Aort kapakçığı. (bkz: valva) (bkz: aortae)

Aort kapağı, dört kalp kapağından biridir ve cep kapakçıklarından biridir. Aortun başlangıcında bulunur ve kanın aorttan sol ventriküle diyastolik geri akışını önler.

Yapı

Aort kapağı üç cepten oluşur. Sağ, sol ve arka (septal) kanat cebi arasında bir ayrım yapılır:

• Valvula semilunaris dextra
• Valvula semilunaris sinistra
• Valvula semilunaris posterior veya septalis

Cepler kalbe doğru girintilidir ve bu nedenle dolabilir. Bu koylara aort sinüsü denir. Bir bütün olarak, aort ampulünü oluştururlar. Sağ ve sol koroner arterler, sağ ve sol aort sinüslerinde dallanır. Her kapakçık cebinin serbest ucunda, hilal şeklindeki valf zarı ile çevrelenmiş bir nodül (nodulus valvulae semilunaris) vardır.

Sağ ventrikül çıkışındaki pulmoner kapağın yapısı aort kapağına benzer, ancak aort kapağı daha yüksek stres nedeniyle daha büyük ve daha kalındır.

Fizyoloji

Kalbin hareketi sırasında sol ventrikül, sistolde kasılma yoluyla kanı aorta pompalar. Sol ventriküldeki basınç aorttaki basıncı aştığı sürece, sol ventriküle kanın geri akışı mümkün değildir.

Sol ventrikül diyastol sırasında gevşerse, sol ventriküldeki basınç aort basıncının altına düşer. Şu anda aortun yükselen kısmında bulunan kan, aort kapakçığı kapanmadan sol ventriküle akacaktır. Valf düzgün çalışıyorsa, valf cepleri diyastolün başlangıcında dolar ve kapanmaya neden olur. Geri akış etkili bir şekilde önlenir.

Aort kapağının kapanması en iyi oskültasyon sırasında sağdaki 2. ICR’de 2. kalp sesi olarak duyulur.

Klinik

Aort kapağı (Valva aortae) kardiyovasküler sistemde çok önemli bir rol oynar ve işlev bozukluğu ciddi klinik durumlara yol açabilir.

Aort Stenozu:

Bu, aort kapağının daralarak tamamen açılmasını engellediği ve kalbin aorta kan pompalamak için daha fazla çalışmasına neden olduğu bir durumdur. Belirtileri arasında göğüs ağrısı, bayılma ve nefes darlığı yer alabilir. Aşınma ve yıpranma kapakçık etrafında kalsiyum birikimine neden olduğundan, en yaygın olarak yaşlanmaya bağlıdır¹.

Aort kapağının daralmasına aort darlığı denir. Kalpteki art yükü (basınç yükü) artırır. Aort kapağının genişlemesi veya gevşemesi, aort yetmezliği olarak adlandırılır ve kalbin ön yükünü (hacim yükünü) artırır.

Aort Yetersizliği:

Aort kapağı sıkıca kapanmadığında ortaya çıkar ve kanın sol ventriküle geri sızmasına neden olur. Bu aynı zamanda yorgunluk, nefes darlığı ve ayak bilekleri ile ayaklarda şişme gibi semptomlara da yol açabilir. Endokardit, aort diseksiyonu veya konjenital kalp defektine bağlı kapak hasarı gibi çeşitli nedenlere bağlı olabilir².

Klinik bulgular

Belirtileri: Şiddetli AVR’de nefes darlığı, yorgunluk, egzersiz toleransında azalma gibi belirtiler daha belirgindir. Buna karşılık, hafif veya orta dereceli AVR asemptomatik olabilir veya minimal semptomlara sahip olabilir.

Teşhis

Fiziksel Muayene

Üfürüm Özellikleri: AVR’de yüksek perdeli, üflemeli, azalan diyastolik üfürüm tipiktir. Üfürümün süresi ve şiddeti şiddeti hakkında ipucu verebilir.
Nabız: “Sınırlayıcı” bir nabız veya yüksek nabız basıncı (sistolik ve diyastolik kan basıncı arasındaki fark), daha önemli bir yetersizliğin göstergesi olabilir.

Ekokardiyografik Kriterler

AVR’nin şiddetini değerlendirmede ekokardiyografi temel dayanak noktasıdır. Çeşitli parametreler değerlendirilir:

• Regürjitan Jet Boyutu: Renkli Doppler kullanılarak ölçülen, regürjitan jetin boyutu (sol ventriküle geri akan kan akışı) çok önemli bir göstergedir.
• Şiddetli AVR’de jet sol ventrikülün önemli bir bölümünü işgal edebilir.
• Vena Contracta Genişliği: Aort kapağından çıkan kusma jetinin en dar kısmı. Daha geniş vena kontrakta (>6 mm) genellikle daha şiddetli yetersizliği gösterir.
• Basınç Yarı Süresi (PHT): Regürjitan tepe hızının yarıya inmesi için geçen süre. Daha kısa PHT genellikle daha şiddetli regürjitasyona işaret eder.
• Regürjitan Hacim ve Fraksiyon: Sol ventriküle geri akan kan hacminin ve bunun temsil ettiği atım hacmi fraksiyonunun niceliksel ölçümü. Daha yüksek değerler daha şiddetli yetersizliği gösterir.
• Sol Ventrikül Boyutu ve Fonksiyonu: Şiddetli AVR’de sol ventrikül dilate olabilir ve sonunda kronik hacim aşırı yüklenmesine bağlı olarak fonksiyon bozukluğu belirtileri gösterebilir.

Aort kapak tıbbı ve ekokardiyografi bağlamında “Alt Aort Kapak Alanı” (genellikle AVA olarak kısaltılır) anlamına gelir. Bu terim, aort darlığı olarak bilinen bir durum olan aort kapak açıklığının daralmasını belirtmek için kullanılır. Aort stenozu, aort kapak açıklığının daralmasıyla karakterize edilen, sol ventrikülden aortaya ve vücudun geri kalanına kan akışını kısıtlayan kritik bir durumdur.

Aort Darlığında Ekokardiyografi:

Ekokardiyografi aort darlığının değerlendirilmesinde önemli bir tanı aracıdır. Aort kapağının ayrıntılı görüntülerini sağlar ve kapak açıklığının alanını ölçebilir. Aort darlığı olan hastalarda aort kapak alanı küçülür. Aort darlığının ciddiyetini kategorize etmek için özel ölçümler ve kriterler oluşturulmuştur:

• Normal AVA tipik olarak >2,0 cm²’dir.
• Hafif aort darlığının AVA’sı 1,5 ila 2,0 cm²’dir.
• Orta dereceli aort darlığının AVA’sı 1,0 ila 1,5 cm²’dir.
• Şiddetli aort darlığında AVA değeri <1,0 cm²’dir.

Ekokardiyografik Teknikler:

• İki Boyutlu (2D) Ekokardiyografi: Aort kapağının görüntülerini sağlar ve kapakçık yaprakçıklarındaki kireçlenme ve kalınlaşmanın görselleştirilmesine yardımcı olabilir.
• Doppler Ekokardiyografi: Aort kapağındaki kan akışını ölçer ve süreklilik denklemi kullanılarak aort kapak alanının hesaplanmasında çok önemlidir. Ayrıca valf boyunca basınç gradyanının tahmin edilmesine de yardımcı olur.
• Üç Boyutlu (3D) Ekokardiyografi: Kapak anatomisi ve fonksiyonunun daha doğru bir şekilde değerlendirilmesini sağlayarak aort kapak alanı ölçümlerini potansiyel olarak iyileştirir.

Aort darlığının ekokardiyografi ile tanısı ve değerlendirilmesi, aort kapak replasmanı veya onarımı gibi müdahalelerin zamanlamasının belirlenmesi ve hastalığın ilerleyişinin izlenmesi açısından kritik öneme sahiptir.

Regürjitan Jet Boyutunun Ekokardiyografik Değerlendirmesi

Hafif AVA :

Regürjitan jet küçüktür ve tipik olarak sol ventriküler çıkış yolu (LVOT) alanının %25’inden azını kaplar.
Püskürtme ince görünebilir ve valfin yakınındaki küçük bir alanla sınırlı olabilir.

Orta AVA :

Regürjitan jet daha yoğundur ve genellikle LVOT’un %25-64’ünü kaplar.
Jet daha geniş olma eğilimindedir ve sol ventriküle doğru daha da uzanabilir.

Şiddetli AVA :

Regürjitan jet büyüktür ve LVOT’un %65 veya daha fazlasını kaplar.
Jet genellikle geniştir ve sol ventrikülün derinliklerine kadar uzanabilir, bazen çok ciddi vakalarda tepe noktasına ulaşabilir.

Ek Hususlar

Aortta Holodiyastolik Akışın Tersine Dönmesi: Şiddetli AVR’de, Doppler ekokardiyografide görülebilen, diyastol sırasında aortta kan akışının yönünün tersine döndüğüne dair kanıtlar olabilir. Bu önemli bir yetersizliğin işaretidir.
Vena Contracta: Bu, jetin valften çıkarken en dar kısmıdır. Daha geniş bir vena kontrakta (genellikle 6 mm’den fazla) şiddetli yetersizliği gösterir.
Jet Açısı ve Orijini: Jetin aort kapağına göre orijini ve yönü, görünümünü etkileyebilir. Eksantrik kapak lezyonlarından kaynaklanan jetler yanlışlıkla küçük veya büyük görünebilir, bu nedenle jet boyutunu genel kapak anatomisi ve işlevi bağlamında yorumlamak önemlidir.

Ek Görüntüleme ve Testler

Kardiyak MR: Yetmezlik hacminin ve sol ventriküler boyutların daha doğru ölçülmesini sağlayabilir.
Kardiyak Kateterizasyon: Ciddiyeti derecelendirmek için nadiren kullanılır, ancak belirsiz vakalarda veya ilave koroner arter hastalığı değerlendirmesi gerektiğinde yardımcı olabilir.

Stres ekokardiyografi

Genellikle “stres ekosu” olarak kısaltılan stres ekokardiyografi, kalbin stres altındaki fonksiyonunu değerlendirmek için ekokardiyografiyi fiziksel veya farmakolojik stresle birleştiren bir testtir. İstirahatte belirgin olmayabilecek kalp rahatsızlıklarının ortaya çıkarılmasında özellikle değerlidir ve aort kapak hastalığı da dahil olmak üzere çeşitli kalp rahatsızlıkları hakkında kritik bilgiler sağlayabilir.

Aort Kapak Hastalığı ve Stres Ekokardiyografi:

Aort kapak hastalığı, kalbin dört kapakçığından biri olan aort kapağını etkileyen çeşitli durumları kapsar. En yaygın iki durum aort stenozu (aort kapağının daralması) ve aort yetersizliğidir (aort kapağının sızıntısı). Stres ekokardiyografi aort kapak hastalığı bağlamında aşağıdaki amaçlarla kullanılır:

• Semptomatik Durumu Değerlendirin: Aort kapak hastalığı olan bazı hastalar istirahat halinde semptom göstermeyebilir ancak fiziksel stres altında semptomatik hale gelebilir. Stres yankısı semptomların kalp fonksiyonuyla ilişkilendirilmesine yardımcı olabilir.
• Egzersiz Toleransını ve Hemodinamiyi Değerlendirin: Doktorlar, egzersiz sırasında kalbin fonksiyonunu gözlemleyerek kapak hastalığının ciddiyetini ve bunun kalp debisi ve kan basıncı üzerindeki etkisini değerlendirebilir.
• Tedavi Zamanlamasını Belirleyin: Özellikle aort darlığında kapak müdahalesi için en uygun zamanlamanın belirlenmesi çok önemlidir. Stres ekosu, daha erken cerrahi veya perkütan müdahaleden fayda görebilecek hastaların belirlenmesine yardımcı olabilir.

Stres Yankısı Nasıl Gerçekleştirilir:

• Temel Ekokardiyografi: İlk görüntüler ve ölçümler, kalp yapısını ve fonksiyonunu değerlendirmek için hasta istirahat halindeyken alınır.
• Stresin İndüksiyonu: Stres, egzersiz yoluyla (koşu bandı veya sabit bisiklet) veya yeterince egzersiz yapamayanlarda farmakolojik (Dobutamin veya Dipiridamol / Adenozin) olarak tetiklenir.
• Stres Sırasında: Test boyunca hastanın kan basıncı, elektrokardiyogramı (EKG) ve semptomları izlenir. Ekokardiyografik görüntüler stres fazı sırasında veya hemen sonrasında alınır.
• Stres Sonrası Ekokardiyografi: Stres aşamasından sonra başlangıç düzeyiyle karşılaştırmak için ek görüntüler ve ölçümler alınır.

Klinik Önemi:

• Aort Stenozu: Stres ekosu, özellikle sınırda vakalarda veya ejeksiyon fraksiyonu korunmuş düşük akışlı, düşük gradyanlı aort stenozu olanlarda semptom durumunu, egzersiz toleransını ve bazen stenozun ciddiyetini değerlendirebilir.
• Aort Yetmezliği: Stres altında sol ventrikül fonksiyonunun ve diyastol sonu boyutların değerlendirilmesine yardımcı olarak ameliyatın zamanlaması için değerli bilgiler sağlar.

Ciddiyete Dayalı Karar Verme

Hafif AVR: Genellikle ekokardiyografi ile düzenli izleme gerektirir.
Orta AVR: Yakın takip ve potansiyel olarak daha sık ekokardiyografi.
Şiddetli AVR: Özellikle semptomlar mevcutsa veya sol ventriküler fonksiyon bozukluğu belirtileri varsa, kapak onarımı veya değişiminin değerlendirilmesi.

Biküspit Aort Kapağı: Bu, aort kapağının normal üç yaprakçık yerine yalnızca iki yaprakçığa sahip olduğu doğuştan bir kalp kusurudur. Bu durum aort darlığı veya aort yetersizliğine yol açabilir ve aort anevrizmaları ile ilişkili olabilir. En yaygın doğumsal kalp defekti türüdür ³.

Aort kapağının ventrikül yönündeki çıkıntısına aort kapak prolapsusu denir.

Biküspit aort kapağı, en sık görülen doğuştan kalp kapağı kusurudur.

Kaynak:

1. Otto, C. M., & Prendergast, B. (2014). Aortic-valve stenosis—from patients at risk to severe valve obstruction. New England Journal of Medicine, 371(8), 744-756.
2. Nishimura, R. A., Otto, C. M., Bonow, R. O., Carabello, B. A., Erwin, J. P., Fleisher, L. A., … & Guyton, R. A. (2017). 2017 AHA/ACC focused update of the 2014 AHA/ACC guideline for the management of patients with valvular heart disease: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. Circulation, 135(25), e1159-e1195.
3. Siu, S. C., & Silversides, C. K. (2010). Bicuspid aortic valve disease. Journal of the American College of Cardiology, 55(25), 2789-2800.
4. Baumgartner, H., Hung, J., Bermejo, J., Chambers, J. B., Evangelista, A., Griffin, B. P., … & Shah, P. M. (2009). Echocardiographic assessment of valve stenosis: EAE/ASE recommendations for clinical practice. Journal of the American Society of Echocardiography, 22(1), 1-23.
5. Otto, C. M., & Prendergast, B. (2014). Aortic-valve stenosis—From patients at risk to severe valve obstruction. New England Journal of Medicine, 371(8), 744-756.
6. Zamorano, J. L., Badano, L. P., Bruce, C., Chan, K. L., Gonçalves, A., Hahn, R. T., … & Gillam, L. D. (2016). EAE/ASE recommendations for the use of echocardiography in new transcatheter interventions for valvular heart disease. Journal of the American Society of Echocardiography, 29(9), 1-42.
7. Picano, E., Pellikka, P. A. (2016). Stress echocardiography: A historical perspective. American Journal of Medicine, 119(5), 403-408.
8. Lancellotti, P., Tribouilloy, C., Hagendorff, A., et al. (2013). Recommendations for the echocardiographic assessment of native valvular regurgitation: An executive summary from the European Association of Cardiovascular Imaging. European Heart Journal – Cardiovascular Imaging, 14(7), 611-644.
9. Otto, C. M., Nishimura, R. A., Bonow, R. O., et al. (2020). 2020 ACC/AHA Guideline for the Management of Patients With Valvular Heart Disease: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Circulation, 143(5), e72-e227.

https://www.youtube.com/shorts/T5yjNxPiRWg