Estradiol, Cinsel Yolla Bulaşan Enfeksiyonlara Karşı Koruma Sağlıyor

McMaster Üniversitesi’nden Charu Kaushic’in önderlik ettiği bir araştırma ekibi; ilk kez estradiol hormonunun, kadınları cinsel yolla bulaşan viral enfeksiyonlara karşı koruyabileceğini gösterdi.

Estradiol, kolesterol yapılı bir dişi cinsiyet hormonudur ve menstrüasyon döngüsü boyunca yüksek seviyelerde -birçok oral kontraseptifin içinde de- bulunmakta, östrojenik aktivite bakımından predominant düzenleyici olarak görev yapmaktadır. PLOS Pathogens dergisinde yayımlanan çalışmalarında, Kaushic ve ekibi; estradiol hormonunun hangi mekanizma ile anti-viral tepkileri geliştirdiğini araştırdılar. Üzerinde bu araştırmanın yürütüldüğü fareler, cinsel yolla bulaşan en yaygın viral enfeksiyon olan tip 2 HSV (HSV 2 – herpes simplex virus) ile enfekte olmuştu.

HSV-2 enfeksiyonu, dünya genelinde son derece yaygın olmakla ve daha çok kadınları etkilemekle birlikte, 530 milyon insanı etkisi altında bulundurmaktadır.

Moleküler Tıp ve Patoloji Bölümü Profesörü Kaushic, literatüre göre estradiolün bağışıklık sistemini uyararak viral enfeksiyonlara karşı savaşmasını sağladığını gösteren ilk çalışmanın kendi araştırmaları olduğunu belirtiyor.

Eğer bu mekanizma kadınlarda da dişi farelerde olduğu gibi mevcut ise Afrika’nın bir takım bölgelerinde yaygın olan ve büyük kitleleri etkileyen HIV-1, HIV-2 gibi viral enfeksiyonlara karşı önemli terapötik gelişmeler kaydedilebilir. Yine bu alt bilgiye dayanarak belli hormonal kontraseptiflerin diğerlerinden daha güvenli ve sağlıklı olduğu belirlenebilir ve kadınlar için cinsel yolla bulaşan viral enfeksiyonlara karşı ön korunma yolları geliştirilebilir.

Çalışmanın bir parçası olarak, yumurtalıkları alınmış olan dişi farelere estradiol-salgılayan tanecikler yerleştirildi. Bunun üzerine bu farelere iki kür HSV-2 aşısı ve akabinde yüksek doz virüs verildi.

Deneyin üzerine fareleri takibe alan araştırmacılar, kontol grubu ile karşılaştırınca farelerin büyük çoğunluğunun yaşamını sürdürdüğünü ve çok daha yumuşak semptomlar gösterdiklerini kaydetti. Bu savunma mekanizmasının altında yatan moleküler işlemlerin analizi ise estradiol hormonunun vajina kanalındaki dendritik hücreleri uyararak, T-hücrelerinden anti-viral bağışıklığın başlatılmasını sağladığını açığa çıkardı.

Daha özele inecek olursak, araştırmacılar vajina kanalına has bir anti-viral aktivitenin başlatıldığını vücudun diğer mukozal katmanlarında böyle bir aktivitenin uyarılmadığını rapor etti. Buna ek olarak, bahsi geçen bağışıklık tipinin ve mekanizmalarının anlaşılması, kadınları cinsel yolla bulaşan viral enfeksiyonlara karşı koruyacak oral kontraseptiflerin ve aşıların geliştirileceği ön görülüyor.


Kaynak :

  • Bilimfili,
  • Varun C. Anipindi, Puja Bagri, Kristy Roth, Sara E. Dizzell, Philip V. Nguyen, Christopher R. Shaler, Derek K. Chu, Rodrigo Jiménez-Saiz, Hong Liang, Stephanie Swift, Aisha Nazli, Jessica K. Kafka, Jonathan Bramson, Zhou Xing, Manel Jordana, Yonghong Wan, Denis P. Snider, Martin R. Stampfli, Charu Kaushic. Estradiol Enhances CD4 T-Cell Anti-Viral Immunity by Priming Vaginal DCs to Induce Th17 Responses via an IL-1-Dependent Pathway. PLOS Pathogens, 2016; 12 (5): e1005589 DOI: 10.1371/journal.ppat.1005589

İnsan embriyosunu koruyan virüs DNA’da gizleniyor

Hayatta kalmamız ve karmaşık vücut yapımız tamamen ilk insan embriyolarında bulunmuş olan kaçak yolcuların “virüs”lerin eseri olabilir. Virüs hem insan embriyosunu diğer virüslerden korumuş hem de insan genlerineembriyodan yeni insanı oluştururken altyapıda yardımcı olmuş gibi görünüyor.

University of California’da yürütülen araştırma ile uzun zamandır terkedilmiş gibi görünen ‘milyonlarca yıldır DNA’mızın içinde bulunan virüs genlerinin sessizce evrimimizi ve varlığımızı kontrol ettiği’ fikri yeniden gündeme geldi.

Retrovirüsler konuk oldukları hücrelerin içine genetik materyallerini enjekte eder ya da bırakırlar. İlk zamanlar bu materyaller hastalığa ve ölüme sebep olurken zamanla konuk eden hücre virüse karşı bir direnç evrimleştirir ve sperm veya yumurtalarının içine giren DNA parçacıkları gelecek nesillere aktarılmaya başlar. Araştırmada bahsedilen virüs endojen (içte olan – içe yayılmış) retrovirüs ya da ERV olarak bilinen hücre genomunda kalıcı olan bir virüs.

Sessiz koruyucu

Genomumuzun yüzde 9’unun virüsler aracılığıyla geldiği düşünülüyor. Viral kalıntılar, binlerce yıl önce etkilerini  kaybetmiş “atık-çöp” DNA bölümleri olarak varsayılıyordu. Ancak HERVK’nin (yaklaşık 200.000 yıl önce – ki en son girenlerden biridir- DNA’mızın içine girmeyi başarmış viral genom) keşfi bu nosyonu tartışmaya açtı.

3 günlük insan embriyolarında gen ekspresyonu (genlerin protein sentezlemesi süreci) üzerine çalışırken bu beklenmedik keşfi yapan Stanford Üniversitesi bilimcileri, toplam 8 hücreden oluşan embriyolarda anne ve babadan gelen DNA’lar dışında HERVK genetik materyallerini de tespit etti. Bu hücrelerin viral protein ürünleri ile dolu olduğu hatta bazılarının virüs benzeri şekillere sahip olduğu kaydedildi.

Devam eden deneyler ile virüsün , diğer virüslerin hücreye girmesini engelleyen bir protein de ürettiği ortaya çıktı. Böylelikle grip gibi embriyo için tehlikeli olan virüslerden korunmuş oluyoruz. Hücresel olarak gerekli olan diğer doğal protein sentezlerinde de yol gösterici olan viral genler tam manasıyla bizim sessiz kahramanlarımızdır.

Biyolojik Kara Delik

Bu kaçak yolcuların bizi diğer primat ve şempanzelerden ayırıyor olma ihtimali üzerinde de duruluyor. Bazı araştırmacılar endojenik retrovirüslerin türleşme veya türlerin birbirinden ayrılma süreçlerinde hatta bireylerin tür içinde birbirlerinden farklı olmaları üzerinde nasıl etkili bir rol oynamış olabileceğini düşünüyor.

Görece son dönemlerde DNA’mıza girmiş retrovirüs kalıntılarının protein ürünleri bir çok gelişimsel programı yönlendirdiği mevcut araştırma ile gösterildi. Enfeksiyonları engelleyen ERV ürünleri de gözlemlendi ki bu aslında virüslerin konuk olacakları hücre için yarıştıklarını (uzun süredir bilinen bir fenomen) doğruluyor.

Genelgeçer gibi görünmesine rağmen biyolojideki kara delik olarak adlandırılan tüm bu süreçler çoğu zaman gözden kaçıyor. Bunu DNA’yı bir orman, virüsleri de içinde yaşayan adapte olmuş hayvanlar veya küçük hayvanlar olarak düşünerek hayal edebiliriz. En etkili virüsler – HERVK gibi – kalıcı olarak DNA’mızın içine girerek kendilerini gelecek nesillere aktarılmak üzere yerleşebiliyorlar.

Konuk oldukları hücrenin genetik malzemesini yeniden (modaya uygun şekilde) düzenleme işlevi gören virüsler, aktif genleri etkiliyor veya etkileşime girdiklerini aktive edebiliyor. Bu da aslında fiziki özelliklerimizi yeniden şekillendirebileceklerini gösterirken, klonlama , gen klonlama uygulamaları için çok dinamik bir alan da yaratıyor.

 


Referans :

  1. Bilimfili,
  2. newscientist.com, Virus hiding in our genome protects early human embryos ,
  3. Edward J. Grow, Ryan A. Flynn, Shawn L. Chavez, Nicholas L. Bayless, Mark Wossidlo, Daniel J. Wesche, Lance Martin, Carol B. Ware, Catherine A. Blish, Howard Y. Chang, Renee A. Reijo Pera & Joanna Wysocka Intrinsic retroviral reactivation in human preimplantation embryos and pluripotent cells Nature, 522,221–225doi:10.1038/nature14308

Depresyon Bulaşıcı mı?

Çağımızın en yaygın, her kapıyı en az bir kere çalan hastalığı olan depresyonun, insanoğlu arasında bulaşıcı olma ihtimali var. Bizler kendimizi halsiz hissettiğimizde “Depresyondayım” diye düşünür bazen bunun üzerine de şarkılar şiirler yazarız . Ancak aslında bir gün önce yanımızda bir arkadaşımız hapşırmış ve sevgilimizi hasta olmasına rağmen öpmüş olabilir miyiz?

Major depresif bozukluk (MDD)  ‘Depresyon’ , Stony Brook Üniversitesi , Psikoloji ve Radyoloji Bölümü Yardımcı Doçent Doktoru Turhan Canlı’ya göre bulaşıcı bir hastalık olarak tekrar bir  konsept belirleme yapılması gereken  bir hastalık. Biology of Mood & Anxiety Disorders dergisinde yayımlanan çalışmada depresyon; parazitik, viralveya bakteriyel enfeksiyon sonucu oluşabilecek bir hastalık olarak kaydedildi. Çalışmada aynı zamanda bu organizmaların hangi yollarla ve mekanizmalarla depresyon etiyolojisi olduğuna örnekler verildi.

Depresyon, toplam nüfusun yüzde 15 ila 20’sinin bir şekilde tecrübe etmesi dolayısıyla çağın en yaygınhastalıklarından biri. Hastalığın kendini tekrar etmesi çok yaygın ve ilaçla tedavi yöntemleri henüz pek değişmedi. Depresyon sebebi olan bir çok şey henüz bilinmediği için, etiyoloji çalışmaları baş üstünde tutuluyor.

Stony Brook SCAN Merkezi’nin yöneticisi ve aynı zamanda Sinirbilimi Programı’nın üyesi olan Dr. Canlı : “Elimizdeki depresyonu izleme kayıtları ile, depresyon’u bulaşıcı bir hastalık olarak yeniden kavramsallaştırmış oldum” dedi ve ekledi “İleride düzenlenecek ortak araştırmalar depresyon etiyolojisinde nedensel bir rol oynayan virüs, bakteri ve parazitler üzerine kurulmalı.”

Çalışmada Dr. Canlı üç argüman ortaya koyuyor ve bu argümanlarla neden depresyon üzerinde yeniden bir kavramsallaştırma yapılmasının hoş bir çalışma olacağını gösteriyor.

Birincisi argümanda, depresyon hastalarının enerji düşüşü gibi hastalık belirtileri göstermeleri ve depresyon dahilinde bilinen iltihap yapıcı biyogöstergelerin (biomarker) hastalık yapıcı orijinlerinin olması. İkinci argüman, parazit, bakteri ve virüslerin insanların duygu-durumlarında değişiklikler yaratabileceğiini tanımlıyor. Üçüncü argüman ise Dr. Canlı’nın insan vücudunu mikroorganizmalar için bir ekosistem olarak gündeme getirmesi ve tabii ki  genetiğin rolü.

Bu üç temel noktaya dayanarak Dr. Canlı , çok fazla sayıda depresyonlu hastanın katılacağı, kontrol grubunun (depresyon’a yakalanmayanlar) da geniş olduğu, bulaşıcı hastalıklar protokolünün depresyon üzerine doğru bir şekilde uygulanacağı çok geniş bir araştırma öngörüyor.


Araştırma Referansı: Bilimfili, Turhan Canli. Reconceptualizing major depressive disorder as an infectious disease. Biology of Mood & Anxiety Disorders, 2014; 4 (1): 10 DOI: 10.1186/2045-5380-4-10