Peki, neden tek seferde bitmiyor bu iş? Neden hapşırıklar, özellikle alerji nöbetlerinde, neredeyse bir ritüelmişçesine üçlü, hatta beşli gruplar halinde gelir?
Cevap, mukus zarımızın katmanlı mimarisinde gizlidir. Burnunuz, dış dünyayla iç dünyanız arasındaki en stratejik sınır kapısıdır. Tek bir hapşırık, genellikle burnunuzun ön bölümünde, yani vestibulum nasi dediğimiz giriş kısmında birikmiş olan yabancı maddeleri atmak için yeterlidir. Ancak alerji mevsiminde, polen veya diğer alerjenler, mukus salgısının derin katmanlarına, hatta sinüslerinize kadar işlemiş olabilir. İşte burada “üçleme” devreye girer; bu, vücudunuzun derinlemesine bir arındırma protokolüdür.
Birinci Hapşırık: Koparma ve Sarsma
İlk hapşırık, bir kazma gibi davranır. Yüksek hızlı hava jeti, mukus zarına yapışmış olan alerjenleri, ölü hücreleri ve mikropları yerinden sarsar. Ancak bu ilk salvo, genellikle maddeleri tamamen dışarı atmak için yeterli olmaz; yalnızca onları gevşetir ve daha yüzeysel katmanlara iter.
İkinci Hapşırık: Yükseltme ve Taşıma
Eğer burnunuzun direği hâlâ sızlıyorsa, trigeminal sinirler hâlâ uyarılmakta demektir. İkinci hapşırık, birincinin başaramadığını tamamlar. Daha güçlü bir basınç dalgasıyla, gevşetilmiş olan rahatsız edici maddeleri burnunuzun orta ve arka kısımlarından öne doğru iter. Bu, bir nevi mukusun içindeki “yükleme” işlemidir. İkinci hapşırık, vücudunuzun “Henüz tamamlanmadı” sinyalidir.
Üçüncü Hapşırık: Kovuşturma ve Arındırma
Ve nihayet üçüncü hapşırık gelir. Bu, operasyonun son aşamasıdır. Artık yerinden kopmuş, öne doğru itilmiş olan tüm kaşındırıcı, rahatsız edici, potansiyel olarak zararlı maddeler, bu son patlamayla burnunuzdan veya ağzınızdan dışarıya fırlatılır. Mukus zarı, adeta bir halıyı dövmek yerine, onu tamamen sarıp dışarı atar. Üçüncü hapşırık sonrasında gelen o hafifletici, ferahlatıcı his, sinir uçlarının artık uyarılmadığının, mukus zarımızın tekrar sakinleştiğinin işaretidir.
Eğer hapşırıklarınız üçten fazla oluyorsa, bu, vücudunuzun istilacıyı hâlâ tam olarak uzaklaştıramadığını gösterir. Mukus zarı, derinlerdeki bir alerjeni hâlâ hissetmektedir ve savunma ordusu, ateşkes ilan edene kadar saldırıya devam eder. Yani art arda gelen hapşırıklar, zayıf bir refleks değil; bilakis, çok güçlü ve ısrarcı bir bağışıklık sisteminin işaretidir. Vücudunuz, “Burada hâlâ tehlike var” diyerek, temizlik tamamlanana kadar alarmı kapatmaz.