Tanım: Karşıaktarım, terapistin, özellikle terapistin kendi bilinçdışı süreçlerinden veya geçmiş deneyimlerinden etkilenen, hastaya verdiği duygusal tepkidir.
Mekanizma: Hastanın duygularını terapiste aktarabilmesi gibi, terapist de hastaya karşı bilinçsiz duygusal tepkiler verebilir. Bunlar aşırı sevgiden mantıksız tahrişe kadar değişebilir. Örneğin, bir terapist, kendisine kendi yaşamlarında çatıştığı birini hatırlatan bir hastadan alışılmadık derecede rahatsız olabilir. Fark edilmeyen karşı aktarım terapötik süreci tehlikeye atabileceğinden, karşı aktarımın farkında olmak çok önemlidir.
Terapide Önemi
Hem aktarım hem de karşı aktarım terapötik süreç için önemlidir çünkü hastanın zihinsel sağlığını etkileyebilecek altta yatan dinamikleri ve sorunları ortaya çıkarırlar. Kişilerarası zorlukların keşfedilip anlaşılabileceği “canlı” bir alan sağlarlar. Ancak etkili bir terapi için terapistin her iki olguyu da profesyonelce tanıması ve yönetmesi çok önemlidir.
Tarih
Psikodinamik terapinin tarihi, Freud’un bilinçdışı zihin teorilerini geliştirmeye başladığı 19. yüzyılın sonlarına kadar izlenebilir. Düşüncelerimizin, duygularımızın ve davranışlarımızın bilinçdışı anılardan, arzulardan ve çatışmalardan etkilendiğine inanıyordu. Ayrıca rüyalarımızı, serbest çağrışımlarımızı ve terapiye direncimizi analiz ederek bilinçdışımıza dair içgörü kazanabileceğimize inanıyordu.
Freud’un teorileri o zamanlar tartışmalıydı, ancak sonunda geniş çapta kabul gördü. Psikodinamik terapi, 20. yüzyılın başlarında psikoterapinin baskın biçimi haline geldi. Ancak, davranış terapisi ve bilişsel terapi gibi diğer yaklaşımların yükselişi nedeniyle 20. yüzyılın ortalarında popülaritesi azaldı.
Son yıllarda psikodinamik terapiye ilgi yeniden canlandı. Bunun nedeni kısmen psikodinamik terapinin etkinliğini doğrulamaya yardımcı olan yeni araştırma yöntemlerinin geliştirilmesidir. Psikodinamik terapinin artık anksiyete bozuklukları, depresyon ve kişilik bozuklukları dahil olmak üzere çeşitli zihinsel sağlık sorunları için etkili bir tedavi olduğu düşünülmektedir.
Psikodinamik terapi tarihindeki önemli isimlerden bazıları şunlardır:
Sigmund Freud (1856-1939): Freud, psikodinamik terapinin kurucusu olarak kabul edilir. Bilinçdışı zihin teorisini ve bilinçdışını serbest çağrışım, rüya analizi ve aktarım yoluyla keşfetmeyi içeren bir psikodinamik terapi biçimi olan psikanaliz tekniklerini geliştirdi.
Carl Jung (1875-1961): Jung, Freud’un teorilerinden etkilenen İsviçreli bir psikiyatristti. Kolektif bilinçdışı adını verdiği kendi bilinçdışı teorisini geliştirdi. Jung ayrıca rüyalarda ve mitlerde bulunan evrensel semboller olan arketiplerin önemine de vurgu yaptı.
Alfred Adler (1870-1937): Adler, Freud’un teorilerinden ayrılan Avusturyalı bir psikiyatristti. Kişiliğimizin, üstünlük çabamız ve aşağılık duygularının üstesinden gelme arzumuz tarafından şekillendiğine inanıyordu. Adler ayrıca gelişimimizde sosyal faktörlerin önemine de vurgu yaptı.
Karen Horney (1885-1952): Horney, Adler’in teorilerinden de etkilenen bir Alman-Amerikalı psikanalistti. Kişiliğimizin başkalarıyla olan ilişkilerimiz ve sevgi ve kabul edilme ihtiyacımız tarafından şekillendiğine inanıyordu. Horney ayrıca gelişimimizde cinsiyet rollerinin önemini vurguladı.
Psikodinamik terapi karmaşık ve gelişen bir alandır. Psikodinamik terapide birçok farklı düşünce ekolü vardır ve her yaklaşımın kendine özgü teknikleri ve teorileri vardır. Bununla birlikte, psikodinamik terapinin tüm biçimleri, danışanların bilinçdışı zihinlerine dair içgörü kazanmalarına ve yaşamlarında olumlu değişiklikler yapmalarına yardımcı olmak gibi ortak bir hedefi paylaşır.
Kaynak:
Mitchell, S. A., & Black, M. J. (1995). Freud and Beyond: A History of Modern Psychoanalytic Thought . Basic Books.
McWilliams, N. (2004). Psychoanalytic Psychotherapy: A Practitioner’s Guide . Guilford Press.
Freud, S. (1923). “The Ego and the Id.” Standard Edition, 19: 1-66.
McWilliams, N. (2011). “Psychoanalytic Diagnosis: Understanding Personality Structure in the Clinical Process.” Guilford Press.
Kernberg, O. (1984). “Severe Personality Disorders: Psychotherapeutic Strategies.” Yale University Press.
Vaillant, G. E. (1992). “Ego Mechanisms of Defense: A Guide for Clinicians and Researchers.” American Psychiatric Pub.
VIDEO
VIDEO
