Okülerjik kriz
Sinonim: tonic-eye fits.
Etimoloji
Okülojirik kriz ve okülerjik kriz terimlerinin etimolojisi, her iki kelimenin kökeni ve anlamına dayanır.
Okülojirik Kriz
- Kelime kökeni:
- Okülo-: Latince oculus kelimesinden türetilmiştir ve “göz” anlamına gelir.
- Jirik: Yunanca gyros (γύρος) kelimesinden gelir ve “dönme, dairesel hareket” anlamını taşır.
- Kriz: Fransızca crise kelimesinden türetilmiş olup, Eski Yunanca krisis (κρίσις) kelimesine dayanır. “Hastalığın dönüm noktası” veya “karar anı” anlamına gelir.
Bu terim, gözlerin istemsiz yukarıya veya yana doğru hareket ettiği bir durumu tanımlamak için kullanılır. Etimolojik olarak, “gözün dönme hareketiyle ilişkilendirilmiş kriz” anlamını taşır.
Okülerjik Kriz
- Kelime kökeni:
- Oküler: Latince ocularis kelimesinden türetilmiştir ve yine “gözle ilgili” anlamına gelir.
- Erjik: Bu bölüm Yunanca veya Latince bir kök içermez; Türkçe’de distoni türlerini ifade eden bir ekleme olarak kullanılmış olabilir.
- Kriz: Yukarıda açıklandığı gibi, Fransızca ve Yunanca kökenlidir.
Bu terim de göz kaslarının akut distonik reaksiyonlarını ifade eder. Ancak, “okülerjik kriz” daha modern bir adlandırma olarak kabul edilir ve klinik literatürde daha az yaygın kullanılır.
Okülojirik kriz (OGC), gözlerin istemsiz, sürekli yukarı veya yana doğru sapmasıyla karakterize akut bir distonik reaksiyondur ve sıklıkla diğer nörolojik ve psikiyatrik semptomlarla birlikte görülür. Başlıca ilaç kaynaklıdır ancak altta yatan nörolojik durumlardan da kaynaklanabilir. Bu epileptik olmayan hareket bozukluğunun derhal tanınması ve yönetilmesi gerekir.
Okülojirik kriz ve okülerjik kriz arasındaki fark,
Terminolojik ve klinik bağlamda ortaya çıkar. Her iki terim de akut distonik reaksiyonları tanımlamak için kullanılır, ancak genellikle aynı durumu ifade eder.
Okülojirik Kriz
- Tanımı: Gözlerin istemsiz olarak yukarıya veya yanlara doğru kaymasıyla karakterize bir hareket bozukluğudur. Bu durum genellikle ilaçlara bağlı olarak gelişir ve epileptik olmayan bir distoni türüdür.
- Etiyoloji: Nöroleptikler (örneğin haloperidol), metoklopramid gibi antiemetikler, antiepileptikler ve diğer ilaçlar bu duruma neden olabilir. Parkinson hastalığı ve multipl skleroz gibi nörolojik durumlarla da ilişkilendirilebilir.
- Belirtiler: Gözlerin yukarıya kayması, boyun kaslarında kasılma (tortikollis), yüz spazmları, göz ağrısı ve kriz sonrası bitkinlik hali.
- Tedavi: Antikolinerjik ilaçlar (örneğin benzatropin) genellikle semptomları hızla düzeltir.
Okülerjik Kriz
- Tanımı: Ekstraoküler kasların akut distonik reaksiyonu olarak tanımlanır. Gözlerin yukarı veya laterale deviye olması ve boynun hiperekstansiyonu ile karakterizedir.
- Etiyoloji: Antiemetik ve antipsikotik ilaçların yan etkisi sonucu ortaya çıkar. Metoklopramid kullanımı yaygın bir neden olarak gösterilir.
- Belirtiler: Göz hareketleriyle birlikte boynun arkaya doğru kasılması, gözlerde ağrı ve istemsiz hareketler görülür.
- Tedavi: Parenteral biperiden veya diazepam gibi ilaçlarla müdahale edilir.
