Homo naledi

Homo naledi paleoantropoloji alanında önemli bir keşif olup, insan soy ağacına ilişkin anlayışımızı yeniden şekillendirme potansiyeline sahiptir. National Geographic’in yardımıyla Witwatersrand Üniversitesi tarafından duyurulan bu tür, Homo cinsine ait ve daha önce Homo sapiens’e özgü olduğu düşünülen davranışlar sergiliyor. Araştırma bulguları eLife dergisinde iki makale halinde yayımlandı.

Homo naledi’nin ilk keşfi 13 Eylül 2013 tarihinde amatör mağaracılar Rick Hunter ve Steven Tucker tarafından Güney Afrika’da, İnsanlığın Beşiği’nde bulunan Rising Star mağara sisteminde yapılmıştır. Bu önemli bulgu, daha fazla keşif ve araştırmaya yol açarak Kasım 2013’te Rising Star Keşif Gezisi’nin başlatılmasına neden oldu. Witwatersrand Üniversitesi’nden Lee Berger liderliğindeki keşif gezisine bilim insanları ve gönüllü mağaracılar da dahil olmak üzere 60 kişi katıldı ve 21 gün sürdü. Bu süre zarfında ekip, Homo naledi’nin en az 15 bireyine ait 1.500’ün üzerinde fosil parçası ortaya çıkardı.

Ayrıntılı Bulgular

Fosiller, Rising Star mağara sisteminin 90 metre derinliğindeki Dinaledi Odası’nda keşfedildi. Sesotho dilinde “yıldız” anlamına gelen “Naledi” ismi, fosillerin bulunduğu odayı yansıtmaktadır. Ekip, 15 bireye ait 1.500 fosil parçasını dikkat çekici bir şekilde ortaya çıkardı ve tahminlere göre binlerce fosil daha keşfedilmeyi bekliyor.

Homo naledi’nin fiziksel özellikleri büyüleyici. Tür, 450-550 cc beyin hacmi ile australopith dişilerine benzer küçük bir beyin boyutuna sahiptir. Erkekler ve dişiler arasında minimum cinsel dimorfizm vardır ve bireyler ilkel ve modern özelliklerin bir karışımını sergiler. Omuzları ve kalçaları ilkel primatlarınkine benzerken, elleri ve ayakları tırmanma yeteneklerini gösteren kıvrımlı parmaklarıyla daha çok insana benzer. Ayakları modern insanlarınkinden neredeyse ayırt edilemez.

Davranışsal Anlayışlar

Homo naledi’nin en ilgi çekici yönlerinden biri, ölü gömme uygulamalarına dair potansiyel kanıtlardır. Araştırmacılar, Homo naledi’nin daha önce Homo sapiens’e özgü olduğu düşünülen bir davranışla, ölülerini Dinaledi Odası’na kasıtlı olarak atmış olabileceğini varsayıyor. Bu da karmaşık sosyal davranışlara işaret ediyor.

Hareket ve tırmanma yetenekleri açısından Homo naledi, modern insanlara benzer şekilde muhtemelen uzun mesafeli yürüyüşçülerdi. Ayrıca tırmanma kabiliyetleri de vardı, ancak tırmanma faaliyetlerinin spesifik doğası belirsizliğini korumaktadır.

Devam Eden Sorular ve Spekülasyonlar

Fosillerin yaşının en az 2 milyon yıl, muhtemelen 3 milyon yıla yakın olduğu tahmin ediliyor. Bu da Homo naledi’yi Homo cinsinin bilinen en eski türü yapabilir. Ancak fosilleri kesin olarak tarihlendirmek ve insan evrimindeki yerlerini belirlemek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.

Homo naledi’yi çevreleyen birçok davranışsal gizem de var. Örneğin, Dinaledi Odası’ndan 800 metre uzakta bulunan kanıtlarla ateş kullanımları hakkında spekülasyonlar var. Ayrıca, Homo naledi’nin gömü alanına giden karanlık ve dar geçitlerde nasıl gezindiğine dair sorular devam etmektedir.

Gelecekteki araştırma yönleri arasında Homo naledi’nin günlük yaşamını ve sosyal yapılarını anlamaya yönelik daha fazla çalışmanın yanı sıra türün insan evrimsel zaman çizelgesindeki daha kesin kronolojik yerleşimi de yer almaktadır.

İleri Okuma

1. Berger, L. R., et al. (2015). Homo naledi, a new species of the genus Homo from the Dinaledi Chamber, South Africa. eLife, 4, e09560. https://doi.org/10.7554/eLife.09560
2. Dirks, P. H. G. M., et al. (2015). Geological and taphonomic context for the new hominin species Homo naledi from the Dinaledi Chamber, South Africa. eLife, 4, e09561. https://doi.org/10.7554/eLife.09561
3. Dirks, P. H. G. M., et al. (2017). The age of Homo naledi and associated sediments in the Rising Star Cave, South Africa. eLife, 6, e24231. https://doi.org/10.7554/eLife.24231
4. Hawks, J., et al. (2017). New fossil remains of Homo naledi from the Lesedi Chamber, South Africa. eLife, 6, e24232. https://doi.org/10.7554/eLife.24232
5. Dembo, M., et al. (2016). The evolutionary relationships and age of Homo naledi: An assessment using dated Bayesian phylogenetic methods. Journal of Human Evolution, 97, 17-26. https://doi.org/10.1016/j.jhevol.2016.05.007