Tonsillit tanısı öncelikle fizik muayene sırasında gözlemlenen klinik tabloya bağlıdır. Belirgin belirtiler arasında boğaz ağrısı, kırmızı ve şişmiş bademcikler, yutma güçlüğü ve bazı durumlarda bademcikler üzerinde irini gösteren gözle görülür beyaz veya sarı lekeler bulunur. Klinik tanıyı doğrulamak için çeşitli tanı testleri kullanılabilir:
Hızlı Streptokok Testi : Bu test, boğaz çubuğu kullanarak bademcik iltihabının yaygın bir nedeni olan A grubu Streptokok bakterisinin varlığını hızlı bir şekilde tanımlar.Bakteri Kültürü: Bakteri kültürü için enfeksiyondan sorumlu spesifik bakterileri tanımlayabilen bir boğaz çubuğu da kullanılır. Bu test özellikle hızlı streptokok testinin negatif olması durumunda faydalıdır.Antikor Tespiti: Antistreptolisin O (ASO) titre testi, streptokok bakterilere karşı antikorları ölçer; bu da yakın zamanda geçirilmiş veya devam eden bir enfeksiyona işaret eder. Ancak antikor düzeylerinin yalnızca ilk enfeksiyondan haftalar sonra artabileceğini unutmamak önemlidir.
Genellikle bademcik iltihabı şiddet ölçeği veya bademcik hipertrofisi derecelendirme ölçeği olarak adlandırılan bademcik iltihabına yönelik derecelendirme sistemi, bademcik genişlemesinin kapsamını ve bunun hava yolu üzerindeki etkisini değerlendirmek için kullanılır; bu, uygun tedavi planının teşhis edilmesine ve belirlenmesine yardımcı olabilir. Bu ölçek, klinik ortamlarda tekrarlayan bademcik iltihabı veya kronik bademcik hipertrofisi olan hastaların değerlendirilmesi için sıklıkla bademcik ameliyatının düşünülmesi bağlamında özellikle yararlıdır.
Tonsillit Derecelendirme Ölçeği
Bademcik iltihabı veya bademcik hipertrofisi için en sık kullanılan derecelendirme ölçeği aşağıdaki gibidir:
Derece 0: Bademcikler çıkarılmış veya sütunların ötesinde görülemiyor.
Derece 1: Bademciklerin %25’ten azının orofaringeal girişe girmesi.
Derece 2: Bademciklerin %25 ila %50 oranında orofaringeal girişe doğru uzanması.
Derece 3: Bademciklerin %50 ila %75’i orofaringeal girişe doğru uzanmaktadır.
Derece 4: Bademciklerin %75’ten fazlasının orofaringeal girişe doğru uzanması veya orta hatta buluşması, aynı zamanda “öpüşen bademcikler” olarak da bilinir.
Bu derecelendirme sistemi, bademcik iltihabı şiddetinin klinik değerlendirmesine yardımcı olur ve tedavi kararlarını etkileyebilir. Örneğin, yüksek dereceli bademcik hipertrofisi (derece 3 ve 4) olan hastalar, obstrüktif uyku apnesi, yutma güçlüğü veya tekrarlayan bademcik iltihabı atakları gibi daha belirgin semptomlar yaşayabilir ve bu nedenle bademcik ameliyatından yararlanma olasılıkları daha yüksek olabilir.
Ayırıcı tanı
Tonsillit için ayırıcı tanı, semptomlarını taklit edebilen ancak farklı etiyolojileri ve potansiyel komplikasyonları olan çeşitli durumları kapsar. Yanlış teşhis, uygunsuz tedaviye ve ciddi vakalarda ciddi sağlık sonuçlarına yol açabilir. Göz önünde bulundurulması gereken temel koşullar şunlardır:
Angina Plaut-Vincenti : Belirli bakterilerin neden olduğu tek taraflı, nekrotizan bademcik iltihabı.Enfeksiyöz Mononükleoz : Çoğunlukla Epstein-Barr virüsünün neden olduğu, benzer boğaz ağrısı ve şişlikle ortaya çıkan bir hastalıktır.Difteri: Boğazın mukoza zarlarını etkileyen ciddi bir bakteriyel enfeksiyondur.Birincil Sifilitik Etki: Oral lezyonları da içerebilen sifilizin ilk ortaya çıkışı.Herpangina: Coxsackievirus’ün neden olduğu, ağızda küçük keseciklere ve ülserlere yol açan.Agranülositoz : Nötrofil sayısında önemli bir azalma, enfeksiyonlara karşı duyarlılığın artmasına neden olur.Bademcik Kanseri: Nadirdir ancak ciddi doğası nedeniyle ayırt edilmesi önemlidir.Tüberküloz: Vücudun diğer kısımlarının yanı sıra bademcikleri de etkileyebilen bakteriyel bir enfeksiyon.
