Pek çoğumuz hamburger severiz, fakat et üretiminin (onu sağlayan hayvanlara verdiği zarar bir yana) çevre üzerinde oluşturduğu olumsuz etkiler iyi bilinmektedir. Şimdi beklenen başka bir et türü var: laboratuvarda üretilen et. Hollandalı bilim insanları, yapay olarak üretilen bu ‘deney tüpü’ hamburgerlerinin gelecek beş yıl içinde halk tüketimi için hazır olabileceğini düşünüyor.
Gerçek sığır kök hücrelerinden yapılan laboratuvarda yetiştirilmiş ilk et 2013 yılında üretilmişti. Fakat fiyatı 325.000 dolar olduğu için, lokantalarda satılması pek de elverişli bir seçenek değildi. Aradan geçen yıllarda işlem büyük bir miktarda saflaştırıldı: laboratuvarda geliştirilen bir et şimdi sadece 11.36 dolar tutuyor ve küçük bir sığır kası parçasından 10.000 kilo et üretilebiliyor. Üstelik bu geliştirme oranı hızlanmaya devam ediyor. Önceki tahminler, laboratuvarda üretilen etin beslenmemizin düzenli bir parçası haline gelene kadar 20 veya 30 yıl beklememiz gerekebileceğini öne sürmüştü, fakat şimdi Hollanda’daki Maastricht Üniversitesi’nden araştırmacılar (ilk hamburger’i üreten aynı takım) bunun çok daha yakın bir zamanda olacağını düşünüyorlar.
Eti geliştirmek için kurulan yeni şirketin başkanı Peter Verstrate, BBC’ye şöyle konuştu : “Bu ürünün satışta olma ihtimalinden son derece heyecan duyuyorum. Ayrıca şundan eminim ki, ete karşı bir seçenek olarak sunulduğu zaman, ürünümüzü ahlakî sebepler yüzünden alacak insanların sayısı artacaktır.”
Öncelikle, etin özel olarak sipariş edilmesi gerekecek; fiyatlar düşüp talep arttıktan sonra nihayet market raflarına girebilecek. Tasarıdan sorumlu Maastricht Üniversitesi profesörü Mark Post, “Beş yıl içinde bunu pazara çıkaracağımızdan eminim” diyor.
Hamburgerleri yapmak için, kök hücreler bir inekten hızlı ve zararsız bir işlem kullanılarak alınıyor. Bu hücrelere daha sonra büyüme ve çoğalmalarını teşvik etmek için besinler ve kimyasallar veriliyor. Birkaç hafta sonra hücreler (şimdi sayı olarak bir milyondan fazla olan) daha küçük kaplara taşınıyor ve orada küçük kas çubukları haline geliştiriliyor. Bu çubuklar hep birlikte kat kat yapılıyor, renklendiriliyor ve son hamburgeri yapmak için yağ ile karıştırılıyor.
BBC’nin söylediği gibi, bağımsız bir çalışmanın gösterdiğine göre geleneksel yöntemlerle karşılaştırıldığında laboratuvarda yetiştirilmiş sığır eti, enerjinin yüzde 55’ini ve arazinin yüzde 1’ini kullanıyor. Dahası, sera gazısalınımları bu esnada yüzde 96 oranında azaltılıyor.
Kaynak : Bilimfili, Lab-grown burgers could be on your plate by 2020, www.sciencealert.com/lab-grown-burgers-could-be-on-your-plate-by-2020