Bilirubin (Toplam ve Direkt):
Bilirubin terimi “safra” ve Latince “kırmızı” anlamına gelen “ruber” kelimesinden türemiştir. 19. yüzyılda safra ve sarılık serumunda bir pigment olarak keşfedilmiştir.
Yüksek bilirubin seviyeleri safra kesesi veya kolestaz veya safra kanalı tıkanıklığı gibi karaciğer sorunlarını gösterebilir. Bilirubin, hem’in parçalanma ürünüdür ve kırmızı kan hücrelerinin aşırı parçalanması, karaciğer hasarı veya safra kanalının tıkanması durumunda kandaki seviyeleri artar.
Alkalen Fosfataz (ALP):
20. yüzyılın başlarında tanımlanan alkalin fosfataz, alkalin optimum pH’ı ve fosfat gruplarının moleküllerden uzaklaştırılmasını katalize etme yeteneği nedeniyle bu şekilde adlandırılmıştır.
ALP çeşitli dokularda bulunan, karaciğerde, safra kanallarında ve kemikte yüksek konsantrasyonlarda bulunan bir enzimdir. Yüksek seviyeler safra kanalı tıkanıklığını veya karaciğer hasarını gösterebilir.
Alanin Aminotransferaz (ALT) ve Aspartat Aminotransferaz (AST):
ALT ve AST, transaminazlar olarak bilinen enzimlerdir. 20. yüzyılda keşfedilen bu enzimler amino asit metabolizmasını kolaylaştırır.
Bunlar tipik olarak karaciğerde bulunan enzimlerdir. Yüksek seviyeler karaciğer hasarını veya iltihabı gösterebilir.
Gama-Glutamil Transferaz (GGT):
20. yüzyılın ortalarında keşfedilen GGT, amino asitlerin aktarımında ve peptit metabolizmasında rol oynayan bir enzimdir.
Bu enzim özellikle karaciğer ve safra kanalı fonksiyonlarındaki değişikliklere duyarlıdır. Yüksek seviyeler karaciğer hastalığı, alkol tüketimi ve safra kanalı tıkanıklığı ile ilişkilidir.
Amilaz ve Lipaz:
Bu enzimler 19. yüzyılda keşfedilmiştir ve sırasıyla karbonhidratların ve yağların sindiriminde çok önemlidir.
Tipik olarak pankreas fonksiyonuyla ilişkili olan bu enzimler, safra yolu hastalıklarında da yükselebilir.
Tam Kan Sayımı (CBC):
Klinik Önemi: Safra kesesine özgü olmasa da, tam kan sayımı safra kesesi hastalığıyla ilişkili olabilecek enfeksiyon veya inflamasyonu gösterebilir.
C-Reaktif Protein (CRP):
Klinik Önemi: CRP vücuttaki inflamasyonun bir göstergesidir ve safra kesesi iltihabı durumunda yükselebilir.
