El tarağı kemikleri

Os Metacarpi (Metakarpal Kemikler)

1. Genel Tanım ve Anatomik Konum

Os metakarpi, el bileği (karpus) ile parmak kemikleri (falankslar) arasında, avuç içinde yer alan beş uzun kemikten oluşur.
Her bir metakarpal kemiğin üç ana kısmı bulunur: taban (basis), gövde (corpus) ve baş (caput).

2. Metakarpal Kemiklerin Bireysel Özellikleri

2.1. Os metacarpale primum (MC I) / Os metacarpale pollicis

Anatomik olarak baş parmağa aittir ve en kısa, en kalın metakarpal kemiktir.
Diğer metakarpallara oranla daha fazla hareket kabiliyetine sahiptir.
Tabanı, el bileği kemiklerinden os trapezium ile eklemleşir.

2.2. Os metacarpale secundum (MC II)

İşaret parmağının (index) metakarpal kemiğidir.
Diğer metakarpallardan daha uzun ve belirgin bir şekilde tüberkül içerir.
Tabanı, os trapezoideum, os trapezium ve os capitatum ile eklem yapar.

2.3. Os metacarpale tertium (MC III)

Orta parmağın metakarpal kemiğidir.
Tabanının radial kısmında belirgin bir processus styloideus bulunur.
Os capitatum ile eklemleşir ve tabanında üçgenimsi bir yapı mevcuttur.

2.4. Os metacarpale quartum (MC IV)

Yüzük parmağına aittir.
Diğer metakarpallara göre daha ince ve kısadır.
Tabanı, os hamatum ve kısmen os capitatum ile eklemleşir.

2.5. Os metacarpale quintum (MC V)

Serçe parmağın metakarpal kemiğidir.
Tabanı, os hamatum ile eklem yapar ve ulnar tarafta bir tüberkül içerir.
Diğer metakarpallardan daha kısa ve daha hareketli bir yapıya sahiptir.

3. Yapısal Özellikler ve Fonksiyon

Taban (Basis): Proksimal uçta yer alır, el bileği kemikleriyle eklemleşir.
Gövde (Corpus): Hafif kavisli, üçgenimsi yapıda olup, kavrama hareketlerinde dayanıklılık sağlar.
Baş (Caput): Distal uçta yer alır, falankslarla eklemleşir ve parmak hareketlerini mümkün kılar.

4. Klinik ve Fonksiyonel Önemi

Metakarpal kemikler, elin kavrama, tutma ve ince motor hareketlerinin temelini oluşturur.
Kırıkları, el fonksiyonunu doğrudan etkiler ve genellikle travmatik yaralanmalar sonucu ortaya çıkar.
Özellikle MC I (başparmak) kırıkları, elin tutuş gücünde belirgin kayıplara yol açabilir.

5. Görsel Açıklama için Şema Talimatları

Elin dorsal (üst) ve palmar (avuç içi) görünüşü.
Beş metakarpal kemik renkli olarak gösterilmeli.
Her kemiğin baş (caput), gövde (corpus) ve taban (basis) kısımları etiketlenmeli.
Her metakarpal kemiğin Roma rakamlarıyla numaralandırılması (I-V).
Başparmak metakarpali (MC I) kalın ve kısa, serçe parmak metakarpali (MC V) ise kısa ve daha hareketli şekilde vurgulanmalı.
Karpal kemikler ve falankslar ile eklemleşme noktaları gösterilmeli.

Keşif

Os Metacarpi’nin Tarihî Keşfi ve Tanımlanması

1. Antik Dönem ve İlk Tanımlar

Os metacarpi (el tarak kemikleri), insan anatomisinin yazılı tarihinin ilk dönemlerinden itibaren tanımlanmıştır.
İlk detaylı tanımlar Hipokrat (M.Ö. 460-370) ve Galen (M.S. 129-216) gibi Antik Yunan ve Roma hekimlerinin anatomi çalışmalarında görülür.
Galen, metakarpal kemikleri “el tarakları” olarak adlandırmış ve fonksiyonlarını temel kavrama hareketleriyle ilişkilendirmiştir.

2. Orta Çağ ve Rönesans Dönemi

Orta Çağ’da anatomi bilgi birikimi durağan kalmıştır; ancak Rönesans dönemiyle birlikte insan bedeninin yapısına ilgi artmıştır.
Andreas Vesalius (1514-1564), De humani corporis fabrica (1543) adlı eseriyle metakarpal kemikleri ayrıntılı olarak tasvir etmiş ve modern anatomik terminolojinin temelini atmıştır.

3. Modern Anatominin Doğuşu ve Klasik Eserler

1. ve 19. yüzyılda, William Hunter, Henry Gray gibi anatomistler metakarpal kemiklerin morfolojik özelliklerini ve klinik önemini sistematik biçimde tanımlamıştır.
Özellikle Henry Gray’in “Gray’s Anatomy” (1858) adlı eseri, elin kemik yapısını şemalar ve metinlerle detaylıca işlemiş, metakarpal kemikler bugünkü terminolojisiyle yer bulmuştur.

4. Günümüzde Os Metacarpi’nin Tanımı ve Sınıflandırılması

1. ve 21. yüzyılda, detaylı kadavra çalışmaları ve görüntüleme teknikleriyle metakarpal kemiklerin varyasyonları, embriyolojik gelişimi ve patolojileri kapsamlı şekilde incelenmiştir.
Uluslararası Anatomik Terminoloji (Terminologia Anatomica), 1998’de metakarpal kemiklerin isimlendirilmesini ve tanımını standart hale getirmiştir.

İleri Okuma

Galen. (2. yy). On the Usefulness of the Parts of the Body. (Çeviri: Margaret Tallmadge May). Cornell University Press, 1968.
Vesalius, A. (1543). De humani corporis fabrica libri septem. Basel: Johannes Oporinus.
Gray, H. (1858). Anatomy: Descriptive and Surgical. London: John W. Parker and Son.
Federative Committee on Anatomical Terminology (FCAT). (1998). Terminologia Anatomica: International Anatomical Terminology. Stuttgart: Thieme.
Gray, H. (1918). Anatomy of the Human Body. Philadelphia: Lea & Febiger.
Standring, S. (2008). Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (40th Edition). London: Churchill Livingstone, s. 828–838.
Netter, F.H. (2011). Atlas of Human Anatomy (5th Edition). Saunders Elsevier, s. 454–458.
Drake, R.L., Vogl, W., Mitchell, A.W.M. (2015). Gray’s Anatomy for Students (3rd Edition). Philadelphia: Elsevier, s. 526–533.
Moore, K.L., Dalley, A.F., Agur, A.M.R. (2017). Clinically Oriented Anatomy (8th Edition). Philadelphia: Wolters Kluwer, s. 831–837.

6. Aralık 2016

Sayı	Tekil		Çoğul
Hal / Cinsiyet	Maskülen	Feminen	Nötr	Maskülen	Feminen	Nötr
nominatif	hāmātus	hāmāta	hāmātum		hāmātī	hāmātae	hāmāta
genitif	hāmātī	hāmātae	hāmātī	hāmātōrum	hāmātārum	hāmātōrum
datif	hāmātō	hāmātō	hāmātīs
akusatif	hāmātum	hāmātam	hāmātum	hāmātōs	hāmātās	hāmāta
ablatif	hāmātō	hāmātā	hāmātō	hāmātīs
vokatif	hāmāte	hāmāta	hāmātum	hāmātī	hāmātae	hāmāta

Sayı	Tekil		Çoğul
Hal / Cinsiyet	Maskülen	Feminen	Nötr	Maskülen	Feminen	Nötr
nominatif	capitātus	capitāta	capitātum		capitātī	capitātae	capitāta
genitif	capitātī	capitātae	capitātī	capitātōrum	capitātārum	capitātōrum
datif	capitātō	capitātō	capitātīs
akusatif	capitātum	capitātam	capitātum	capitātōs	capitātās	capitāta
ablatif	capitātō	capitātā	capitātō	capitātīs
vokatif	capitāte	capitāta	capitātum	capitātī	capitātae	capitāta

Antik Yunancadaki τράπεζα ‎(trápeza, “masa”) kelimesinin küçültme eki alarak türediği τραπέζιον ‎(trapézion, “düzensiz dörtgen”,“küçük bir masa”) kelimesinin Latincedeki ifade edilişidir. Bu terim, paralel kenarları olmayan ve bitişik kenarlarının uzunlukları eşit olmayan dört kenarlı bir şekli tanımlamak için kullanılmıştır.

Amerikada dört kenarlı, hiçbir kenarı birbirine paralel veya eşit olmayan basit konveks düzensiz bir dörtgen şekli ifade eder. Dilimizde yamuk diye tabir ettiğimiz geometrik şekile karşılık gelmektedir.

Geometride trapez, en az bir çift paralel kenarı olan bir dörtgendir. Birleşik Krallık da dahil olmak üzere bazı bölgelerde “trapez” terimi özellikle paralel kenarı olmayan bir dörtgeni ifade etmek için kullanılırken, Amerika Birleşik Devletleri gibi diğer bölgelerde bir çift paralel kenarı olan bir dörtgeni tanımlamak için “yamuk” terimiyle birbirinin yerine kullanılır.

Yamuk, düz olmayan kenarları olan bir masa veya tabureye benzediği için bu adı almıştır. Kenarların eşit olmayan uzunlukları onu kare, dikdörtgen ve paralelkenar gibi diğer dörtgenlerden farklı kılar. Benzersiz şekli ve özellikleri onu geometri ve matematikte bir çalışma konusu haline getirmiştir.

“Trapezium” teriminin anlamının ve kullanımının farklı ülkelerde ve bağlamlarda değişebileceğini unutmamak önemlidir. Bu nedenle, geometrik şekiller veya matematiksel kavramlar tartışılırken her zaman belirli tanım ve bağlamın netleştirilmesi önerilir.

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

Always display content from YouTube

6. Aralık 2016

pisum

Antik Yunancadaki πίσον ‎(píson) kelimesinden türeyen Latincedeki bu kelime bezelye anlamına gelmektedir.

Hal	Tekil	Çoğul
nominatif	pisum	pisa
genitif	pisī	pisōrum
datif	pisō	pisīs
akusatif	pisum	pisa
ablatif	pisō	pisīs
vokatif	pisum	pisa

6. Aralık 20166. Aralık 2016

Os skafoideum

Sinonim: Os scaphoideum, os carpi radiale, os karpi radiale, os naviculare, Kahnbein der Hand.

Sandalsı kemiğin latincesidir. (Bkz; Os) (Bkz; skafoideum) Bildergebnis für "Os scaphoideum"

6. Aralık 201619. Ekim 2023

Ossa karpi

This content is available to members only. Please login or register to view this area.

Bilek kemiklerini ifade eder. (Bkz; Ossa) (Bkz; karpi)

8 küçük kemikten oluşur.
- Proksimal tarafda;
- Distal tarafta;

This content is available to members only. Please login or register to view this area.

Anatomi

Sınırlı Hareketliliğe Sahip İki Sıralı Bir Düzenleme

Karpal kemikler proksimal ve distal olmak üzere iki sıra halinde düzenlenmiştir. Bazı durumlarda sıkı bant gerginliği nedeniyle bu karpal köklerin birinci ve ikinci sıraları arasında hareketlilik kısıtlıdır. Bu azalmış hareketlilik, el bileğinin ve elin hareket aralığı ve kuvveti üzerinde etkilere sahiptir, ancak aynı zamanda daha karmaşık hareketler için sağlam bir temel de sağlar.

Değişkenlik: Aksesuar Karpal Kemik Olgusu
Anatomik farklılıklar bireyler arasında yaygındır ve el bileği kemikleri de istisna değildir. Bunlar kişiden kişiye farklılık gösterebilen aksesuar karpal kemikler olarak ortaya çıkabilir. Bazı örnekler şunları içerir:

Os Pisiforme Secundarium: Pisiformun bitişiğinde bulunabilen ek bir kemik.
Os Centrale: El bileğinin ortasında yer alan ekstra bir el bileği kemiği.
Os Trapezoideum Secundarium: Bazen yamuk kemiğinin yakınında bulunur.
Os Styloideum: Stiloid çıkıntıdan uzanan bir aksesuar kemik.

İşlevsellik

Bir Bilek Ekleminden Daha Fazlası

Karpal kemikler elin genel hareketliliğine önemli ölçüde katkıda bulunur. Karpal kemiklerin proksimal sırası, yarıçapla birlikte, genellikle el bileği olarak bilinen bölgeyi oluşturur. Distal yönde bu kemikler metakarpusun tübüler kemiklerini sınırlar. Karşıt kasların başparmak eyer eklemi olarak bilinen bölgede hareket etmesini sağlamada benzersiz bir rol oynarlar, böylece kavrama ve manipülasyon için gerekli olan bir dizi karmaşık başparmak hareketini kolaylaştırırlar.

El Hareketliliğinin Görünmeyen Kolaylaştırıcıları
İskelet sisteminin daha geniş bağlamında sıklıkla gözden kaçırılan karpal kemikler, el ve bilek hareketinin karmaşık mekaniğinin ayrılmaz bir parçasıdır. Karmaşık düzenlemeleri, yardımcı kemiklerin biçimindeki değişkenlik ve önemli fonksiyonel rollerinin tümü, ellerimizde deneyimlediğimiz olağanüstü el becerisine ve hareket aralığına katkıda bulunur. Bu nüansları anlamanın ortopedi ve romatolojiden rehabilite edici tıbba kadar çeşitli alanlarda önemli etkileri olabilir.

This content is available to members only. Please login or register to view this area.

Embriyoloji

Endokondral Çekirdeklerin Doğum Sonrası Gelişimi
Gelişmeye embriyonik aşamada başlayan diğer kemiklerin aksine, karpal kemiklerin endokondral çekirdekleri ancak doğumdan sonra gelişir. Bu, el bileğinin ve elin esnekliği ve hareketliliğindeki önemli rollerini gizlemektedir.

Erken Aşama: Os Capitatum ve Os Hamatum
Endokondral çekirdekler ilk olarak Os Capitatum ve Os Hamatum kemiklerinde, genellikle yaşamın ilk yılında ve en yaygın olarak üçüncü ayda ortaya çıkar.

Ara Aşama: Os Triquetrum
Os Triquetrum için endokondral çekirdekler yaşamın ikinci ve üçüncü yılları arasında ortaya çıkar. Cinsiyete özgü farklılıklar bu aşamada ortaya çıkar. Kızlarda triquetrumdaki kemik çekirdeği ikinci yılın başında görülmeye başlarken, erkeklerde bu oluşum ancak 2,5 yıl sonra ortaya çıkar.

Sonraki Aşama: Lunate Os ve Scaphoideum Os
Üçüncü ve altıncı yıllar arasında Lunate Os ve Scaphoideum Os’ta endokondral çekirdekler gelişir. Ayrıca Os Trapezium’un oluşumu ve Os Trapezoideum’un kemik çekirdeği de bu dönemde gözlemlenebilir.

Eksik Veri
Verilerin bu noktada aniden sona erdiğini belirtmekte fayda var; bu da Os Pisiforme gibi diğer karpal kemiklerin oluşumu ve gelişiminin daha fazla araştırma gerektireceğini gösteriyor.

Cinsiyete Özel Farklılıklar
Cinsiyet, karpal kemik gelişiminin zaman çizelgesinde çok önemli bir rol oynar. En belirgin fark, kızların genellikle erkeklere göre daha erken gelişim gösterdiği Os Triquetrum’da ortaya çıkıyor.

Klinik Etkiler
Karpal kemik gelişimindeki zaman çizelgesini ve cinsiyete özgü farklılıkları anlamak, klinisyenlere konjenital anormallikler, jüvenil artrit veya çocuklarda kırıklar gibi durumların teşhis ve tedavisinde yardımcı olabilir. Ayrıca cerrahi müdahaleler konusunda bilgi verebilir ve rehabilitasyon tedavilerine rehberlik edebilir.

Tarihçe

Ossa carpi veya karpal kemikler, bileği oluşturan sekiz küçük kemiktir. Her biri dört kemikten oluşan iki sıra halinde düzenlenmiştir. Karpal kemiklerin proksimal sırası skafoid, lunat, triquetral ve pisiform kemiklerden oluşur. Karpal kemiklerin distal sırası yamuk, yamuk, kapitat ve hamat kemiklerinden oluşur.

Ossa carpi ilk olarak MS 2. yüzyılda Yunan hekim Galen tarafından tanımlandı. Galen el bileği kemiklerini “her biri dört kemikten oluşan iki sıra halinde düzenlenmiş sekiz küçük kemik” olarak tanımladı.

yüzyılda Belçikalı anatomist Andreas Vesalius, De humani corporis Fabrica adlı kitabında el bileği kemiklerinin ayrıntılı bir tanımını yayınladı. Vesalius’un kitabı insan vücudunun ilk doğru ve kapsamlı açıklamasıydı.
yüzyılda bilim adamları el bileği kemiklerinin işlevi hakkında daha fazla şey öğrenmeye başladılar. 1868’de Alman anatomist Hermann von Helmholtz, el kaslarının kuvvetinin parmaklara iletilmesinden karpal kemiklerin sorumlu olduğunu öne sürdü.

Tarihsel anekdotlar

19. yüzyılda bilim adamları, pisiform kemiğin köreldiğine, yani hiçbir işlevi olmadığına inanıyorlardı. Ancak artık pisiform kemiğin el bileğinin stabilizasyonunda ve hiperekstansiyonun önlenmesinde önemli bir rol oynadığı bilinmektedir.

1900’lerin başında bilim adamları ilk X-ışını makinelerini geliştirdiler. X-ışını makineleri, bilim adamlarının karpal kemikleri daha ayrıntılı olarak incelemesine olanak sağladı.
1960’larda bilim adamları ilk bilek artroskoplarını geliştirdiler. Artroskoplar, cerrahların karpal kemikleri doğrudan görmesine olanak sağlamak için bilek eklemine yerleştirilebilen küçük kameralardır.

Pisiform kemik insan vücudundaki en küçük kemiktir.
El bileği kemikleri şekillerinden dolayı isimlendirilir. Örneğin, skafoid kemiği bir tekne şeklindedir ve trapez kemiği yamuk şeklindedir.
Karpal kemikler çok güçlüdür. Çok fazla kuvvete dayanabilirler, bu yüzden kolun ve elin ağırlığını destekleyebilirler.
Karpal kemikler de çok esnektir. Bu esneklik bileğin çok çeşitli yönlerde hareket etmesine olanak tanır.
El bileği kemikleri el fonksiyonu için çok önemlidir. El bileği kemikleri olmasaydı yazı yazmak, nesneleri kavramak, spor yapmak gibi pek çok görevi gerçekleştirmek için ellerimizi kullanamazdık.

Ossa carpi, bileği oluşturan sekiz küçük kemiktir. El fonksiyonu için gereklidirler ve yazma, nesneleri kavrama, spor yapma gibi birçok görevi gerçekleştirmemize olanak tanırlar. El bileği kemikleri aynı zamanda çok güçlü ve esnektir, bu da onların çok fazla kuvvete dayanmalarına ve çok çeşitli yönlerde hareket etmelerine olanak tanır.

Kaynak

Moore, K. L., Dalley, A. F., & Agur, A. M. R. (2018). Clinically Oriented Anatomy. Wolters Kluwer.
Netter, F. H. (2019). Atlas of Human Anatomy. Elsevier.
Gray, H. (2016). Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. Elsevier.
Standring, S. (2016). Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice. Elsevier.
Moore, K. L., Persaud, T. V. N., & Torchia, M. G. (2013). The Developing Human: Clinically Oriented Embryology. Saunders.
O’Rahilly, R., & Müller, F. (2007). Human Embryology & Teratology. Wiley-Liss.

Click here to display content from YouTube.
Learn more in YouTube’s privacy policy.

Always display content from YouTube

6. Aralık 20166. Mayıs 2021

karpós

AHA *kerp- ‎(“koparmak, hasat”)→ Flemenkçedeki herfst, Almancadaki Herbst, Latincedeki carpere ‘el koymak’, ve Antik Yunancadaki κείρω ‎(keírō, “kesip atmak”) kelimeleri ile soydaştır. Anlamları: