Etiket: Rupatadine

Yayım tarihi

Rupatadin

  • “Rupa-“: Geliştirici şirket olan Uriach tarafından oluşturulmuş türetme bir kök olabilir; bilinen klasik Latince veya Yunanca kökenli bir anlamı yoktur, büyük olasılıkla ticari ve kimyasal özgünlük amacıyla uydurulmuş bir ön ek niteliğindedir.
  • “-ta-“: Bu orta kısım, kimyasal yapı veya farmakodinamik özelliklere (özellikle PAF antagonizması) gönderme içerebilir, ancak net bir köken tanımlanmış değildir.
  • “-din” veya “-adin”: Antihistaminik ilaçlarda sık rastlanan bir sonektir (örneğin loratadin, desloratadin, mizolastin, levocabastin vb.). Bu sonek, histamin H₁-reseptör antagonisti etkisine işaret eder.

“-adin” soneki, özellikle loratadin serisi ilaçlarda görülür ve piperidin veya benzocycloheptapyridine türevleriyle ilişkili antihistaminiklerde sıkça tercih edilir.

1. Genel Tanım ve Sınıflandırma

Rupatadin, alerjik hastalıkların semptomatik tedavisinde kullanılan ikinci nesil antihistaminik ajanlar grubunda yer alan bir piperidin türevidir. Farmakolojik olarak hem histamin H₁-reseptör antagonisti hem de platelet-activating factor (PAF) antagonisti olarak etki gösterir. Ayrıca, mast hücresi stabilizatörü özelliklerine sahiptir.

2. Etki Mekanizması

Rupatadin’in terapötik etkinliği, aşağıdaki çok yönlü farmakodinamik özelliklerine dayanmaktadır:

  • Histamin H₁-reseptör antagonizması: Histaminin alerjik semptomlara neden olan etkilerini bloke eder.
  • PAF antagonizması: Trombosit aktive edici faktörün (PAF) medyatörlüğündeki pro-inflamatuvar süreçleri inhibe eder.
  • Mast hücresi stabilizasyonu: Mast hücrelerinden histamin ve diğer medyatörlerin salınımını engelleyerek inflamatuvar yanıtı sınırlar.

Bu mekanizmalar sayesinde yalnızca klasik alerjik semptomları değil, aynı zamanda daha karmaşık enflamatuvar süreçleri de hedef alır.

3. Endikasyonlar

Rupatadin, aşağıdaki alerjik hastalıkların semptomatik tedavisinde endikedir:

  • Alerjik rinit (özellikle mevsimsel ve pereniyal form)
  • Kronik idiopatik ürtiker

Bu durumlarda kaşıntı, burun akıntısı, hapşırma, konjesyon, ürtiker plakları ve ödem gibi semptomları etkili biçimde azaltır.

4. Farmakokinetik Özellikler

  • Uygulama şekli: Oral (tablet ve oral solüsyon formları)
  • Emilim: Rupatadin, oral uygulamadan sonra hızlı şekilde emilir; biyoyararlanımı yaklaşık %40–50 düzeyindedir.
  • Metabolizma: Karaciğerde özellikle CYP3A4 izoenzimi aracılığıyla metabolize edilir. Ana aktif metabolitlerinden biri desloratadin’dir. Ancak rupatadin, desloratadine ön ilaç olarak kabul edilmez.
  • Dağılım: Plazma proteinlerine yüksek oranda (%>98) bağlanır.
  • Yarı ömrü: Ortalama 6–9 saattir.
  • Atılım: Metabolitleri başlıca renal ve fekal yolla atılır.

5. Dozaj ve Uygulama Şekli

  • Yetişkinler ve 12 yaş üzeri çocuklar için önerilen doz: Günde 1 kez 10 mg tablet, tercihen günün aynı saatinde ve yemeklerden bağımsız olarak alınmalıdır.
  • Pediatrik formülasyonlar (ör. oral solüsyon) farklı dozlama gerektirebilir; ürün bilgilerine başvurulmalıdır.

6. Kontrendikasyonlar ve Uyarılar

  • Kontrendikasyonlar:
    • Etkin madde veya yardımcı maddelere karşı aşırı duyarlılık
    • CYP3A4’ü inhibe eden güçlü ajanlarla birlikte kullanım (örn. ketokonazol, eritromisin)
  • Özel uyarılar:
    • Karaciğer yetmezliği olan bireylerde dikkatli kullanılmalıdır.
    • QT uzaması öyküsü olan hastalarda veya EKG ile izlenmesi gereken bireylerde dikkat gerektirir.
    • Yaşlı bireylerde farmakokinetiği değişebileceği için doz titrasyonu gerekebilir.

7. İlaç Etkileşimleri

  • CYP3A4 substratı olduğundan dolayı, bu enzim üzerinde inhibitör ya da indüktör etkisi olan ilaçlarla birlikte kullanımı dikkatle değerlendirilmelidir.
    • Potansiyel etkileşimler:
      • Makrolid antibiyotikler (ör. eritromisin)
      • Azol grubu antifungaller (ör. ketokonazol)
      • Statinler (özellikle atorvastatin ile farmakokinetik etkileşim bildirilmiştir)
      • Alkol ve santral sinir sistemi depresanları: Sedatif etki artabilir.

8. Yan Etki Profili

Rupatadin genellikle iyi tolere edilen bir ilaç olmakla birlikte, aşağıdaki yaygın advers etkiler bildirilmiştir:

  • Santral sinir sistemi: Uyuşukluk, yorgunluk, baş dönmesi, baş ağrısı
  • Gastrointestinal: Ağız kuruluğu, mide rahatsızlığı
  • Genel durum: Halsizlik

Bu yan etkiler genellikle hafif düzeyde olup, ilacın kesilmesini gerektirmez. Bununla birlikte, araç kullanma veya dikkat gerektiren faaliyetler açısından sedatif etkiler göz önünde bulundurulmalıdır.

9. Farmasötik Formülasyonlar ve Ticari Ürünler

Rupatadin, Avrupa ve diğer bazı ülkelerde şu ticari isimlerle tablet veya oral solüsyon olarak pazarlanmaktadır:

  • Rupafin®
  • Urtimed®

Her iki formülasyon da sistemik antihistaminik tedaviye uygun olup, genellikle reçete ile temin edilir. İlaç şu anda İsviçre’de ruhsatlı değildir.

10. Kimyasal Yapı ve Özellikler

  • Moleküler formül: C₂₆H₂₆ClN₃
  • Molekül ağırlığı: 415.96 g/mol
  • Yapısal özellik: Rupatadin, kimyasal olarak loratadin türevidir. Fumarat tuzu formunda formüle edilmiştir (rupatadin fumarat).
Keşif

1. Keşif Tarihi ve Geliştiren Kuruluş

Rupatadin, 1990’ların sonlarında İspanya merkezli bir farmasötik araştırma şirketi olan Uriach Laboratories (Laboratorios Uriach, S.A.) tarafından geliştirilmiştir. İlacın keşfi, ikinci kuşak antihistaminiklerin daha selektif, daha az sedatif ve daha güvenli versiyonlarını geliştirmeye yönelik sistematik araştırmaların bir parçasıdır.

  • Preklinik araştırmalar 1996–1998 yılları arasında gerçekleştirilmiş,
  • Klinik faz çalışmaları 2000’li yılların başında yürütülmüş,
  • Avrupa İlaç Ajansı (EMA) tarafından 2003 yılında onaylanmış, ilk kez İspanya ve birkaç Avrupa ülkesinde pazara sunulmuştur.

Rupatadin, pazarda önceden var olan antihistaminiklere göre iki önemli farklılık taşır:

  1. Dual antagonistik etki (H₁ + PAF reseptörleri)
  2. Mast hücresi stabilizasyonu

Bu sayede yalnızca alerjik rinit gibi histamin odaklı durumlarda değil, daha kompleks enflamatuvar süreçlerde de etkinlik göstermesi hedeflenmiştir.

İleri Okuma
  1. Gámez C, et al. (2000). Rupatadine fumarate: a new selective histamine H1 receptor and platelet-activating factor antagonist. Drugs of Today, 36(7), 389–400.
  2. Mullol J, et al. (2002). Effects of rupatadine on histamine and PAF-induced nasal symptoms in humans. Allergy, 57(8), 718–723.
  3. Fernández J, et al. (2002). Inhibition of PAF-induced eosinophil migration by the dual PAF and histamine receptor antagonist rupatadine. Inflammation Research, 51(7), 324–328.
  4. Simons FE. (2004). Advances in H1-antihistamines. New England Journal of Medicine, 351(21), 2203–2217.
  5. Picado C, et al. (2006). Rupatadine in allergic rhinitis: a double-blind, placebo- and active-controlled study. Annals of Allergy, Asthma & Immunology, 96(4), 679–686.
  6. Navarro A, et al. (2007). Safety and tolerability of rupatadine in elderly patients with allergic rhinitis. Drugs & Aging, 24(6), 495–502.
  7. Sastre J, et al. (2009). Rupatadine in the treatment of chronic urticaria: a randomized, double-blind, placebo-controlled study. Allergy, 64(2), 256–263.
  8. Uriach Group (2009). Corporate dossier and product pipeline reports. Internal publication.
  9. EMA (2010). European Public Assessment Report (EPAR) for Rupatadine. European Medicines Agency.

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

Open video directly
WordPress gururla sunar