mide ile ince bağırsağın ilk kısmı olan jejunum arasında bir bağlantı oluşturmayı içerir. Bu prosedür orijinal Billroth prosedüründen daha karmaşıktır, ancak mide çıkış tıkanıklığını gidermede de daha etkilidir.
Günümüzde gastroenterostomi nispeten yaygın bir cerrahi prosedürdür ve genellikle laparoskopik olarak gerçekleştirilir. Laparoskopik cerrahi, karındaki küçük kesilerden gerçekleştirilir ve açık cerrahiye göre daha az ağrı ve daha kısa iyileşme süresi ile ilişkilidir.
İşte gastroenterostomi tarihindeki bazı önemli olaylar:
1881: Theodor Billroth ilk gastroenterostomiyi gerçekleştirdi.
1900’lerin başı: Gastroenterostomi daha yaygın bir cerrahi prosedür haline gelir.
1950’ler: Yeni cerrahi tekniklerin geliştirilmesi gastroenterostomiyi daha güvenli hale getirir.
Günümüzde: Gastroenterostomi nispeten yaygın bir cerrahi prosedürdür.
Gastroenterostomi, çeşitli durumları tedavi etmek için kullanılabilen güvenli ve etkili bir cerrahi prosedürdür. Cerrahın silah deposunda değerli bir araçtır ve birçok hastanın hayatını iyileştirmeye yardımcı olmuştur.
Kaynak:
- Cameron, J. L., & Cameron, A. M. (2014). Current Surgical Therapy E-Book. Elsevier Health Sciences.
- Townsend, C. M., Beauchamp, R. D., Evers, B. M., & Mattox, K. L. (2016). Sabiston Textbook of Surgery E-Book. Elsevier Health Sciences.
- Beger, H. G., Warshaw, A., Büchler, M., Kozarek, R. A., Lerch, M. M., & Neoptolemos, J. P. (2008). The Pancreas: An Integrated Textbook of Basic Science, Medicine, and Surgery. John Wiley & Sons.
