Kanüle ( fransızcada canule), Tıpta kullanılan bu içi boş iğne, hayvan veya insanlar üzerinde, sıvı almak veya vermek için kullanılan bir aparattır.
Kan Alma
- venipuncture, venopuncture veya venepuncture de denir.
- Pıhtılaşma testin sonucunu, kan alıma tekniği belirler.
- uzun venöz tıkanıklığı, venöz damardan salgılanan fibrinolitik aktivatörler salgılar.
- Küçük lumenli Kanüller sayesinde geciken kan alımı veya kan alımı sırasındaki kuvvetli baskı pıhtılaşmayı aktivitesi ile az miktarda thrombin oluşumunu sağlar.
- Thrombin sayesinde Faktör V ve VII aktif olur.Adından görülmeyen fibrinler oluşur.
- Fibrin oluşumunun gözlemlenebilmesi için, fibrinojenden fibrine geçiş olması gerekmektedir.Bu işlem de bir çok pıhtılaşma faktörü ve thrombocyt kullanır.Bu yüzden kan gözlemlendiğinde, ortaya çıkan aldatmaca bir görüntüye sebep verebilir.
- Dikkatlı bir aramada, sitratlı kanın içinde küçük kan pıhtıcıkları tespit edilebilir.Bu olayda kan alma sırasında gerçekleşir.Alınan örneğin dikkatli çalkalanmaması
halinde oluşur. - Vacutainer‘ler Na-Citrat çözeltisi içerir.Bu çözeltinin miktarı öyle seçilir ki, plazmanın içindeki serbest kalsiyumlar ile tamamıyla komplex oluştururlar.Böylelikle kan pıhtılaşmaz.Yapılan Global testlerde, kalsiyum eklenerek pıhtılaşmaya izin verilir.Sitrat çözeltisi eğer fazla konulmuş olursa, konulan kalsiyumlada koplex oluşturabilir.%60’dan büyük Hematocrit değerlerinde, Plasma hacmi kanın sitrat kısmı sınırına kadar düşer.Böylelikle testlerde pıhtılaşma süresi normalden uzun olarak tespit edilir.
- Vacutainer‘lerin az doldurulmasıda hataya sebep olur.Bu hata, %60’dan büyük Hematocrit değerlerine sahip kanlardaki gibi yalnış uzun pıhtılaşma sonucuna ulaştırır.%10 luk az dolum kabul edilebilir.(5 ml Vacutainer‘ın 4.5 ml sitratlı kan olmalıdır.)
coagulometer
Küre Koagulemeter:
- Kan örneği, Reganz adı verilen teste özgü ek maddelerle pıhtılaşması kontrol edili
- Küvetin içindeki cam tüp, eğik bir şekilde dik ekseni etrafında döner.
- Küvetin içinde, metal küre bulunur.Bu küre , magnetik sensör hizasındadır.
- Küre , pıhtılaşma iplikleri oluşup konumunu değiştirdiği an , sensör algılar ve zaman ölçümünü durdurur.
angulus mandibula
Santrifüj
Santrifüj, genellikle elektrikli bir motor yardımıyla sabit eksenli, dairesel dönme hareketi gerçekleştiren bir laboratuvar aletidir.
Kanama Zamanı
Sinonim: Bleeding time, Blutungszeit
- Kanama zamanı, nokta şeklindeki bir hasar verilerek deriye, kanın akması ve takiben Trombosit tıkacı oluşum hızı (primer Hemostaz) saptanmasıdır. Bu süre, Trombositlerin sayısı ve fonksiyonuna aynı zamanda von Willebrand Faktörünün yeterliliğine bağlıdır.
- Primer hemostazik cevabın gecikmesi halinde, Trombositopeni gibi sorunların varlığına kanıt teşkil eder.
Duke Methodu:
- Lancet ile 3-4 mm derinliğinde parmağa veya kulak memesine bir delik açılır.
- Ardından kanın pıhtılaşıp, durmasına kadar geçen süre hesaplanır.
- Referans: 4 dakikaya kadar.
- Not: Kulak memesinde komplikasyonlar meydana gelebilir.Kulak memesi yumuşaktır ve deliğin kapanması zor olur.
Ivy Methodu:
- En iyi standarlaştırlabilen methoddur.
- Üst kolda 40 mm Civa ile sıkıştırılmış tansiyon ölçme aleti bandıyla kişinin alt koluna V şeklinde kesik atılır ve kanın pıhtılaşıp durmasına kadar geçen süre tespit edilir.
- Referans: 2-7 dakika.
Kaynak: https://www.researchgate.net/profile/Marie_Lordkipanidze/publication/236956575/figure/fig1/AS:299445586546692@1448404799394/Fig-1-The-in-vivo-bleeding-time-test-performed-with-a-Simplate-II-device-Horizontal.png
lancet
Tıpta kullanılan küçük, keskin bir allettir. Kapillardan kan örneği almak için kullanılır.
Von Willebrand Faktörü
- Finlandalı internist Erik Adolf von Willebrand (1870–1949) tarafından bulunan, Hemostasis’de pıhtılaşma Faktörü VIII ‘in taşıma proteinidir.
- Bu faktör hasarlı damar duvarı ile Thrombocyt arasında bir köprü oluşturmayı sağlar.
Thrombin time
- Bu test, Heparinin varlığını veya fibrinojen parçalarını plasmada belirler.
Uygulanışı:
- Sitratlı kana, Trombin ve kalsiyum eklenerek Fibrinojenden fibrine dönüşümü ölçülür.
- Referans aralığı: 16-24 saniye.
- Aşağıdaki durumlarda bu süre uzar:
- Heparin tedavisi
- Fibrin polymerasyon sorunu
- FDP varlığı.
Değerlendirme:
- Fibrin
- Sürenin uzaması, hypo veya afibrinogenemi nin belirtisidir.
- Doğuştan veya sonradan Dysfibrinogenemie de bu testle belirlenir.
- Heparin(antithrombin ile kompexi) e bağlı olarak süre uzayabilir.
- Fibrinogen parçaları 50 mg/l den büyükse, fibrinogen polimerasyonunu engeller ve süre uzar.
- Bu test, fibrin ile trombin etkileşimi arasındaki sorunları , fibrin-monomer aggresyonu sorunlarını algılayamaz.
- Reptilase time ile aynı anda yapılırsa, heparin işleyişi ile Fibrin polymerasyon sorunu arasındaki fark anlaşılır.Reptilase ise fibrinogenin sadece peptid A’ya parçalanmasını ve bu sayede heparinin etkilememesini sağlar.Bu özelliğiyle, fibrinogen belirlenmesi heparinden daha uygun ayarlanmıştır.
Reptilase time
- Baxtroxobin, thrombin benzeri bir enzimdir. bothrops atrox yılanından kazanılan
bothrops atrox bir zehirdir.
- Reptilase ise fibrinogenin sadece peptid A’ya parçalanmasını ve bu sayede heparinin etkilememesini sağlar.Bu özelliğiyle, fibrinogen belirlenmesi heparinden daha uygun ayarlanmıştır.
- Thrombin time ile aynı aynda yapılırsa, heparin işleyişi ile Fibrin polymerasyon sorunu arasındaki fark anlaşılır.
- Fibrinogen parçaları, fibrin polimerazyonunu engelleyerek , test süresini uzatır.
- Bu testte az miktarda fibrionojen varlığı Dysfibrinogenemie belirlenmesi için yeterlidir.
Uygulanışı:
- Kan örneğine, Reptilase verilir.Ardından heparinsiz olarak fibrinojenden fibrine dönüşümü ölçülür.
- Referans aralığı: 15-24 saniye.
- Aşağıdaki durumlarda bu süre uzar:
- Fibrin polymerasyon sorunu
- FDP varlığı.