Bronşta meydana gelen kanserdir. (Bkz; Bronşiyal ) (Bkz; karsinom)

Akciğer kanseri olarak da bilinen bronşiyal karsinom, akciğer dokusundaki hücrelerden kaynaklanan kötü huylu bir tümördür. Akciğer kanseri küresel olarak en yaygın kanserlerden biridir ve kansere bağlı ölümlerin önde gelen nedenlerinden biridir. Belirtildiği gibi, görülme sıklığı yılda 60/100.000 kişidir ve erkeklerde kadınlardan daha yaygındır.

Etiyoloji:

Bronşiyal karsinom için birincil risk faktörü sigara içmektir ve tüm vakaların yaklaşık %85’inden sorumludur. Diğer risk faktörleri arasında radon, asbest, hava kirliliği ve belirli kimyasallara ve maddelere mesleki maruziyet yer almaktadır. Ayrıca, ailede akciğer kanseri öyküsü ve kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) veya pulmoner fibrozis gibi kişisel akciğer hastalıkları öyküsü akciğer kanseri gelişme riskini artırabilir.

Sınıflandırma:

Akciğer kanseri, kanser hücrelerinin histolojik görünümüne göre iki ana tipte sınıflandırılır:

Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (NSCLC): Bu, vakaların yaklaşık %85’ini oluşturan en yaygın akciğer kanseri türüdür. KHDAK ayrıca üç alt tipe ayrılır:

a. Adenokarsinom: En yaygın alt tiptir, genellikle akciğerin dış kısmında bulunur ve sigara içme öyküsü ile ilişkilidir.
b. Skuamöz hücreli karsinom: Bu alt tip tipik olarak akciğerin orta kısmında görülür ve sigara ile yakından ilişkilidir.
c. Büyük hücreli karsinom: Akciğerin herhangi bir yerinde görülebilen ve prognozu kötü olan daha az yaygın bir alt tiptir.

Küçük hücreli akciğer kanseri (KHAK): Bu tip akciğer kanseri vakalarının geri kalan %15’ini oluşturur ve KHDAK’den daha agresiftir. KHAK sigara ile yakından ilişkilidir ve diğer organlara hızla yayılma eğilimindedir.

Semptomlar:

Akciğer kanseri genellikle spesifik olmayan semptomlarla ortaya çıkar ve bu da erken evrelerde teşhis edilmesini zorlaştırabilir. Yaygın semptomlar şunları içerir:

İnatçı öksürük
Kan öksürmek
Nefes darlığı
Göğüs ağrısı
Yorgunluk
Kilo kaybı
Ses kısıklığı

Teşhis:

Akciğer kanseri teşhisi genellikle göğüs röntgeni veya bilgisayarlı tomografi (BT) taraması gibi görüntüleme çalışmalarının ve biyopsi yoluyla doku örneklemesinin bir kombinasyonunu içerir. Bronkoskopi veya endobronşiyal ultrason (EBUS) tümörü görselleştirmek ve histolojik analiz için bir örnek elde etmek için kullanılabilir. Kanserin diğer organlara yayılımını değerlendirmek için pozitron emisyon tomografisi (PET) taramaları kullanılabilir.

Tümör belirteçleri, akciğer kanseri olarak da bilinen bronşiyal karsinomun tanı ve tedavisinde rol oynayabilir. Tümör belirteçleri tek başına tanı aracı olarak kullanılmazken, görüntüleme ve biyopsi gibi diğer tanı yöntemleriyle birlikte kullanıldığında değerli bilgiler sağlayabilir.

Bronşiyal karsinom teşhisinde yaygın olarak kullanılan bazı tümör belirteçlerine ayrıntılı bir bakış:

Karsinoembriyonik antijen (CEA): CEA, kanda bulunan ve akciğer kanseri hücreleri de dahil olmak üzere bazı kanser hücreleri tarafından üretilen bir proteindir. Yüksek CEA seviyeleri akciğer kanserinin bir göstergesi olabilir, ancak kanserli olmayan durumlarda da yükselebilir. CEA akciğer kanserine özgü değildir, ancak tedaviye verilen yanıtın izlenmesinde ve kanser nüksünün tespit edilmesinde yararlı olabilir.
Cyfra 21-1: Cyfra 21-1, epitel hücrelerinde bulunan bir protein olan sitokeratin 19’un bir parçasıdır. Kandaki Cyfra 21-1 seviyelerinin artması akciğer kanserinin, özellikle de küçük hücreli dışı akciğer kanserinin (NSCLC) varlığına işaret edebilir. Tedaviye verilen yanıtı izlemek ve nüksü tespit etmek için kullanılabilir.
Nöron spesifik enolaz (NSE): NSE nöronlarda ve nöroendokrin hücrelerde bulunan bir enzimdir. Kandaki yüksek NSE seviyeleri küçük hücreli akciğer kanserinin (KHAK) bir göstergesi olabilir. NSE, KHAK’li hastalarda tedaviye yanıtın izlenmesinde, nüksün saptanmasında ve prognozun belirlenmesinde yararlıdır.
Pro-gastrin salgılatıcı peptid (ProGRP): ProGRP, çeşitli fizyolojik süreçlerde rol oynayan bir protein olan gastrin salgılatıcı peptidin öncüsüdür. Kandaki yüksek ProGRP seviyeleri küçük hücreli akciğer kanserinin varlığına işaret edebilir. ProGRP, SCLC hastalarında tanısal doğruluğu artırmak ve tedaviye yanıtı izlemek için NSE ile birlikte kullanılabilir.
Skuamöz hücreli karsinom antijeni (SCC): SCC, küçük hücreli olmayan akciğer kanserinin bir türü olan skuamöz hücreli karsinom tarafından üretilen bir proteindir. Kandaki yüksek SCC seviyeleri skuamöz hücreli akciğer kanserinin bir göstergesi olabilir. Tedaviye verilen yanıtın izlenmesi ve nüksün saptanması için yararlı olabilir.

Bu tümör belirteçlerinin akciğer kanserine özgü olmadığını ve diğer kanser türlerinde veya kanser dışı durumlarda yükselebileceğini unutmamak önemlidir. Bu nedenle, bronşiyal karsinom tanısını doğrulamak için görüntüleme çalışmaları ve doku biyopsisi gibi diğer tanı yöntemleriyle birlikte kullanılmalıdırlar.

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

Always display content from YouTube

Tedavi:

Bronşiyal karsinom için tedavi seçimi hastanın türüne, evresine ve genel sağlık durumuna bağlıdır. Seçenekler arasında cerrahi, radyasyon tedavisi, kemoterapi, hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi yer alır. Erken evre NSCLC, tümörü çıkarmak için ameliyatla tedavi edilebilirken, ileri evreler kemoterapi ve radyasyon tedavisinin bir kombinasyonunu gerektirebilir. Küçük hücreli akciğer kanseri, agresif doğası ve tanı anında diğer organlara yayılma olasılığı nedeniyle genellikle kemoterapi ve radyasyon tedavisi ile tedavi edilir.

Prognoz:

Akciğer kanserinin prognozu, kanserin evresi ve türünün yanı sıra hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak değişir. Erken evre akciğer kanseri daha iyi bir prognoza sahiptir ve 5 yıllık sağkalım oranı yaklaşık %56’dır. Ancak, tüm evrelerin toplamı için genel 5 yıllık sağkalım oranı yalnızca yaklaşık %18’dir. Küçük hücreli akciğer kanseri için hayatta kalma oranı, küçük hücreli olmayan akciğer kanserine göre daha düşüktür.

Önleme:

Bronşiyal karsinomu önlemenin en iyi yolu sigara içmekten kaçınmak veya içiyorsanız bırakmaktır. Diğer önleyici tedbirler arasında pasif içicilik, radon ve asbeste maruz kalmaktan kaçınmak, sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek ve düzenli tıbbi kontroller yaptırmak yer alır.

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

Always display content from YouTube