“mesane neoplazmı” anlamına gelen Latince bir terimdir. Bir neoplazma, iyi huylu veya kötü huylu (kanserli) olabilen anormal bir doku veya tümör büyümesidir. Mesane söz konusu olduğunda, en yaygın malign neoplazm türü mesane kanseridir.

Mesane kanseri genellikle mesanenizin içini kaplayan hücrelerde (ürotelyal hücreler) başlar. Gelişmiş ülkelerde sıklıkla teşhis edilen bir kanserdir.

Risk faktörleri

Mesane kanseri için risk faktörleri arasında sigara ve tütün kullanımı, belirli kimyasallara maruz kalma, kronik mesane tahrişi ve enfeksiyonları, yaş (yaşlı erişkinlerde daha yaygındır), beyaz olmak, erkek olmak ve ailede mesane kanseri öyküsü bulunmak yer alır.

Belirtileri

Mesane kanserinin semptomları hematüri (idrarda kan), idrara çıkma sırasında ağrı, sık idrara çıkma veya sonuçsuz idrara çıkma ihtiyacı hissini içerebilir. Ancak bu belirtiler mesane kanseri dışındaki durumlarla da ilişkili olabilir. Bu semptomları yaşarsanız bir sağlık uzmanına danışmanız çok önemlidir.

Teşhis

Mesane kanseri olarak da bilinen mesane neoplazmının teşhisi tipik olarak klinik semptomlar, teşhis testleri ve biyopsinin bir kombinasyonuna dayanılarak yapılır.

Semptomlar hematüri (idrarda kan), dizüri (ağrılı idrara çıkma) ve artan idrara çıkma sıklığını içerebilir.

Teşhis testleri şunları içerebilir:

İdrar tahlili: Bu, mikroskobik veya brüt hematüriyi ortaya çıkarabilir.
İdrar sitolojisi: Sistoskopi veya görüntüleme kadar hassas olmasa da bu noninvaziv test, yüksek dereceli tümörleri belirleyebilir.
Görüntüleme: Ultrason, CT ürografi ve MRG, mesaneyi ve idrar yolundaki diğer yapıları görselleştirmek için kullanılabilir. Ayrıca herhangi bir lenf nodu tutulumunu veya metastazı tespit edebilirler.
Sistoskopi: Tanı için altın standarttır. Mesaneyi görselleştirmek ve biyopsi için doku örnekleri almak için esnek veya sert bir sistoskop kullanılır.

Biyopsi daha sonra histopatolojik olarak incelenir ve neoplazmın sınıflandırması belirlenir.

TNM sistemi, mesane kanseri evrelemesinde yaygın olarak kullanılır:

T, birincil tümörün kapsamını tanımlar.
N, bölgesel lenf düğümü metastazlarının varlığını tanımlar.
M, uzak metastazların varlığını tanımlar.

Histolojik derecelendirme de önemlidir. Mesane tümörleri, düşük dereceli veya yüksek dereceli olarak sınıflandırılabilir, yüksek dereceli tümörler daha agresiftir ve mesanenin kas tabakasını istila etme olasılığı daha yüksektir.

Ayrıca, Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO), bir tümörün non-invaziv, invaziv veya metastatik olup olmadığını açıklayan bir sınıflandırma sistemi vardır.

Tedavi, tümörün evresi, derecesi ve konumu ile hastanın genel sağlığı ve tercihlerine bağlıdır. Seçenekler, yayılmayan tümörler için lokal tedavilerden (cerrahi, intravezikal tedavi), invaziv veya metastatik hastalık için sistemik tedavilere (kemoterapi, immünoterapi, radyasyon tedavisi) kadar değişebilir.

Tedavi

Mesane kanseri tedavisi, kanserin türü, derecesi ve evresi ile hastanın genel sağlığı gibi çeşitli faktörlere bağlıdır. Tedavi seçenekleri cerrahi, radyasyon tedavisi, kemoterapi, immünoterapi veya bunların bir kombinasyonunu içerebilir.

BCG tedavisi

Bacillus Calmette-Guérin (BCG), yüksek riskli, kasa invaze olmayan mesane kanserini tedavi etmek için kullanılan bir immünoterapi şeklidir. Mesane kanserinin ilerlemesini önlemede veya geciktirmede en etkili tedavilerden biridir.

BCG, tüberküloz için aşı olarak geliştirilmiş bir bakteri türüdür. Bununla birlikte, araştırmacılar, bağışıklık sisteminin mesane kanserine tepkisini de uyardığını keşfettiler.

Mesane kanseri için BCG tedavisi, genellikle altı hafta boyunca haftada bir kez, bir kateter yoluyla doğrudan mesaneye verilir. Bu intravezikal tedavi olarak bilinir. BCG daha sonra bir bağışıklık tepkisini tetiklediği mesane astarına bağlanır. Vücudun bağışıklık hücreleri mesaneye çekilir ve bu hücreler daha sonra kanser hücrelerini öldürmek için aktive edilir.

BCG, yüksek riskli kasa invaze olmayan mesane kanseri olan hastalarda, tipik olarak kanseri çıkarmak için ameliyat geçirdikten sonra kullanılır. BCG tedavisinin amacı kanserin geri gelmesini ve daha ileri bir evreye ilerlemesini engellemektir.

Bununla birlikte, BCG tedavisi grip benzeri semptomlar, ateş ve idrar yaparken yanma hissi gibi yan etkilere neden olabilir. Ciddi, ancak nadir görülen yan etkiler ciddi bir enfeksiyonu içerebilir.

BCG tedavisinin etkisiz kaldığı veya ciddi yan etkiler veya BCG eksikliği nedeniyle kullanılamadığı durumlarda kemoterapi veya cerrahi gibi diğer tedaviler düşünülebilir.

Kaynak:

Antoni, S., Ferlay, J., Soerjomataram, I., Znaor, A., Jemal, A., & Bray, F. (2017). Bladder Cancer Incidence and Mortality: A Global Overview and Recent Trends. European Urology, 71(1), 96–108. https://doi.org/10.1016/j.eururo.2016.06.010
Babjuk, M., Burger, M., Comperat, E. M., Gontero, P., Mostafid, A. H., Palou, J., … & Roupret, M. (2019). European Association of Urology Guidelines on Non-muscle-invasive Bladder Cancer (TaT1 and Carcinoma In Situ) – 2019 Update. European Urology, 76(5), 639–657. https://doi.org/10.1016/j.eururo.2019.08.016
Chang, S. S., Boorjian, S. A., Chou, R., Clark, P. E., Daneshmand, S., Konety, B. R., … & Lotan, Y. (2021). Diagnosis and Treatment of Non-Muscle Invasive Bladder Cancer: AUA/SUO Guideline. Journal of Urology, 206(2), 274-292. https://doi.org/10.1097/JU.0000000000001648

Adlandırma:

Kısaltma BCG şundan türemiştir:
Bacille (Fransızcada “bacillus” anlamına gelir)
Calmette
Guérin

This content is available to members only. Please login or register to view this area.

Arka Plan ve Geliştirme:

Albert Calmette ve Camille Guérin (Fransız mikrobiyologlar) tarafından 1920’lerde Mycobacterium bovis (sığır tüberküloz basili) seri zayıflatılması yoluyla geliştirilmiştir.
Yöntem: Bakterinin bağışıklığı indükleme yeteneğini korurken, bakterinin virülansını zayıflatan safra-gliserin-patates ortamında tekrar tekrar alt kültüre alınmıştır (13 yıl boyunca 230 kez).

Temel Özellikler:

Canlı zayıflatılmış aşı: Bağışıklık sistemi yeterli kişilerde tüberküloza (TB) neden olmayan zayıflatılmış bir M. bovis suşu içerir.
Mekanizma: Hücre aracılı bir bağışıklık tepkisini tetikler ve Mycobacterium tuberculosis (insan TB)’ne karşı çapraz koruma sağlar.

Klinik Kullanım:

Birincil Amaç:

TB Önleme: Çocukluk çağı TB’sinin şiddetli formlarına (örn. menenjit, yaygın TB) karşı en etkilidir.
WHO Önerisi: Yüksek TB yükü olan ülkelerde doğumda uygulanır (şiddetli pediatrik TB’ye karşı etkinlik ~%70-80).

Diğer Kullanımlar:

Mesane Kanseri İmmünoterapisi: Kas-invaziv olmayan mesane kanserini tedavi etmek için mesane içine uygulanır (lokal bağışıklık tepkisini tetikler).

Sınırlamalar ve Hususlar:

Değişken Etkinlik: Yetişkinlerde pulmoner TB’ye karşı daha az koruyucudur (suş farklılıkları ve çevresel mikobakteri maruziyeti nedeniyle coğrafi değişkenlik).
Kontrendikasyonlar: Yaygın BCG hastalığı riski nedeniyle bağışıklık sistemi zayıflamış bireylerde (örn. HIV enfeksiyonlu bebekler) kaçınılmalıdır.

BCG, koruyucu bağışıklık tetiklemek için zayıflatılmış M. bovis‘i kullanarak endemik bölgelerde TB önlenmesinin temel taşıdır. Geliştirilmesi, canlı aşı mühendisliğindeki erken ilerlemelere örnek teşkil ediyor.

BCG Aşısı SSI (Bacillus Calmette-Guérin)

Üretici: Statens Serum Institut (Kopenhag, Danimarka).
Formülasyon: Canlı zayıflatılmış Mycobacterium bovis BCG (intradermal süspansiyon için toz/çözücü).

Kontrendikasyonlar (Şu durumlarda UYGULAMAYIN):

Herhangi bir aşı bileşenine aşırı duyarlılık.
Bağışıklık sisteminin baskılandığı durumlar:

HIV enfeksiyonu.
Maligniteler (örn. lösemi, lenfoma, Hodgkin hastalığı).
Bağışıklık sistemini baskılayan tedaviler (kortikosteroidler, radyasyon, kemoterapi).

Aktif TB enfeksiyonu veya pozitif TB deri testi (şiddetli lokal reaksiyon riski).
Akut hastalık: Ateş veya yaygın cilt enfeksiyonu (aşılamayı erteleyin).

Önlemler ve Uyarılar:

Egzama: Lezyonsuz bir bölgeye uygulayın.
Gebelik/Emzirme: Önerilmez (kanıtlanmış bir zararı yoktur, ancak yeterli güvenlik verisi yoktur).
Eş zamanlı ilaçlar/aşılar:
Diğer aşılar eş zamanlı olarak ayrı enjeksiyon yerlerine uygulanabilir.
Bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerde canlı aşılardan kaçının.
Aşı sonrası TB testi: Yanlış pozitif interferon-gama salınım testlerine (IGRA) neden olabilir.

Uygulama:

Yol: Kesinlikle intradermal (üst kol/deltoid bölgesi).
Dozaj:
12 aydan küçük çocuklar: 0,05 mL.
12 aydan büyük yetişkinler/çocuklar: 0,1 mL.
Sonraki bakım: İyileşmeyi desteklemek için enjeksiyon bölgesini açık bırakın.

This content is available to members only. Please login or register to view this area.

Beklenen Reaksiyonlar (Normal Bağışıklık Tepkisi):

Başlangıç (1-2 hafta): Enjeksiyon bölgesinde kızarıklık, şişlik, hassasiyet.
İlerleme (2-6 hafta): Küçük ülser/püstül oluşur.
İyileşme (2-3 ay): Ülser kabuklanarak düz bir yara izi bırakır (4-8 mm).
Lenfadenopati: Koltuk altı lenf düğümlerinin hafif şişmesi (yaygın, kendiliğinden düzelen).

Ciddi Olumsuz Reaksiyonlar (Nadir):

Yaygın BCG enfeksiyonu (örn., osteit, apseler) bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda.
Keloid skarlaşması (genetik yatkınlık).

Önemli Hususlar:

Tarama: Daha önce TB enfeksiyonu olmadığından emin olun (tüberkülin deri testi/IGRA yoluyla).
Aşılama sonrası izleme: Abartılı lokal reaksiyonlara veya sistemik semptomlara dikkat edin.
Küresel Kullanım: Çoğunlukla pediatrik TB önlenmesi için TB’nin endemik olduğu bölgelerde (menenjit/yaygın TB).

Çıkarım: BCG Aşısı SSI, TB önlenmesi için kritik bir araçtır ancak kontrendikasyonlara ve intradermal tekniğe sıkı sıkıya uyulmasını gerektirir. Normal lokal reaksiyonlar hafif TB enfeksiyonunu taklit ederek koruyucu bağışıklığı harekete geçirir. Uygulama öncesinde mutlaka bağışıklık durumunuzu ve gebelik/emzirme durumunuzu değerlendirin.

Keşif

Tarihsel olarak “verem hastalığı” olarak bilinen tüberküloz, 19. yüzyılda dört ölümden birinin sorumlusu olarak önemli bir ölüm nedeniydi. Robert Koch tarafından 1882’de Mycobacterium tuberculosis’in tanımlanması, hastalığın bulaşıcı doğasını anlamak için bilimsel bir temel sağladığı için kritik bir dönüm noktasıydı. BCG Aşısının Tarihi – PMC gibi tıbbi literatürde ayrıntılı olarak açıklanan bu keşif, önleyici tedbirlerin aciliyetini vurgulayarak aşı geliştirme için ortamı hazırladı.

Geliştirme Aşaması: İzolasyon ve Zayıflatma

BCG’ye giden doğrudan yol, Albert Calmette’in enfekte inek sütünden Mycobacterium bovis’i izole ederek Camille Guérin ile işbirliğini başlattığı 1904 yılında başladı. M. tuberculosis ile yakından ilişkili olan bu suş, insanlarda benzerliği ve daha düşük virülans nedeniyle aşı geliştirme potansiyeli nedeniyle seçildi. Bakteriyi zayıflatmak için tekrar tekrar kültüre almayı içeren zayıflatma süreci, BCG aşısı | Bağışıklık, Tüberküloz, Koruma | Britannica adresinde belirtildiği gibi 1908’den 1921’e kadar sürdü. Bu 13 yıllık dönem titiz bilimsel çabalarla işaretlendi ve aşının Bacillus Calmette-Guérin (BCG) olarak adlandırılmasıyla sonuçlandı.

İlk İnsan Uygulaması ve Erken Kabulü

BCG aşısının ilk insan uygulaması 1921’de gerçekleşti ve bu, BCG: tüberküloz aşısının tarihi ve modern kullanımları – İlaç Teknolojisi belgesinde yer alan önemli bir an. Bu olay, 20. yüzyılın başlarında önde gelen ölüm nedenlerinden biri olan akciğer tüberkülozunu hedef aldı ve önleyici bir önlem olarak kullanımının başlangıcını işaret etti. Aynı kaynakta bildirildiği üzere, Milletler Cemiyeti Sağlık Komitesi 1928’de BCG’yi kabul etti, ancak yaygın uygulaması o dönemdeki küresel sağlık politikasının zorluklarını yansıtarak II. Dünya Savaşı’ndan sonraya ertelendi.

Genişletilmiş Uygulamalar ve Modern Önem

1977’de, BCG erken evre mesane kanseri için standart bakım haline geldiğinde ve kanser hücrelerinin büyümesini veya ameliyat sonrası tekrarlamasını önlemek için immünoterapi olarak kullanıldığında beklenmedik bir uygulama ortaya çıktı. BCG: tüberküloz aşısının tarihi ve modern kullanımları – İlaç Teknolojisi‘de ayrıntılı olarak açıklanan bu kullanım, tüberkülozun ötesinde çok yönlülüğünü vurgular. Aynı kaynağa göre, bugün BCG dünya çapında her yıl yaklaşık 100 milyon çocuğa uygulanıyor ve Dünya Sağlık Örgütü’nün Temel İlaçlar Listesi’nde yer alarak küresel sağlık etkisini vurguluyor. Dünya çapında 4 milyardan fazla doz uygulanmıştır.

İleri Okuma

Calmette, A., & Guérin, C. (1906). Sur la vaccination contre la tuberculose par les voies digestives. Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l’Académie des Sciences, 142, 1319–1322.
Calmette, A., & Guérin, C. (1909). La vaccination préventive contre la tuberculose par le “bacille bilié” virulent fixé. Comptes Rendus Hebdomadaires des Séances de l’Académie des Sciences, 149, 434–436.
Calmette, A., & Guérin, C. (1920). La vaccination préventive contre la tuberculose par le BCG. Annales de l’Institut Pasteur, 34, 553–560.
Calmette, A. (1927). Preventive Vaccination Against Tuberculosis with BCG. Proceedings of the Royal Society of Medicine, 21(11), 1481–1490.
Calmette, A. (1931). The Preventive Vaccination of Children Against Tuberculosis with BCG (Bacillus Calmette-Guérin). American Journal of Public Health, 21(4), 387–398.
Lignières, J. (1925). La vaccination antituberculeuse par le BCG. Bulletin de l’Académie Nationale de Médecine, 94, 45–60.
Weill-Hallé, B., & Turpin, R. (1925). Essai du vaccin bilié de Calmette et Guérin chez le nouveau-né. Bulletin de l’Académie Nationale de Médecine, 94, 1–20.
Rosenthal, S. R. (1957). BCG Vaccination Against Tuberculosis. Little, Brown and Company.
Smith, D. W. (1967). BCG Vaccine: Present Status and Future Prospects. Journal of the American Medical Association, 199(2), 97–102.
Lotte, A., Wasz-Höckert, O., Poisson, N., Dumitrescu, N., Verron, M., & Couvet, E. (1984). BCG Complications: Estimates of the Risks among Vaccinated Subjects and Statistical Analysis of Their Main Characteristics. Advances in Tuberculosis Research, 21, 107–193.