(Eski Yunanca : pýrex(is), ve Yunanca, pyretós = ateş) vücut ısısının yükselmesidir.
Ateş, genellikle hastalık hissi, halsizlik, titreme, baş ağrısı, kas ağrıları ve merkezi sinir rahatsızlıklarının eşlik ettiği, vücut ısısında spesifik olmayan bir artıştır.
Ateş vücudun kendisinden kaynaklanır ve genellikle grip, soğuk algınlığı veya covid-19 gibi bulaşıcı bir hastalığa yanıt olarak ortaya çıkar. Ancak kronik hastalıklar ve aşılar gibi ilaçlar da ateşe neden olabilir.
Komplikasyonlar arasında febril konvülsiyonlar ve dehidrasyon yer alır. Ancak ateşin kendisi ve ateşli havaleler temelde tehlikeli değildir.
Ateşin seviyesi ile hastalığın ciddiyeti arasında da bir korelasyon yoktur; önemli olan genel durumdur.
Tedavi için istirahat ve yeterli sıvı alımı önerilir. Ateşi düşüren ilaçlara ateş düşürücü denir. Bunlar arasında örneğin parasetamol ve ibuprofen veya mefenamik asit gibi NSAİİ’ler bulunmaktadır. Nedensel tedavi için başka ilaçlar gerekebilir.
İnsanın ateşi olması durumunda vücut sıcaklığı >37.5°C;
“Melonama” diye bir kelime yoktur. Bir tür cilt kanseri olan “melanoma” kelimesinin yanlış yazımıdır. “Melanoma” kelimesi Yunanca “siyah” anlamına gelen “melas” ve “tümör” anlamına gelen “oma” kelimelerinden gelmektedir.
Melanositlerden kaynaklanan malign (kötü huylu) bir kanser türüdür.(bkz; Melan–oma)
Melanom, cildinize rengini veren pigment olan melanin üreten cilt hücrelerinden kaynaklanan ciddi bir cilt kanseri türüdür.
Epidemiyoloji
Amerikan Kanser Derneği’ne göre, melanom cilt kanserlerinin sadece yaklaşık %1’ini oluşturur, ancak cilt kanseri ölümlerinin çoğuna neden olur. Dünya Sağlık Örgütü, her yıl dünya çapında yaklaşık 132.000 yeni melanom vakası bildirmektedir. İnsidans, coğrafi konuma göre büyük ölçüde değişir ve Avustralya ve Yeni Zelanda’da en yüksektir. Yaşam boyu melanoma yakalanma riski beyazlar için yaklaşık %2,6 (38’de 1), Siyahlar için %0,1 (1000’de 1) ve Hispanikler için %0,6’dır (167’de 1). Oranlar, özellikle genç, beyaz kadınlarda son 30 yılda artmaktadır (Amerikan Kanser Derneği, 2021).
Klinik Belirtiler
Melanomlar genellikle yeni, olağandışı bir büyüme veya var olan bir bende değişiklik olarak ortaya çıkar. ABCDE kuralı, normal benleri melanomlardan ayırmada yardımcı olur:
Asimetri: Benin bir yarısı diğer yarısına uymuyor.
Kenarlık: Kenarlar düzensiz, düzensiz, çentikli veya bulanık.
Renk: Renk her yerde aynı değildir ve siyah, kahverengi veya ten rengi tonları içerebilir.
Çap: Daha küçük olabilmelerine rağmen noktanın çapı 6 milimetreden büyüktür.
Gelişen: Benin boyutu, şekli veya rengi değişiyor.
Tanı öncelikle fizik muayene ve şüpheli lezyonlardan biyopsi alınmasına dayanır. Alınan biyopsinin patolojik incelemesi melanomun tipini ve evresini belirler.
Ameliyatla alınan melanom 2 mm’den küçükse 1 cm çaplı güvenlik amaçlı olarak doku alınır, eğer 2 mm’den büyükse 2 cm çaplı bir alan alınır.
Beyin zarından (Mening), bağ dokudan, damar tabakadan oluşabilir.
Erkenden metastaza uğradığı için son derece dikkatli olunmalıdır.
Tipleri
Yüzeysel Yayılan Melanoma; %60 ile en sık görülen tiptir.
Nodular Melanoma (NM)
Lentigo Maligna Melanoma (LMM); >60 yaş hastalarda ve yüzde sık görülür.
Tedavi
Tedavi, melanomun evresine ve konumuna göre değişir, ancak cerrahi, immünoterapi, hedefe yönelik tedavi, kemoterapi veya radyasyon tedavisini içerebilir. Erken teşhis, prognozu iyileştirmek için çok önemlidir.
Tarih
“Melanoma” kelimesinin etimolojisi 16. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Kelimenin bilinen ilk kullanımı İtalyan hekim Andrea Cesalpino’nun tıbbi bir metninde yer almıştır.
Melanom nispeten nadir görülen bir kanser türüdür, ancak en ciddi cilt kanseri türüdür. Cilde rengini veren pigment olan melanini üreten hücreler olan melanositlerin kontrolsüz büyümesinden kaynaklanır.
Melanom vücudun herhangi bir yerinde oluşabilir, ancak en sık güneşe maruz kalan ciltte görülür. Melanom gelişme riski, güneşten veya bronzlaşma yataklarından gelen ultraviyole (UV) radyasyona maruz kalma ile artar.
Melanomun belirtileri değişebilir, ancak genellikle boyut, şekil veya renk değiştiren koyu, düzensiz bir beni içerir. Diğer belirtiler arasında kanama, kaşıntı veya kabuklanma yer alabilir.
Cildinizdeki bir benle ilgili herhangi bir endişeniz varsa, hemen bir doktora görünmeniz önemlidir. En iyi hayatta kalma şansı için erken teşhis ve tedavi şarttır.v
Profesör, en yüksek düzeydeki akademik ünvana sahip kişilere verilen ünvandır.
“profesör” bir unvan olarak ilk kez 1706 yılında, kısa yazım biçimi “prof.” ise 1838 yılında kullanılmaya başlanmıştır.
Pek çok ülkede aynı adla anılan Profesör unvanı, İngiltere’deki ‘Chair’ ve ‘Reader’ ünvanlarına denk düşmektedir.
Kürsüsüz Profesör gibi bir ünvan da kullanılmakla birlikte, bunun İngiliz akademik ünvanlar sıralamasındaki ‘Reader’a karşılık geldiği söylenebilir.
Ordinaryüs Profesör;
Ordinaryüs Profesör en az beş yıl profesörlük yapmış, bilimsel çalışmalarıyla kendini tanıtmış öğretim üyeleri arasından seçilerek bir kürsünün yönetimiyle görevlendirilen kimselere verilen unvandır.
Emeritus Profesör;
Emeritus Profesör, emekli olan, ancak akademik çalışmalarını sürdüren kişilere verilen “onursal profesör” anlamında bir unvandır.
Yorum yazabilmek için oturum açmalısınız.