Ay: Temmuz 2015

Filmlerin vazgeçilmezlerinden biri dramatik defibrilasyon sahneleridir. Daha yaygın tabiriyle, duran bir kalbe elektrik şoku verme sahneleri. Hepsi aynı şekilde gelişir: beklenmedik bir anda, baş rol oyuncusunun veya o karakterle doğrudan ilişkili birinin ambulansta veya hastanede kalbi durur. Bunu nasıl anlarız? Tabii ki meşhur “düz çizgi” ve uzun “biiip” sesiyle. Yakışıklı veya güzel bir doktor hemen olaya müdahale eder, hemşireye ya da görevli birine bir voltaj değeri söyler, iki defibrilatör pedalını birbirine sürter, sonra hastanın üzerine koyar, etraftakilere “Açılın!” der ve pedal üzerindeki tuşlara basar: Bızzt! Hastanın göğsü hızla yattığı yerden kalkar, kasları gerilir, şöyle bir sarsılır, vücudu bir yay çizer ve sonra geri iner. Hemen gözler çizginin değişimindedir. Şok verildiğinde şöyle bir dalga tepeciği oluşur, eğer işe yaramadıysa, o tekrar düz çizgiye döner. Tekrar ve daha şiddetli bir şok verilir. Tekrar, tekrar ve tekrar. Çoğu filmde ne yazık ki dönüş olmaz, dramatik bir müzik girer, birileri ağlar. Bazılarındaysa o şoka bağlı atımdan sonra zayıf bir sinyal alınır ve hastanın kalbi normale döner. Doktor, muzaffer bir edayla gözlerini ufka diker, hasta yakınları sevinç gözyaşlarına boğulur, falan ve filan… Gerçek hayattaysa, bunların yarısı yanlıştır, diğer yarısı ise asla yaşanmaz. Çünkü defibrilatör, tam olarak böyle bir alet değildir, etkileri filmde gösterildiği gibi olmaz ve hiçbir zaman filmlerde gösterildiği zamanlarda kullanılmaz!

Normalde çok nadiren rastlanıyor olsa da, bazı insanlar “beyin yiyici amip” olarak da bilinen Naegleria fowleri türü amipler nedeniyle çok ani bir şekilde ölmektedirler. Burada, bu tür bir canlının elektron mikroskobu fotoğrafı görülmektedir.

8-15 mikron boyutlara sahip olan bu canlı bölünerek çoğalır ve eğer ki vücut şartları uygun değilse inaktif hale gelerek kistlere dönüşebilirler. Ne zaman şartlar uygun hale gelirse, bu kistler de trofozoit adı verilen, beslenebilir/aktif amip formuna dönüşür.

Canlı son derece dayanıklıdır ve 45 dereceye kadar kolaylıkla hayatta kalabilir. Bu nedenle vücudun ateş gibi savunma mekanizmalarının bu amibi alt etmesi çok zordur. Sadece tatlı sularda bulunurlar ve eğer ki bakımı yapılmamış, filtrelenmemiş, temizlenmemiş sulardan içilirse (veya içinde bulunulursa) insanlara geçer. Genellikle burundan giriş yapan amip, sinirlerimizin birbiriyle iletişim kurmak için kullandığı nörotransmiterlere doğru yönelerek beyne doğru hareket eder.

Bu amip bir insana bulaştıktan sonraki 2-15 gün içerisinde baş ağrısı, ateş, boyun tutulması, iştah kaybı, kusma, duygu ve davranışlarda değişim, nöbetler ve hatta koma gibi belirtiler görülür. Ne yazık ki çok belirgin bir semptomu olmadığı ve çok nadir görüldüğü için teşhisi zordur. Dahası, semptomların ortaya çıkmasından ortalama 5.3 gün sonra birey ölür. Ne yazık ki güvenilir bir tedavisi henüz bulunmamaktadır ve bugüne kadar vakaların sadece birkaç tanesi, çeşitli ilaç kombinasyonları denenerek hayatta tutulabilmiştir.

Hazırlayan: ÇMB (Evrim Ağacı)

 

Kaynak: WebMD