Koroner total oklüzyon

Koroner: Latince taç anlamına gelen “corona” kelimesinden türetilmiştir. Koroner arterler, kalbi “taçlandırdıkları” ve ona kan sağladıklarından dolayı bu şekilde adlandırılmıştır.
Toplam Tıkanma: “Toplam” bütünlüğü ifade eder ve “tıkanma” Latince “kapatmak” anlamına gelen “occludere” kelimesinden gelir.

CTO’lar girişimsel kardiyolojide son sınırlardan birini temsil ediyor. KTO’ların perkütan tedavisinin geçmişi koroner anjiyoplastinin ilk yıllarına kadar dayanmaktadır. CTO perkütan koroner girişimin (PCI) evrimi, özel ekipmanların, tekniklerin geliştirilmesi ve operatör deneyiminin artmasıyla karakterize edilmiş olup, bu girişim birkaç kişi tarafından uygulanan bir sanattan tekrarlanabilir bir prosedüre dönüştürülmüştür.

Koroner Toplam Tıkanıklığa (CTO):

Koroner total oklüzyon, koroner arterin en az üç ay boyunca tamamen tıkanmış olması anlamına gelir. Bu tıkanma tipik olarak koroner arterlerde aterosklerotik plak birikmesinden kaynaklanır.

Klinik Önem:

CTO için aşağıdakiler de dahil olmak üzere bir dizi risk faktörü vardır:

  • Yaş: KTO 50 yaş üstü kişilerde daha sık görülür.
  • Cinsiyet: Erkeklerin CTO geliştirme olasılığı kadınlara göre daha fazladır.
  • Aile geçmişi: Ailesinde KAH öyküsü olan kişilerin CTO geliştirme olasılığı daha yüksektir.
  • Sigara içmek: Sigara içmek KAH ve KTO için önemli bir risk faktörüdür.
  • Yüksek tansiyon: Yüksek tansiyon, atardamarların duvarlarına zarar verebilir, bu da damarların daralmasına veya tıkanmasına neden olabilir.
  • Yüksek kolesterol: Yüksek kolesterol, arter duvarlarına da zarar verebilir.
  • Diyabet: Diyabet, arterlerin duvarlarına zarar verebilir ve bunların daralma veya tıkanma olasılığını artırabilir.

Semptomlar: KTO’lu hastalar anjina (göğüs ağrısı), nefes darlığı veya kalp yetmezliği semptomlarıyla başvurabilirler. Bazıları asemptomatik kalabilir.
Prognoz: Bir KTO’nun varlığı, sol ventriküler fonksiyonun azalması, aritmi riskinin artması ve uzun vadede daha kötü sonuçlarla ilişkilendirilebilir.
Tedavi: Tedavi yaklaşımı semptomlara, hastalığın yaygınlığına ve hastaya özel faktörlere bağlıdır:

  • Tıbbi tedavi: Anti-anjinal ilaçlar, statinler ve aspirin.
  • Perkütan koroner girişim (PCI): Bu, tıkalı arteri yeniden açmak için kateterlerin kullanılmasını ve onu açık tutmak için bir stent yerleştirilmesini içerir.
  • Koroner arter bypass grefti (CABG): Tıkanmayı bypass etmek için başka bir damarın (genellikle göğüs duvarından veya bacaktan) kullanıldığı cerrahi bir prosedür.

Zorluklar:

CTO’ları tedavi etmek zordur. CTO’ların başarılı bir şekilde yeniden düzenlenmesi, özel eğitim, ekipman ve teknikler gerektirir. Karmaşıklık, sert, kalsifiye plağın varlığı ve tıkalı segmentin standart anjiyoplasti ekipmanıyla geçilmesini zorlaştıran kan akışının olmamasından kaynaklanmaktadır.

Tarih

CTO’nun bilinen ilk tanımı, 1967 yılında, bir hastada tıkalı koroner arteri görüntülemek için kateter kullanan Dr. Mason Sones tarafından yapılmıştır.

İlk günlerde CTO’nun tedavisi çok zor bir durum olduğu düşünülüyordu. Mevcut tek seçenek, tıkalı arteri bypass etmek için yapılan bir ameliyat olan koroner arter bypass grefti (CABG) idi. Ancak KABG iyileşme süresi uzun olan büyük bir ameliyattır.

1990’lı yıllarda perkütan koroner girişimin (PCI) geliştirilmesiyle KTO tedavisinde bir devrim yaşandı. PCI, tıkalı arteri açmak için bir kateter kullanan minimal invazif bir prosedürdür. PCI, CABG’den daha az invaziftir ve iyileşme süresi daha kısadır.

Günümüzde çoğu durumda PCI, CTO için tercih edilen tedavi yöntemidir. Ancak PKG adayı olmayan veya tekrarlayan KTO geçiren hastalar için KABG hâlâ bir seçenektir.

Koroner total oklüzyonun tarihindeki önemli kilometre taşlarından bazıları şunlardır:

  • 1967: Dr. Mason Sones tarafından bir CTO’nun ilk tanımı.
  • 1970’ler: Daralmış veya tıkalı arterleri açmak için kullanılan bir teknik olan balon anjiyoplastinin geliştirilmesi.
  • 1980’ler: Anjiyoplasti sonrasında arterleri açık tutmak için kullanılan koroner stentlerin geliştirilmesi.
  • 1990’lar: Tıkanmış arterleri açmak için bir kateter kullanan minimal invaziv bir prosedür olan PCI’nin geliştirilmesi.
  • 2000’ler: CTO revaskülarizasyonu gibi PCI tekniklerinin sürekli gelişimi.
  • 2010’lar: KTO revaskülarizasyonu için lazer tedavisi ve rotasyonel aterektomi gibi yeni cihaz ve tekniklerin geliştirilmesi.

Kaynak:

  1. Stone, G. W., Kandzari, D. E., Mehran, R., Colombo, A., Schwartz, R. S., Bailey, S., … & Fahy, M. (2005). Percutaneous recanalization of chronically occluded coronary arteries: a consensus document: part I. Circulation, 112(15), 2364-2372.
  2. Patel, V. G., Brayton, K. M., Tamayo, A., Mogabgab, O., Michael, T. T., Lo, N., … & Banerjee, S. (2013). Angiographic success and procedural complications in patients undergoing percutaneous coronary chronic total occlusion interventions: a weighted meta-analysis of 18,061 patients from 65 studies. JACC: Cardiovascular Interventions, 6(2), 128-136.

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

Perkütan Koroner Müdahale (PCI)

Yaygın olarak koroner anjiyoplasti veya basitçe anjiyoplasti olarak bilinen Perkütan Koroner Müdahale (PCI), daralmış veya tıkalı koroner arterleri tedavi etmek için kullanılan cerrahi olmayan bir işlemdir. Prosedürün amacı, genellikle arter içindeki küçük bir balonu şişirerek kalp kasına giden kan akışını iyileştirmektir. Çoğu zaman atardamarı açık tutmak için bir stent de yerleştirilir.

Prosedür

  • Kateterin Takılması: Genellikle femoral veya radyal arter yoluyla bir kateter yerleştirilir.
  • Yönlendirme: Floroskopik kılavuzluk altında kateter, daralmış veya tıkalı arterin bulunduğu bölgeye yönlendirilir.
  • Balon Şişirme: Kateterin ucundaki bir balon şişirilerek arterin genişletilmesi sağlanır.
  • Stent Yerleştirme: Çoğu zaman, arterin açık kalmasına yardımcı olmak için bölgeye bir stent de yerleştirilir.

Endikasyonlar

Riskler

Genel olarak koroner anjiyografiden kaynaklanan ciddi komplikasyon riski %1’den azdır.

Damar Erişimi Komplikasyonları

  • Kanama/Hematom: Vakaların yaklaşık %0,1 ila %2’sinde görülür. En sık femoral erişim bölgesinde görülür ancak radyal erişimde de ortaya çıkabilir.
  • Arteriyel Tıkanma: Hastaların %1’inden azında rapor edilmiştir; radyal erişimin kullanıldığı durumlarda tipik olarak radyal arteri etkilemektedir.

Kardiyak Riskler

  • Aritmiler: Vakaların %10’una kadar geçici aritmiler meydana gelir ancak genellikle kendi kendini sınırlar.
  • Miyokard İnfarktüsü: Bu risk son derece düşüktür, %0,05 civarındadır.

Kontrastla İlgili Riskler

  • Kontrastın Neden Olduğu Nefropati: Önceden böbrek sorunu olmayan hastaların yaklaşık %2’sinde görülürken, yüksek riskli hastalarda bu oran %25’e kadar çıkar.
  • Alerjik Reaksiyonlar: Vakaların yaklaşık %1’inde hafif reaksiyonlar meydana gelir. Şiddetli reaksiyonlar nadirdir ve vakaların %0,01-0,1’inde meydana gelir.

Diğer Riskler

  • Radyasyona Maruz Kalma: Risk genellikle düşük kabul edilir ancak prosedürün karmaşıklığına bağlı olarak değişebilir.
  • İnme: Son derece nadirdir; vakaların %0,1’inden azında meydana gelir.

Risk Azaltma Stratejileri

  • Hidrasyon: Ön hidrasyon, kontrastın neden olduğu nefropati riskini azaltabilir.
  • Hasta Seçimi: Uygun aday taraması riskleri en aza indirir.
  • Düşük Osmolar Kontrastlı Maddelerin Kullanımı: Bunların olumsuz reaksiyonlara neden olma olasılığı daha düşüktür.
  • Operatör Deneyimi: Yetenekli bir operatör, prosedürle ilgili riskleri önemli ölçüde azaltabilir.

Faydalar

  • Semptomlardan hızlı rahatlama
  • Koroner arter baypas greftlemesinden (CABG) daha az invaziv
  • Daha kısa hastanede kalış ve iyileşme süresi

Sınırlamalar

  • Her türlü tıkanıklık için uygun değildir.
  • Stent içi daralma riski (yeniden daralma)

Tarih

Perkütan koroner girişimin (PCI) tarihi, girişimsel kardiyolojinin ilk günlerine kadar uzanan uzun ve hikayeli bir tarihtir.

İlk başarılı PCI işlemi 1977 yılında İsviçreli radyolog Andreas Gruentzig tarafından gerçekleştirildi. Gruentzig, daralmış koroner arteri genişletmek için balon kateter kullandı. Balon anjiyoplasti olarak bilinen bu prosedür, koroner arter hastalığının tedavisinde büyük bir atılımdı.

Gruentzig’in öncü çalışmalarından bu yana geçen yıllarda PCI önemli ölçüde gelişti. 1986 yılında ilk koroner stent yerleştirildi. Stentler genişlemiş koroner arteri açık tutmak için kullanılan küçük, ağ benzeri cihazlardır. Stentler, PCI’yi daha etkili hale getirdi ve anjiyoplasti sonrasında arterin daralması anlamına gelen restenozla sonuçlanma olasılığını azalttı.

1990’lı yıllarda ilaç salınımlı stentler (DES) geliştirildi. DES, stent içinde yeni dokunun büyümesini önleyen ilaçlar salgılar ve bu da restenoz riskini daha da azaltır. DES, PCI için bakım standardı haline geldi.

Günümüzde PCI koroner arter hastalığının yaygın ve etkili bir tedavisidir. Göğüs ağrısını hafifletmek, kalbe giden kan akışını iyileştirmek ve kalp krizlerini önlemek için kullanılır. PCI, genellikle lokal anestezi altında yapılan minimal invaziv bir işlemdir. Hastalar genellikle işlemle aynı gün evlerine giderler.

PCI’nin geleceği parlak. PCI’yi daha da etkili ve daha az riskli hale getirecek yeni teknolojiler geliştiriliyor. Örneğin, biyolojik olarak emilebilen stentler geliştiriliyor ve bu stentler vücutta çözünerek stentin çıkarılması için ikinci bir prosedüre gerek kalmıyor.

PCI, 1970’lerdeki mütevazi başlangıcından bu yana uzun bir yol kat etti. Artık dünya çapında milyonlarca insana yardımcı olan koroner arter hastalığı için güvenli ve etkili bir tedavi yöntemidir.

PCI tarihindeki önemli kilometre taşlarından bazıları şunlardır:

  • 1977: Andreas Gruentzig ilk başarılı balon anjiyoplastisini gerçekleştirdi.
  • 1986: İlk koroner stent yerleştirildi.
  • 1990’lar: İlaç salınımlı stentler (DES) geliştirildi.
  • 2000’ler: Gelişmiş performansa sahip yeni nesil DES geliştirildi.
  • 2010’lar: Biyolojik olarak emilebilen stentler geliştirildi.

PCI hızla gelişen bir alandır ve sürekli olarak yeni gelişmeler yapılmaktadır. Koroner arter hastalığı olan kişiler için önemli bir tedavi seçeneğidir ve milyonlarca hayatın kurtarılmasına yardımcı olmuştur.

Kaynak:

  1. Levine, G. N., Bates, E. R., Blankenship, J. C., Bailey, S. R., Bittl, J. A., Cercek, B., … & Jneid, H. (2011). 2011 ACCF/AHA/SCAI Guideline for Percutaneous Coronary Intervention. Journal of the American College of Cardiology, 58(24), e44–e122.
  2. Brilakis, E. S., & Banerjee, S. (2011). Percutaneous coronary intervention in native arteries versus bypass grafts in prior coronary artery bypass grafting patients: a report from the National Cardiovascular Data Registry. JACC: Cardiovascular Interventions, 4(8), 844-850.
  3. Mehta, S. R., Wood, D. A., Storey, R. F., Mehran, R., Bainey, K. R., Nguyen, H., … & Welsh, R. C. (2020). Complete Revascularization with Multivessel PCI for Myocardial Infarction. New England Journal of Medicine, 383(15), 1411-1421.