Sinonim: Arteria iliaca externa, rechte Äußere Beckenschlagader, external iliac artery.
Arterya ilyaka kommunis dekstradan ayrılıp, kalçanın dış kısmını besleyen atardamar dalı.(Bkz; Arterya) (Bkz; ilyaka ) (Bkz; eksterna ) 
Arterya ilyaka interna
Sinonim: Arteria iliaca interna, Innere Beckenschlagader, internal iliac artery, right hypogastric artery.
Arterya ilyaka kommunis dekstradan ayrılıp, kalçanın iç kısmını besleyen atardamar dalı.(Bkz; Arterya) (Bkz; ilyaka ) (Bkz; interna )
Arterya ilyaka kommunis
Ortak iliak arterin etimolojisi ve tarihçesi anatomik konumu ve işleviyle ilişkilidir. “İliak” kelimesi Latince “ilia” kelimesinden gelir ve “yan” ya da “kasık” anlamına gelir; bu da arterin pelvisin hangi bölgesinden geçtiğini ifade eder. “Ortak” kelimesi, arterin sırasıyla alt ekstremite ve pelvik organlara kan sağlayan dış ve iç iliyak arterler olmak üzere iki dal tarafından paylaşıldığını gösterir. Ortak iliak arter, abdominal aortun dördüncü lomber vertebra seviyesinde ikiye ayrıldığı nokta olan aortik bifurkasyondan kaynaklanır. Ortak iliak arter sakroiliak eklemin önünde sonlanır ve burada iki dala ayrılır. Ateroskleroz, anevrizma, travma veya konjenital anomalilerden etkilenebildikleri için ortak iliyak arter ve dalları vasküler cerrahi için önemli damarlardır.
Arterya ilyaka interna ile arterya ilyaka externa‘nın ortak atardamar kökü. (bkz: arterya) (bkz: ilyaka) (bkz: kommunis )
Ortak iliyak arter stenozu, pelvis ve bacaklara kan sağlayan büyük bir kan damarı olan ortak iliyak arterin daralması anlamına gelir. Bu durum tipik olarak yağ, kolesterol, kalsiyum ve diğer maddelerden oluşan plağın arterlerin iç duvarlarında biriktiği bir hastalık süreci olan aterosklerozdan kaynaklanır. Zamanla bu plak sertleşir ve arterleri daraltarak kan akışının azalmasına neden olur.
Nedenleri
Ortak iliak arter stenozunun ana nedeni aterosklerozdur, ancak diğer potansiyel nedenler şunlardır:
- Fibromüsküler displazi: arter duvarlarındaki hücrelerin anormal büyümesi veya gelişmesi ile karakterize bir durum olup daralmalarına neden olabilir.
- Takayasu arteriti: Arterlerin daralmasına neden olabilen nadir bir vaskülit (kan damarlarının iltihabı) türü.
- Doğuştan anormallikler: Bazı insanlar daralmış iliak arterlerle doğabilir.
- Pelviste yaralanma veya travma: Bu durum arterlere zarar verebilir ve darlığa yol açabilir.
Risk Faktörleri
Ateroskleroz ve dolayısıyla yaygın iliyak arter stenozu için risk faktörleri şunlardır:
- Yüksek kan basıncı
- Yüksek kolesterol
- Sigara içmek
- Diyabet
- Obezite
- Ailede kalp hastalığı öyküsü
- Ateroskleroz yaşlı bireylerde daha yaygın olduğu için yaş
- Hareketsiz yaşam tarzı
- Hastalığın ilerlemesini önlemek için bu risk faktörlerini kontrol etmek çok önemlidir.
Semptomlar
Yaygın iliak arter stenozunun belirtileri daralmanın şiddetine bağlıdır ve hafif vakalarda hiçbir belirti olmamasından egzersiz sırasında kalça veya bacaklarda ağrıya (topallama olarak bilinir), erkeklerde erektil disfonksiyona veya ciddi vakalarda kritik uzuv iskemisine kadar değişebilir.
Teşhis ve Tedavi
Teşhis genellikle ultrason, BT anjiyografi veya MR anjiyografi gibi görüntüleme testlerini içerir. Tedavi, yaşam tarzı değişikliklerini (diyet ve egzersiz gibi), yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol gibi risk faktörlerini kontrol etmek için ilaç tedavisini ve bazen kan akışını iyileştirmek için endovasküler veya cerrahi prosedürleri içerebilir.
Kaynak:
Aboyans V, Ricco JB, Bartelink MEL, et al. 2017 ESC Guidelines on the Diagnosis and Treatment of Peripheral Arterial Diseases, in collaboration with the European Society for Vascular Surgery (ESVS). Eur Heart J. 2018;39(9):763-816.
Hamamböceği Sütü Geleceğin Süper-Besini Olabilir
Uluslar arası bilim insanlarından oluşan bir araştırma grubu, hamamböceklerinin orta midelerinde bulunan bir protein kristalini sekansladılar. Peki ama neden?
Çünkü hamamböceklerinin çoğu aslında süt üretmeseler de, bilinen tek doğum yapan hamamböceği türü olan Diploptera punctate, protein kristalleri içeren bir çeşit süt ile bebeklerini besliyor. Hamamböceği sütü, besi hayvanlarının sütüne kıyasla 3 kattan daha fazla besin içeriyor. Bilim insanlarına göre; gelecekte büyüyen popülasyonların beslenebilmelerinde, hamamböceği sütü büyük öneme sahip olabilir.
Bir böceğin süt üretmesi gerçekten de oldukça etkileyici. Fakat bilim insanlarını etkileyen gerçek biraz daha farklı; çünkü bu protein kristallerini her biri, aynı miktardaki bufalo sütüne kıyasla üç kattan daha fazla enerji içeriyor. Aynı zamanda yine günlük sütlere kıyasla kalorisi daha yüksek.
Açık bir şekilde, bir inekten süt sağar gibi hamamböceğini sağmak, çok gerçekçi bir seçenek değil. Bu sebeple bilim insanları, bu süt proteini kristallerini üretmekten sorumlu genlerisekansladılar ve laboratuvarda bu sütün üretilip üretilemeyeceğini araştırıyorlar.
Araştırmacılardan Sanchari Banerjee’ye göre; bu kristaller eksiksiz birer besin gibiler. Protein,yağ ve şeker içeriyorlar. Bu protein sekanslarına bakınca, bütün gerekli aminoasitlere sahip oldukları da görülüyor.
Bu süt yalnızca kalori-besin açısından yoğun değil, aynı zamanda yavaş salınımlı. Bu süt içerisindeki protein sindirildiği zaman, kristal eşdeğer oranda daha fazla protein salıyor ve sindirimin devamlılığını sağlıyor.
Bir şeyi bu noktada vurgulamakta fayda var. Bu yoğun protein kaynağı, kilo vermeye çalışanlar için uygun olmayacak gibi görünüyor ve muhtemelen de birçok batı beslenme şekli için bu besine gerek duyulmayacak. Çünkü hali hazırda batı beslenme şeklinde, insanlar günlük çok fazla kalori alıyorlar.
Fakat her gün yeteri kadar kaloriyi almakta güçlük çekenler için, hamamböceği sütü oldukça çabuk ve kolay bir yöntem olabilir. Oldukça küçük porsiyonlarda gerekli kalori ve besinin alınması sağlanabilir. Özellikle spor yapanların kullandıkları protein tozları ve aminoasit haplarına da alternatif olabilir.
Şimdi, bilim insanları sekansa sahipler ve bu kristali oldukça fazla miktarlarda üretmeyi umut ediyorlar. Tabii ki bu yöntem, hamam böceklerinin midelerinden kristalleri çıkartmaktan çok daha verimli.
İlgili Makale: Sanchari Banerjee, Nathan P. Coussens, François-Xavier Gallat, Nitish Sathyanarayanan, Jandhyam Srikanth, Koichiro J. Yagi,f James S. S. Gray, Stephen S. Tobe, Barbara Stay, Leonard M. G. Chavasd, and Subramanian Ramaswamya, Structure of a heterogeneous, glycosylated, lipid-bound, in vivo-grown protein crystal at atomic resolution from the viviparous cockroach Diploptera punctata UCrJVolume 3| Part 4| July 2016| Pages 282-293 ISSN: 2052-2525 doi:10.1107/S2052252516008903 BIOLOGY | MEDICINE
Kaynak: Bilimfili