Etiket: GNRH

Yayım tarihi

Gonadotropin Salıverici Hormon

Sinonim: Gonadotropin-releasing hormone (GnRH),

  • Ön hipofiz’den folikül uyarıcı hormon (FSH) ve luteinize edici hormonun (LH) salınmasından sorumlu olan bir salgılama hormonudur.
  • GnRH, hipotalamusta GnRH nöronlarından sentezlenen ve salınan tropik bir peptit hormonudur.
  • Peptit gonadotropin salgılatıcı hormon ailesine aittir.
  • Hipotalamik-hipofiz-gonad ekseninde ilk adımı oluşturur.(Bkz; Gonadotropin)

Biyokimya

GnRH bir peptit hormonudur, daha kesin olarak 10 amino asitten oluşan bir dekapeptiddir.

Fizyoloji

  • GnRH hipotalamusta (özellikle paraventriküler çekirdekte) sentezlenir. Buradan hipotalamik-hipofiz portal sisteminin medyan eminentisi aracılığıyla ön hipofiz lobuna (HVL) ulaşır. Nörosekresyondan sonra, gonadotropinlerin (LH ve FSH) kan dolaşımına salınmasına neden olur (hormon salgılayan).
  • GnRH’nin döngüsel pulsatil salınımı (yaklaşık 2 saatte bir) normal erkek ve kadın cinsel işlevi için bir ön koşuldur.
    • folikül fazında 60-90 dakikada,
    • luteal fazda 120-180 dakikada bir salınır.
  • GnRH reseptörleri ayrıca meme bezi, lenfositler, yumurtalıklar ve prostatta bulunur.

Klinik

Yetişkin Referans Aralıkları:

  • Erkekler: 4,0 – 8,0 pg / mL
  • Dişiler: 2,0 – 10,0 pg / mL

Patoloji

  • GnRH salınımı bozuklukları veya GnRH reseptörünün genetik kusurları hipogonadotropik hipogonadizmin nedenleridir.
  • GnRH-pozitif nöronların Bulbus olfactorius’dan hipotalamusa geçişi, koku alma bozuklukları ile bağlantılı olarak (örn. Kallmann sendromunda) GnRH salgılanması bozukluklarını anlamak için önemlidir.

Farmakoloji

Sentetik GnRH analogları çeşitli hastalıklar için ilaç olarak kullanılır:

  • GnRH agonistleri (örn. Buserelin, goserelin, leuprorelin) kısa süreli uygulandığında LH ve FSH salınımını uyarır ve örn. Hipotalamik amenore ve merkezi hipogonadizmde kullanılır. Bununla birlikte, sürekli uygulama ile, GnRH reseptörleri (‘süperagonist’) aşağı regüle edilir, böylece FSH ve LH salınımı azalır. Endometriozis, miyomlar veya meme kanseri için kullanılırlar.
  • GnRH antagonistleri (örn. Degarelix) hormona bağlı prostat kanserinde ve in vitro fertilizasyonda kullanılır.
Yayım tarihi

İnsanın Kayıp Hormonu Deniz Yıldızında Bulundu

İnsanın Kayıp Hormonu Deniz Yıldızında Bulundu

İngiltere’de bulunan Queen Mary Üniversitesi ve  Warwick Üniversitesi ile Belçika’da bulunan Leuven Katolik Üniversitesi’nden araştırmacılar, insanlarda cinsel olgunluktan sorumlu olan bir hormonun evrimsel tarihinin, deniz yıldızının genlerinde yazılı olduğunu keşfettti. İnsanlarda ergenliğin başlangıcı ve cinsel gelişim, gonadotropin-salıcı hormon (İng.gonadotropin-releasing hormone – GnRH) olarak bilinen bir beyin hormonunun salınması ile tetiklenir. Araştırmacılar, işte bu önemli cinsiyet hormonunun tarihsel öyküsünü bulmuş oldu.

Meyve sineklerinin GnRh benzeri iki hormona sahip oldukları zaten biliniyordu. Bu hormonlardan biri olan adipokinetik hormon (AKH) uçuşa gereken gücü sağlamak için depolanmış yağları harekete geçirirken, diğeri olan korazonin de böceğin kalbinin daha hızlı atmasını sağlar. Eksik olan bilgi, insanlara böceklerden daha yakın akraba olan diğer omurgasız hayvanlardaki durumdu. Geçtiğimiz günlerde Nature dergisinin Scientific Reportsbölümünde yayımlanan makalede anlatılan deniz yıldızı araştırması, eksik halkayı sağladı.

Araştırmacılar deniz yıldızında, tıpkı meyve sineğinde olduğu gibi GnRh benzeri iki hormonbulunduğunu keşfetti. Ekip lideri Prof.Maurice Elphick şöyle anlatıyor: “Yaklaşık yarım milyar yıl önce okyanuslarda yüzen hayvanlarda, GnRh tipi hormon için kodlanmış sadece tek bir gen vardı. Bu gen daha sonraları ikinci bir kopyasını üretmiş ve nihayetinde meyve sinekleri ile deniz yıldızlarında bulduğumuz iki tane GnRh benzeri hormonun oluşmasına yol açmış olmalı. Bu arada evrimsel yollar aşılırken, insanlarda korazonin tipi hormon yitirilmiş.”

İnsanın atasının nasıl olup da sadece bir adet GnRH tipi hormon edinebildiği ise henüz açıklığa kavuşmuş değil. Bu soruyu yanıtlayabilmek için araştırmaların sürdürülmesi ve GnRH tipi hormonların deniz yıldızında ve diğer omurgasızlarda üstlendiği rollerin daha iyi anlaşılması gerekiyor.

Çalışmanın özetlendiği makalenin başyazarı olan doktora öğrencisi Shi Tian şunları ekliyor: “Söz konusu GnRH benzeri iki hormonu kodlayan genlerin, deniz yıldızının o ilginç beş köşeli bedeninin neresinde ifade edildiğini araştırıyoruz. Bunu anlayabilirsek, bu hormonların deniz yıldızındaki işlevlerini de anlama şansımız olabilir.”

GnRH tipi (kırmızı) ve CRZ tipi (mor) reseptörlerin Bilateria’daki (bilateral simetrili hayvanlardaki) evrim şeması. Bu iki tip reseptör, Bilateria’nın ortak atasındaki gen kopyalaması sonucu doğmuş. Arthropoda’nın ortak atasında gerçekleşen ikinci bir gen kopyalaması sonucunda da AKH tipi (turuncu) ve ACP tipi (pembe) reseptörler ortaya çıkmış. CRZ tipi reseptörler birden fazla evrimsel yolda kaybedilmiş (mor çarpı işaretleri); buna omurgalılar da dahil. ACP tipi reseptör de meyve sineğinde yitirilmiş (pembe çarpı işareti).

Kaynak:
  • Bilimfili,
  • Londra Queen Mary Üniversitesi, “Lost hormone is found in starfish”
    < http://www.qmul.ac.uk/media/news/items/se/178410.html >

İlgili Makale: Urbilaterian origin of paralogous GnRH and corazonin neuropeptide signalling pathways, S. Tian, M. Zandawala, I. Beets, E. Baytemur, S. Slade, J. Scrivens, & M. Elphick, Scientific Reports, 2016.
< http://www.nature.com/articles/srep28788 >

WordPress gururla sunar