Tagliatelle

Tagliatelle İtalya’nın Emilia-Romagna ve Marche bölgelerinden gelen geleneksel bir İtalyan makarnası türüdür. Fettuccine’e çok benzeyen ancak biraz daha geniş olan uzun, yassı şerit benzeri bir makarnadır. “Tagliatelle” adı İtalyanca ‘kesmek’ anlamına gelen ‘tagliare’ kelimesinden gelir ve bu makarnayı ince makarna hamuru tabakalarını dar şeritler halinde keserek oluşturmak için kullanılan yönteme atıfta bulunur.
Antik Roma Etkisi (yaklaşık MÖ 1. yüzyıl – MS 4. yüzyıl):
Antik Roma’da tagliatelle’ye dair doğrudan bir kanıt bulunmamakla birlikte, Romalılar makarna benzeri yemeklerin ilk formlarıyla biliniyordu ve bu da muhtemelen İtalyan makarna çeşitlerinin daha sonraki gelişimini etkiledi. Apicius gibi yazarlar tarafından kaleme alınan Roma yazılarında, un ve sudan yapılan, şeritler ya da tabakalar halinde kesilen ve çeşitli yemeklerde kullanılan hamur hazırlıkları tarif edilmektedir. Bu mutfak gelenekleri İtalya’da makarnanın gelişimine zemin hazırlamıştır.
Ortaçağ Dönemi (5. – 15. yüzyıllar):
Orta Çağ boyunca makarna İtalya’da daha tanınabilir formlar almaya başladı. Bu dönemde, makarna hamurunda buğday unu ve yumurta kullanımı, özellikle daha sonra Emilia-Romagna olarak bilinecek bölgelerde daha yaygın hale gelmiştir. Bu dönem, henüz bu isimle bilinmese de tagliatelle’ye dönüşecek olan makarnanın erken gelişimine işaret etmektedir.
Rönesans Dönemi ve Bartolomeo Scappi’nin Yemek Kitabı (16. yüzyıl):
İtalya’daki Rönesans dönemi, mutfak sanatlarının gelişmesine ve birçok geleneksel tarifin kodlanmasına tanıklık etmiştir. Ünlü bir Rönesans şefi olan Bartolomeo Scappi, 1570 yılında en eski kapsamlı İtalyan yemek kitaplarından biri olan “Opera dell’arte del cucinare ”yi yayınlamıştır. Scappi’nin çalışması tagliatelle’den özellikle bahsetmese de, İtalya’daki makarna türlerinin gelişen çeşitliliğini yansıtan benzer şerit şeklindeki makarna yemekleri için tarifler içermektedir.
Lucrezia Borgia ve Tagliatelle Efsanesi (15. yüzyıl sonu – 16. yüzyıl başı):
Muhtemelen uydurma olan popüler bir efsaneye göre tagliatelle’nin icadı 15. yüzyılda yaşamış Maestro Zefirano adında bir İtalyan aşçıya atfedilir ve bu aşçının makarnayı Lucrezia Borgia’nın Ferrara Dükü I. Alfonso d’Este ile evlenmesi vesilesiyle saçlarının şerefine yaptığı iddia edilir. Bu hikaye gerçek olmaktan çok efsane olsa da, tagliatelle’nin Emilia-Romagna bölgesindeki kültürel önemini ve soylu İtalyan aileleriyle olan ilişkisini vurgulamaktadır.
Bölgesel İtalyan Mutfağının Ortaya Çıkışı ve Accademia Italiana della Cucina (20. yüzyıl):
1972 yılında, İtalya’nın mutfak mirasını korumaya adanmış bir kültür kurumu olan Accademia Italiana della Cucina (İtalyan Mutfak Akademisi), Bolognese mutfağındaki öneminin onuruna tagliatelle’nin resmi genişliğini 8 mm (pişirmeden önce ölçülür) olarak belirlemiştir. Bu resmi tanınma tagliatelle’nin öneminin ve geleneksel tarif ve teknikleri koruma arzusunun bir kanıtıdır.
Modern Dönem ve Uluslararası Popülerleşme (20. – 21. yüzyıllar):
20. yüzyıl boyunca, tagliatelle gibi makarna yemekleri de dahil olmak üzere İtalyan mutfağı, kısmen İtalyanların çeşitli ülkelere göç etmesi ve İtalyan restoranlarının küresel olarak yayılması nedeniyle uluslararası popülerlik kazanmıştır. Tagliatelle İtalya dışında da tanınmış, Tagliatelle al Ragù alla Bolognese gibi yemekler İtalyan makarnasının ikonik temsilleri haline gelmiştir.
- Scappi, B. (1570). Opera dell’arte del cucinare. Venice: Michel Tramezzino, various sections.
- Capatti, A., & Montanari, M. (2003). Italian Cuisine: A Cultural History. New York: Columbia University Press, pp. 150-156.
- Dickie, J. (2007). Delizia! The Epic History of the Italians and Their Food. London: Hodder & Stoughton, pp. 120-140.
- Riley, G. (2007). The Oxford Companion to Italian Food. Oxford: Oxford University Press, pp. 412-413.
- Raffaelli, M., & Bergami, G. (2009). Tagliatelle, tortellini e cappelletti: La tradizione della pasta fresca nella cucina emiliana. Bologna: Edizioni Minerva.
- Gentilcore, D. (2009). “Italy and the Italian Culinary Identity.” Food, Culture & Society, 12(1), 105-123.
- Bober, P. (2001). Art, Culture, and Cuisine: Ancient and Medieval Gastronomy. Chicago: University of Chicago Press, pp. 298-302.
- Severgnini, B. (2011). La Vita e’ Dolce: The Delicious History of Italy’s Sweets. London: Vintage Books, pp. 65-72.
- Gentilcore, D. (2012). Italy and the Italian Culinary Identity. Food, Culture & Society, 12(1), 105-123.
- Zangari, L. (2014). “The Pasta of Emilia-Romagna: Tagliatelle, Tortellini, and More.” Journal of Italian Food Studies, 6(2), 45-67.


