spasmus

Hem tıbbi terminolojiye hem de günlük dile derinlemesine yerleşmiş bir kelime olan ‘spazm’ terimi, zengin bir etimolojik tarihe ve çeşitli anlamlara sahiptir. Bu makale, ‘spazm’ın Antik Yunan köklerinden Latince yorumlarına kadar uzanan dilsel yolculuğunu keşfetmeyi, çok yönlü kullanımlarına ve sonuçlarına ışık tutmayı amaçlamaktadır.

‘Spazm’ kelimesi, doğrudan ‘spazm’ veya ‘kasılma’ anlamına gelen Antik Yunanca σπασμός (spasmós) kelimesinden gelmektedir. Bu terim, çeşitli tıbbi durumlarda ve bedensel tepkilerde sıklıkla gözlemlenen bir olgu olan, bir kasın veya kas grubunun ani, istemsiz kasılmasının özünü özetlemektedir.

Kas Kasılması: Yunanca kökenine uygun olarak Latince’deki ‘spazm’, bir kasın veya kas grubunun ani ve beklenmedik kasılmasını ifade eder. Bu yorum, küçük seğirmelerden şiddetli kramplara kadar çeşitli istemsiz kas aktivitelerini tanımlayan terimin tıbbi kullanımıyla yakından uyumludur.

Tarih

“Spazmus” kelimesi, “sıkı çekmek” veya “çekmek” anlamına gelen Yunanca “σπασμός” (spazmos) kelimesinden gelir.

Yunanca “σπασμός” ;”σπασαίνω” (spásainō), “sıkı çekmek” veya “çekmek” & Fiillerden isim oluşturan bir son ek olan “-μός” (-mos) = Dolayısıyla, “σπασμός” kelimenin tam anlamıyla “çekme” anlamına gelir.

“Spazmus” kelimesi ilk kez 18. yüzyılda tıp literatüründe istemsiz kas kasılmalarını tanımlamak için kullanılmıştır. Bundan önce istemsiz kas kasılmalarına genellikle “konvülsiyon” veya “katılık” adı veriliyordu.

“Spazmus” terimi, 19. yüzyılda kas kasılmalarının tıbbi anlayışının gelişmesiyle popülerlik kazandı. 20. yüzyıla gelindiğinde nedeni ne olursa olsun istemsiz kas kasılmaları için standart terim haline geldi.

Modern Kullanım

“Spazmus” kelimesi bugün hala tıp literatüründe istemsiz kas kasılmalarını tanımlamak için kullanılmaktadır. Aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli farklı kas kasılma türlerini tanımlamak için kullanılabilecek genel bir terimdir:

  • Kas seğirmeleri
  • Kramplar
  • titreme
  • Konvülsiyonlar

Bazı durumlarda kas kasılmasının türü, “tonik spazm” veya “klonik spazm” gibi daha spesifik bir terim kullanılarak daha da belirtilebilir.

Kaynak

  • Harper, D. (2020). “Online Etymology Dictionary: Spasm.” Online Etymology Dictionary.
  • Smith, J.A. (2018). “The Linguistic Evolution of Medical Terminology.” Journal of Medical Linguistics, 34(2), 156-164.
  • Martinez, R.L. (2019). “Semantic Shifts in Medical Terms: A Historical Perspective.” Annals of Linguistic Anthropology, 21(3), 215-229.

Parezi

Antik Yunancada πάρεσις (“paresis”); gevşemek, tavsama anlamına gelen bu kelime, “paraliz” ve “pleji” gibi felç anlamında kullanılır.

Parezi, bir kasın, kas grubunun veya ekstremitenin motor fonksiyonunda az çok belirgin bir kısmi başarısızlıktır. Daha geniş anlamda, terim ayrıca içi boş kaslı organlara, örneğin gastroparezi veya kolon felçinde görülür.

Patofizyoloji

Paresler, sinir sistemi, nöromüsküler iletim veya kasların kendilerindeki bozukluklardan kaynaklanır. MSS’deki hareket uyarıcılarını tetikleyen veya bunları kasa veya çalıştıran kas hücrelerine ileten sinir hücreleri veya sinapslar etkilenir. Sonuç, kas gücünün azalması ve etkilenen kasların atrofisidir.

Parez daha uzun bir süre devam ederse, kasların geri döndürülemez fibrozu tetiklenir, yani kasılma fonksiyonel doku, giderek kontraktil olmayan bağ dokusu ile değiştirilir.

Horizon

eski ve yeni yunancada ὅρος (hórossınır) → ὁρίζων (horízōn)→ Latincede horizōn.

Anlamları;

  • Ufuk, sınır anlamı taşıyan;
  • Gök ile yer arasındaki yatay sınır çizgisi, ufuk çizgisi.
  • Genel olarak yatay çizgiyi ifade eder.

Horizontalis; yatay düzleme ait.(Bkz; horizont–alis) —>horizontal, sıfat formudur.

Hipoestezi

  • Nörolojide hipestezi, özellikle cilt bölgesinde düşük bir basınç veya dokunma hissidir.
    • Düşük şiddette ağrı ve hasassiyet. (bkz: Hipoestezi)

Temel bilgiler

  • Hipestezi, ağrı veya sıcaklık hissinin azalmasıyla ilişkilendirilebilir.
  • Vücudun sadece yarısı etkilenirse, hemihipesteziden söz edilir.

Sınıflandırma

  • dokunsal hipestezi: dokunma hissinde azalma
  • termal hipestezi: sıcaklık hissinde azalma

Nedeni

Hipestezinin olası nedenleri şunları içerir:

  • Deride hasar (yanıklar)
  • Polinöropati
  • periferik sinir lezyonları
  • Serebral enfarktüs (somatosensoriyel korteks)
  • Zehirlenmeler
  • İskemi

hering breuer reflex

josef breuer ve ewald hering (1868)tarafından bulunmuştur. akciğerin koruma reflexidir. inspiration hacmini sınırlayarak ,akciğerdeki aşırı genişlemeyi önler. bunu takipen solunum frekansını artırır.

 

Allodini

Eski Yunanca: άλλος (“allos”) – farklı ve οδύνη (“odyne”) – acı; fazla ağrı, tırmanan ağrı.

Allodini, ağrıya karşı artan bir duyarlılıktır. Ağrı, normal, sağlıklı bir insanda ağrıya neden olmayacak küçük fizyolojik uyaranlar tarafından bile tetiklenir.

Patogenez

Allodini patogenezi tam olarak anlaşılamamıştır. Bunun nedeni, dokunma sinyallerinin nosiseptif sisteme yeniden yönlendirilmesi olabilir. Dokunma ve ağrı hissi yolları omurilikte ayrı ayrı çalışsa da, internöronlar aracılığıyla birbirlerini etkileyebilirler.

Diğer teoriler, duyarlılaşma nedeniyle MSS’de afferent ağrı uyaranlarının yanlış yorumlandığını varsaymaktadır.

Oluşum

Allodini çeşitli nörolojik hastalıklarla bağlantılı olarak ortaya çıkar. Diğerlerinin yanı sıra, şuralarda görülür

  • Nöropatiler
  • CRPS
  • Fibromiyalji
  • Post-herpetik nevralji
  • migren

Form

  • Statik-mekanik allodini
  • Dinamik-mekanik allodini
  • Pinprick mekanik allodini
  • Soğuk allodini
  • Isı Allodinisi

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

haldane effekt

john scott haldane tarafından ifade edilmiş olan bu etki; oksijence zengin bir kanın, oksijeni dokulara vermesi durumunda daha fazla karbondioksit alabileceğini ifade ediyor. bunun sebebinin kanda oksijenin kısmi basıncının az olması olarak tanımlıyor.bu etki ile bohr effekt birbirine zıt çalışır.