Tıp terimleri sözlüğü
Sinonim: ἕτερος (héteros), ἅτερος (háteros), ὥτερος (hṓteros), ἄτερος (áteros), heter-, hetero-.
Ana Hint-Avrupa dilindeki sem– (“bir“) kelimesinin sıfırıncı derecesi olan sm̥teros kelimesinden türemiştir. Antik Yunancadaki anlamları; (Bkz; εἷς (heîs), “bir”) + *-teros)
Sinonim: Dystopia, Dystopie.
Antik Yunanca kökenli bu kelimenin anlamları şunlardır: (Bkz; Dis–top–ya)
Distop (dystop) bu kelimenin sıfat halidir.
Sinonim: üreter agenezi, ureter agenesis, ureter agenesie.
Embriyonal gelişim sürecinde yaşanan aksaklıktan dolayı idrar borusunun oluşmamasıdır. İki tipi vardır:
Sinonim: γένεσις (génesis), -genez, -genese.
Moleküler biyolog Yoshinori Ohsumi 2016 nobel ödülünü tıp veya fizyoloji alanında otofaji ile ilgili yaptığı çalışmalar ile aldı. Otofaji; hücrenin kendi komponentlerini sindirmesi ve geri dönüştürmesi olayıdır.
71 yaşındaki Ohsumi, şu an hala Tokyo Teknoloji Enstitüsünde profesör olarak görev yapıyor.
Otofaji kelimesi (autophagy, yunan kökenli olup kendi kendini yemek anlamına geliyor) ilk defa 1963 yılında Belçikalı biyokimyacı Christian de Duve tarafından ortaya konuldu. Fakat Oshumi ortaya koyana kadar bunun tıp ve fizyoloji alanında ne kadar önemli bir olay olduğu bilinmiyordu. bu çalışmada kendisine Nobel ödülü getirdi.
Ohsumi, 8 milyon İsveç Kronu (yaklaşık 833 bin euro) para ödülünün de sahibi oldu.
Hücrenin kendisini arındıran ve yenileyen mekanizmasına “otofaji” deniyor.
Nobel Komitesi’nden yapılan açıklamada, Ohsumi’nin araştırmaları ile “hücresel bileşenleri ayrıştıran ve geri dönüştüren temel bir süreç olan otofajinin altında yatan mekanizmaları keşfedip açığa kavuşturduğu” belirtildi.
Ohsumi bu süreci yöneten genlerin hangileri olduğunu tespit etmişti.
Otofaji, vücudun geri dönüştürme mekanizması gibi işleyerek bozulan hücrelerin bulunmasına ve bu hücrelerden ayrıştırılan yararlı kısımlardan enerji elde edilerek yeni hücrelerin yaratılmasına yarıyor.
Bu mekanizma sayesinde vücut kanseri ve diyabet gibi hastalıkları önleyebiliyor, sağlıklı metabolizmayı koruyor.
Mekanizmanın bozulması ise parkinson, diyabet, kanser ve diğer bazı hastalıkları tetikleyebiliyor.
Yoshinori Ohsumi, 90’lı yılların başından beri otofajiyle ilgileniyordu. Ekmek mayası kullanarak geliştirdiği yöntem sayesinde otofajide rol oynayan genleri tespit etti. Daha sonra mayadaki otofaji mekanizmasından yola çıkarak insanlardaki hücrelerin bu mekanizmayı benzer şekilde kullandığını gözlemledi.
Ohsumi 2012’de otofajinin çok popüler olmayan bir konu olduğunu söylemişti.
Japon bilim adamı, “Ben çok hırslı biri değilim. O yüzden popüler olmasa da yeni araştırma konuları ararım. Yeni ve kolay bir konuda araştırma yapmaya başlarsanız yapacak çok şey oluyor” demişti.
Kaynak: DoktorlarSitesi
Nobel Kimya Ödülü, dünyanın en küçük makinelerini geliştiren bilim insanları Jean-Pierre Sauvage, Sir J. Fraser Stoddart ve Bernard L. Feringa’ya verildi.
Moleküler düzeyde makine tasarımı ve sentezi yapan üç bilim insanı yaklaşık bir milyon dolarlık para ödülünü de paylaşacak.
Sauvage, Stoddart ve Feringa’nın tasarladığı makineler saç telinden bin kat daha ince.
Molekülleri birbirlerine bağlayarak, çok küçük boyutlardaki moleküllerden kaslara birçok şeyi oluşturabilen bilim insanlarının tasarımları ise kanser hücreleri de dahil insan vücuduna ilaç verilmesinde kullanılabilir.
Nobel Komitesi’nden Olof Ramstrom, üç bilim insanı ile ilgili olarak “Moleküler düzeyde hareket kontrolünü mükemmelleştirdiler” dedi.
1944 Paris doğumlu Jean-Pierre Sauvage, Strasbourg Üniversitesi’nde onursal profesör ve Fransız Ulusal Bilim Araştırmaları Merkezi’nin de onursal direktörü.
İskoçya’nın Edinburgh kentinde 1942’de doğan Sir Fraser Stoddart, ABD’deki Northwestern Üniversitesi’nde ders veriyor.
Hollandalı Bernard L. Feringa da, Hollanda’da Groningen Üniversitesi’nde organik kimya profesörü.
Kaynak : BBC